I SA/Wr 716/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA - Lidia Błystak po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa A S.A. we W. na czynności kontrolne Naczelnika Urzędu Skarbowego we W. i odmowę usunięcia naruszenia prawa postanawia: odrzucić skargę. W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca zarzucając naruszeniu przepisów o właściwości rzeczowej organów podatkowych (art. 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa [Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.] oraz art. 5 ust. 9a i 9b ustawy z dnia 21 czerwca 1996 r. o urzędach skarbowych i izbach skarbowych [t.j. Dz. U. z 2004 r., Nr 121, poz. 1267] w zw. z art. 15 i 40 ust. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegów Skarbowych oraz zmianie niektórych ustaw [Dz. U. Nr 137, poz. 1302]) wniosła o stwierdzenie bezskuteczności czynności kontrolnych wszczętych przez Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we W. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, iż bezpodstawnie w dniu [...] czynności kontrolne w siedzibie jej przedsiębiorstwa wszczął Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we W. Skarżąca spółka uznając, iż nie należy do podmiotów objętych zasięgiem działania "szczególnych urzędów skarbowych", o których mowa w art. 5 ust. 9a i 9b ustawy o urzędach skarbowych i izbach skarbowych, wystąpiła w dniu [...] do Naczelnika Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we W. z wezwaniem - w trybie art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270)- o usuniecie naruszenia prawa, czego organ w dniu [...] odmówił wskazując, iż przeprowadzona kontrola nie narusza przepisów o właściwości rzeczowej oraz miejscowej i dodał, iż strona skarżąca wymieniony zarzut może podnosić w odwołaniu od ewentualnych decyzji merytorycznych jakie zapadną w sprawie. W konkluzji skarżąca spółka wywiodła, iż w interesie dużej grupy podatników i Urzędów Skarbowych leży dokonanie przez Sąd wykładni nieprecyzyjnych, nowo obowiązujących przepisów ustawy o urzędach skarbowych i izbach skarbowych. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we W. wystąpił o jej odrzucenie podnosząc, iż w oceni organu żądanie strony nie mieści się w katalogu spraw objętych kontrolą sądu administracyjnego, bowiem nie dotyczy decyzji, ani postanowienia, ani też innego aktu lub czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Dodał, iż nietrafna jest postawiona przez stronę skarżącą teza, iż zmiana właściwości naczelnika urzędu skarbowego ma miejsce, co do zasady, od 1 stycznia roku następującego, po tym w którym nastąpiło włączenie do danej kategorii podatników (według strony mogłoby to mieć miejsce dopiero od [...]). Naczelnik Dolnośląskiego Urzędu Skarbowego we W. wskazał, iż art. 40 ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegów Skarbowych ...przewiduje uprzednie, w stosunku do art. 5 ust. 9b, wejście w życie przepisu art. 5a, tj. z dniem 1 września 2003 r., więc zdaniem organu- przepisy określające zasady kwalifikowania podatników do wyspecjalizowanych urzędów skarbowych (art. 5 a ustawy o urzędach i izbach skarbowych) weszły w życie również z dniem 1 września 2003 r. Organ podkreślił, iż taka sekwencja wchodzenia w życie poszczególnych przepisów ustawy o utworzeniu Wojewódzkich Kolegów Skarbowych...wskazuje na jednoznaczne uprawnienia Ministra Finansów do utworzenia wyspecjalizowanych urzędów skarbowych z dniem 1 stycznia 2004 r. i w sytuacji gdy Urząd Skarbowy W. – S. M. w wyniku analizy przychodów skarżącej spółki ustalił, że przekroczyła ona w 2002 r. kwotę [...] słusznie zakwalifikował ją jako "duży" podmiot. sygn. akt I SA/Wr 716/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści przepisów art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 2 u.p.s.a. sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad działalnością administracji publicznej pod względem zgodności z prawem orzekając w sprawach skarg na: 1/ decyzje administracyjne, 2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty, 3/postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, 4/inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, 5/akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego oraz organów administracji rządowej, 6/akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7/akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, oraz skarg na bezczynność organów administracji publicznej w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 w zakresie nie podjęcia w ustawowym terminie stosownych działań. Analizując wymieniony katalog spraw należało uznać, iż zaskarżone czynności organu administracyjnego nie mieszczą się w zakresie kognicji sądu administracyjnego. Nie można m.in. zaliczyć ich do czynność, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 u.p.s.a., bowiem zgodnie z brzmieniem tego przepisu in fine i wypracowanymi przez doktrynę oraz orzecznictwo (jeszcze na gruncie stosowania art. 16 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym [Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.]) kryteriami, przepis ten reguluje sytuację, gdy istnieje ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania) organu administracji a możliwością realizacji uprawnienia (obowiązku) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem podejmującym daną czynność (zob. postanowienie NSA z dnia 27 września 1996 r., sygn. akt I SA 1326/96, nie-publ.). Sąd administracyjny sprawuje kontrolę nad całokształtem działalności administracji publicznej, jednakże nie dotyczy to każdego przejawu tej działalności, gdyż byłoby to zadanie niewykonalne. Gwarantem działania przez organy administracyjne na podstawie prawa i przestrzeganie przez nie w toku postępowania administracyjnego praw obywateli jest katalog reguł postępowania stworzony przez ustawodawcę oraz udzielone stronie środki odwoławcze od najistotniejszych przejawów działalności tych organów. Podstawową zasada - ściśle przestrzeganą przez sądy administracyjne- jest zasada zachowania autokontroli działania organu administracji oraz nie ingerowanie w działania administracji dopóty, dopóki nie zostaną te działania zakończone. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy stwierdzić, iż art. 15 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) formułuje bezwzględny nakaz kontrolowania z urzędu przez organ podatkowy swojej właściwości, a ewentualny zarzut naruszenia przepisów o właściwości skarżąca spółka może podnieść zaskarżając akt czy czynności merytorycznie rozstrzygającą sprawę. Nadto- w zakresie kognicji Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie mieści się dokonywanie przez ten Sąd abstrakcyjnej wykładni przepisów prawa, czego domagała się skarżąca spółka. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 58 ust. 1 pkt 6 i § 3 u.p.s.a., skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną..