I SA/Wr 717/17
PostanowienieWSA we Wrocławiu2017-10-02
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie przedłożył wymaganych dokumentów i wyjaśnień, pomimo wezwania sądu, a jego sytuacja finansowa budzi wątpliwości?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie został uwzględniony, ponieważ wnioskodawca nie wykazał w sposób udokumentowany, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Pomimo wezwania sądu, nie przedłożył wymaganych dokumentów i wyjaśnień, co uniemożliwiło usunięcie wątpliwości co do jego rzeczywistej sytuacji finansowej i możliwości płatniczych.Stan faktyczny
Skarżący, zastępowany przez adwokata, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, podając niskie dochody z emerytury po potrąceniach komorniczych oraz posiadanie nieruchomości, których nie może sprzedać. Wnioskodawca nie przedłożył na wezwanie sądu dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, co uniemożliwiło wyjaśnienie jego faktycznych wydatków i stopnia pomocy otrzymywanej od syna. Wcześniej w podobnej sprawie odmówiono mu prawa pomocy, a mimo to uiścił wpis od skargi.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 2 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2016 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
Skarżący, zastępowany przez adwokata, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że otrzymuje emeryturę w wysokości około 2.100 zł, przy czym z powodu zajęcia komorniczego pozostaje mu tylko 1.300 zł. Posiada nieruchomość rolną oraz inne nieruchomości, których jednak nie jest w stanie sprzedać celem pokrycia kosztów niniejszego postępowania. Na leki wydaje około 300 zł miesięcznie, na media 700 zł, a w utrzymaniu pomaga mu syn. Obecnie wnioskodawca mieszka u siostry.
Wnioskodawca wyjaśnił, iż co do udziałów w A sp. z o.o., to spółka ta jest w stanie likwidacji i w związku z tym nie ma szans odzyskania żadnej kwoty zainwestowanej w udziały.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku i dochodach rubryka dotycząca stanu rodzinnego została zakreślona. Wnioskodawca posiada nieruchomość rolną o powierzchni 3 ha i inne nieruchomości o powierzchni 40 ha. Poza tym nie ma żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł.
Ponadto pełnomocnik działający w imieniu skarżącego oświadczył, że wnioskodawca nie posiada informacji o wysokości dochodów uzyskiwanych przez siostrę, u której mieszka. Utrzymuje się tylko z emerytury i pomocy syna, który co miesiąc przekazuje mu kilkaset złotych, w zależności pod potrzeb skarżącego i możliwości finansowych syna. Oświadczono też, że wnioskodawca nie posiada rachunku bankowego (emeryturę otrzymuje przekazem pocztowym) ani samochodów.
Powołano się również na dokumenty przedłożone do sprawy o sygn. akt I SA/Wr 134/17, to jest kopie: PIT-40A za 2016 r. z wykazanym przychodem ze świadczenia emerytalnego w wysokości 28.410,30 zł, zawiadomienia z [...] 2016 r. o wszczęciu postępowania egzekucyjnego należności głównej w wysokości 123.264,37 zł, przekazu pocztowego emerytury w kwocie netto 1.368,07 zł, informacji ZUS o waloryzacji emerytury wynoszącej do wypłaty obecnie 1.372,07 zł, a także karty informacyjnej z 2012 r. o stanie zdrowia wnioskodawcy ([...]).
Pełnomocnik oświadczyła, że zastępuje skarżącego w niniejszej sprawie pro bono.
Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych nie udzielono odpowiedzi na dnia wydania niniejszego postanowienia.
Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 2.000 zł. Z kolei w powołanej wyżej sprawie o sygn. I SA/Wr 134/17, postanowieniem z dnia 19 maja 2017 r., odmówiono wnioskodawcy przyznania prawa pomocy, po czym uiszczony został wpis od skargi w wysokości 2.000 zł.
W ocenie referendarza sądowego, przedmiotowego wniosku nie można było uznać za uzasadniony.
Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że rozstrzygnięcie w sprawie
I SA/Wr 134/17 zapadło w oparciu o niemalże tożsamy stan faktyczny. Wnioskodawca jedynie dodatkowo wyjaśnił, że posiadane udziały w ww. spółce z o.o. faktycznie nie mają wartości, gdyż spółka jest w stanie likwidacji.
Jednakże pomimo okoliczności, które wskazywałyby na brak jakichkolwiek środków na pokrycie kosztów swego udziału w sprawie, wnioskodawca nie wnosząc sprzeciwu od postanowienia referendarza, uiścił wpis od skargi w wysokości 2.000 zł. Tym samym jego faktyczna sytuacja finansowa i możliwości płatnicze, w tym możliwość zgromadzenia środków na opłacenie kosztów sądowych, nadal budziły wątpliwości.
W takich też warunkach wnioskodawca został wezwany do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Pozostawiając wezwanie bez odpowiedzi w rezultacie wątpliwości tych nie usunął.
Nie zostało zatem wyjaśnione, jakie faktycznie wnioskodawca ponosi wydatki związane z utrzymaniem, w tym np. na wyżywienie, do jakiego stopnia pomaga mu syn w ponoszeniu miesięcznych zobowiązań. Nie zostało też potwierdzone żadnym dokumentem oświadczenie pełnomocnika o świadczeniu pomocy prawnej pro bono.
Tymczasem powołane wyżej przepisy nakazują wnioskodawcy wykazanie, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, a nie tylko uprawdopodobnienie. Oznacza to, że wnioskodawca winien udowodnić dane, na które się powołuje, przede wszystkim poprzez przedłożenie stosownej dokumentacji oraz wspierającej ją ewentualnych dodatkowych wyjaśnień.
Mając zatem na uwadze powyższe, wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony i w związku z tym, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło