I SA/Wr 722/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 17 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi G. Z.-M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie określenia w podatku od towarów i usług za listopad 2015 r. kwoty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oraz kwoty podatku do zapłaty postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona skarżąca, wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 7.245 zł, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że utrzymuje się z emerytury i prowadzonej działalności gospodarczej, która obecnie ogranicza się do [...]. Działalność w 2017 r. przyniosła stratę w kwocie 12.387,55 zł. Świadczenie emerytalne wynosi 1.206,55 zł. Z powodu poważnych problemów zdrowotnych skarżąca zmuszona jest poddawać się stałej obserwacji [...] i leczeniu [...], co generuje znaczne koszty. Jej dochody nadto są objęte zajęciem komorniczym w związku z zadłużeniami wobec banku. Spłata tych zobowiązań miała zostać dokonana ze środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości na rzecz A, jednak cena sprzedaży do dnia dzisiejszego nie została zapłacona. Strona prowadzi gospodarstwo domowe wraz z [...], którego jedynym źródłem dochodu jest emerytura w kwocie 1.785,18 zł. Świadczenie to jest również objęte zajęciem komorniczym w związku z poręczaniem zobowiązań zaciąganych przez skarżącą. [...] skarżącej leczy się [...] i [...]. Po odjęciu kosztów leczenia [...] pozostaje 1.500 zł miesięcznie. Wydatki na wyżywienie, odzież opłaty medialne i koszty dojazdu na konsultacje medyczne pochłaniają większość wskazanej kwoty. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika nadto, że [...] nie posiadają żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Łączna kwota emerytur netto wynosi 2.992,06 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki zostały wymienione pozostałe do spłaty zobowiązania wobec banku w łącznej wysokości 1.965.300 zł (egzekwowane w postępowaniu komorniczym). Dokumenty załączone do wniosku potwierdzają złożone oświadczenia. Wynika z nich ponadto, że w 2017 r. strona uzyskała z działalności gospodarczej przychód w wysokości 86.040,65 zł. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie wynika, że [...] skarżącej za 2016 r. uzyskał wyłącznie przychody z innych źródeł w kwocie 6.657,20 zł. Do końca lipca 2018 r. przychody z działalności gospodarczej wyniosły 42.025 zł. Pochodzą one z dzierżawy wynoszącej miesięcznie 1.000 zł i usług biurowo-porządkowych – obie usługi świadczone są na rzecz Firmy B, mającej siedzibę pod tym samym adresem, co miejsce zamieszkania strony skarżącej. Firma skarżącej refakturuje również na rzecz ww. firmy opłaty za media. W maju, czerwcu i lipcu 2018 r. strona dokonała dostaw towarów i usług na kwoty odpowiednio 8.046 zł, 10.677 zł i 3.475 zł oraz poczyniła zakupy związane z działalnością opodatkowaną o wartości 3.508 zł, 2.203 zł i 2.908 zł. Przedłożona została także umowa najmu nieruchomości zamieszkałej przez skarżącą i jej [...]. Wynika z niej, że najem był na czas określony do [...] marca 2016 r. z ceną czynszu 4.000 zł miesięcznie, płatnym z góry za [...] miesiące najmu. Nie przedłożono zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków ani wydruków posiadanych rachunków bankowych skarżącej i jej [...] za okres od maja do lipca 2018 r. W ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów, a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe nie zostało wykazane. Przede wszystkim zaznaczyć trzeba, że strona nie przedłożyła żądanych wydruków historii rachunków bankowych, która posiadają z [...]. Trudno zatem odnieść się do oświadczenia o braku jakichkolwiek oszczędności. Nie zostało też w tym względzie złożone jakiekolwiek oświadczenie czy dokument, który wskazywałby na zajęcie egzekucyjne rachunków. Brak też informacji o miesięcznie ponoszonych wydatkach, zwłaszcza tych związanych z utrzymaniem domu/ mieszkania. Z przedłożonych dokumentów wynika z kolei, że pod tym samym adresem znajduje się miejsce zamieszkania skarżącej z [...], siedziba jej firmy oraz siedziba firmy B, która jest głównym kontrahentem strony, co wynika z wydruku księgi podatkowej za maj, czerwiec i lipiec 2018 r. Z księgi tej wynika również, że wszystkie wydatki związane z utrzymaniem ww. nieruchomości są pokrywane przez firmę B. Referendarz nie wziął pod uwagę opłaty czynszu najmu w kwocie 4.000 zł – umowa najmu która została przedłożona, dotyczy okresu sprzed niemal [...] lat, z kolei z oświadczeń strony ani z dokumentów dotyczących bieżącego okresu nie wynika, aby taki koszt strona ponosiła. Wiadome jest natomiast, że skarżąca uzyskuje co miesiąc dochody z tytułu dzierżawy w kwocie 1.000 zł, a w maju i czerwcu uzyskała przychód za usługi biurowo-porządkowe w łącznej wysokości 11.600 zł. Jakkolwiek z księgi podatkowej wynika, ze strona poniosła stratę z działalności w kwocie ponad 12.000 zł, jednak wynik ten generowany jest od początku bieżącego roku. Nie jest też jednoznaczny z brakiem środków pieniężnych. Dochód i strata to przede wszystkim wartości skorelowane z ponoszonymi kosztami uzyskania przychodów i są wykazywane na potrzeby rozliczeń w podatku dochodowym. Dlatego też to wysokość przychodu jest najbardziej wymiernym punktem odniesienia dla oceny możliwości płatniczych przedsiębiorcy. Miesięczne obroty firmy prowadzonej przez skarżącą wynoszą około 7.000 zł. Wydatki na utrzymanie domu w rzeczywistości mieszczą się jednocześnie w przychodach i kosztach ich uzyskania. Nie są refakturowane na firmę B tylko wydatki na telefon i odbiór telewizji. Zatem nie tylko emerytury [...] są źródłem pokrywania miesięcznych wydatków, ale w rzeczywistości również prowadzona działalność gospodarcza, w tym zwłaszcza kwota dzierżawy w wysokości 1.000 zł oraz usług biurowo-porządkowych – średnio za trzy miesiące (maj, czerwiec i lipiec) 3.800 zł. Mając zaś na uwadze te wartości, kwoty emerytur (niespełna 3.000 zł) oraz zadeklarowanych wydatków (leczenie 1.500 zł i utrzymanie 1.500 zł), a także fakt, że konieczności ponoszenia kosztów swego udziału w swojej sprawie należy się spodziewać najpóźniej z dniem wniesienia skargi (czyli [...] czerwca 2018 r.), zdaniem referendarza skarżąca miała możliwość poczynienia rezerw na pokrycie tych kosztów, w tym przede wszystkim wpisu od skargi. W tym stanie rzeczy postanowiono jak w sentencji, na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a.