I SA/Wr 726/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A sp. z o.o. [...] Sp. k. z siedzibą we W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za I-XII 2016 r. oraz stwierdzenia nadpłaty w podatku od nieruchomości postanawia: zmienić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 sierpnia 2018 r. (sygn. akt I SO/Wr 5/18) w ten sposób, że wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Pismem z dnia 11 lipca 2018 r. skarżąca spółka złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji powołując się na prawdopodobieństwo jej uchylenia. Podnosiła również, że wykonanie tej decyzji (jak i tych wydanych wobec spółki za lata: 2014 i 2015) na obecnym etapie, tj. przed sądową kontrolą jej legalności, może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wskazywała, że głównym przedmiotem jej aktywności gospodarczej jest działalność deweloperska, w tym m.in. kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek, jak również, wynajem i zarządzanie nieruchomościami. Obecnie, skarżąca prowadzi na terenie byłego szpitala im. B. we W. ogromną inwestycję o nazwie "[...]". Inwestycja ta polega na wybudowaniu czternastu budynków o przeznaczeniu mieszkalno-usługowym, w tym, jeden z garażem podziemnym oraz dwa budynki z kondygnacją podziemną, w której będą usytuowane garaże podziemne wraz z konieczną infrastrukturą. Prace budowlane są prowadzone równolegle na niemal wszystkich budynkach. W celu realizacji tej inwestycji spółka zawarła umowę kredytową z B S.A. o wartości ponad [...] mln zł. Wskazano, że kredyt ten został uruchomiony w 2016 r., a ostateczny termin jego spłaty to październik 2021 r. Inwestycja "[...]" kredytowana jest wyłącznie ze środków pochodzących z kredytu bankowego, oraz, że zgodnie z treścią umowy kredytowej, spółka zobowiązana jest do zapłaty odsetek i prowizji w miesięcznych okresach, których wysokość w lipcu br. wynosić będzie 100.000 zł. Zwrócono uwagę, że kwoty odsetek wzrastają wraz z saldem zaciągniętego kredytu. Wyjaśniono również, że kredyt podzielony jest na etapy dla których uruchamiane są poszczególne transze. Skarżąca wskazywała, że przy ogromnych, miesięcznych obciążeniach spółki, konieczność natychmiastowej zapłaty kwot wynikających z decyzji wydanych w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2014, 2015 i 2016 może negatywnie wpłynąć na terminowość płatności wobec wykonawców i podwykonawców (w liczbie 60), a w konsekwencji, na terminowość prac budowlanych. Skarżąca wyrażała również obawę co do utraty przez spółkę płynności finansowej, skutkującej niemożliwością zapłaty należnych bankowi odsetek i prowizji. Sytuacja taka groziłaby w dalszych skutkach wstrzymaniem całej inwestycji, a w konsekwencji, niemożliwością kontynuowania flagowej inwestycji całej grupy kapitałowej C S.A. Strona odwołała się również do zapisów zawartej umowy kredytowej podkreślając, że postanowienia tej umowy zobowiązują spółkę do powstrzymywania się od zaciągania nowych kredytów, czy pożyczek. W związku z tym obowiązek natychmiastowej zapłaty kwot podatku jakie wynikają z wydanych wobec spółki decyzji, przy aktualnym niedysponowaniu przez nią środkami pieniężnymi umożliwiającymi zapłatę nałożonego podatku mógłby postawić stronę wobec konieczności uzyskania zewnętrznego finansowania celem pokrycia należności publicznoprawnych, co niesie ze sobą ryzyko podwyższenia marży kredytowej, z wypowiedzeniem umowy kredytowej włącznie. Do wniosku dołączono m.in.: kopie umowy kredytowej zawartej z B S.A. oraz kopie wystawionych w dniu 21 czerwca 2018 r. przez B S.A. informacji o wysokości rat kapitałowo-odsetkowych. Postanowieniem z dnia 22 sierpnia 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej: WSA) we Wrocławiu odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji uznając, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił przesłanek uzasadniających przyznanie ochrony tymczasowej w trybie art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej p.p.s.a.). Zdaniem Sądu, argumentacja wniosku koncentruje się jedynie na wykazaniu ciężaru oraz konieczności spłaty kredytu bankowego, natomiast nie podano i nie udokumentowano danych obrazujących możliwości finansowe spółki ani nie udokumentowano jaki wpływ na jej płynność finansową ma przedmiotowa umowa kredytu i czy faktycznie uniemożliwia ona zgromadzenie środków pieniężnych koniecznych do uiszczenia podatku od nieruchomości, bez niebezpieczeństwa utraty płynności finansowej. Pismem z dnia 2 października 2018 r. skarżąca spółka ponownie wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji domagając się natychmiastowego orzeczenia w tym przedmiocie z uwagi na obawę wystąpienia następstw o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. tj. niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku odwołała się do stanowiska WSA we Wrocławiu wyrażonego w powołanym wyżej postanowieniu z dnia 22 sierpnia 2018 r. i zwróciła uwagę, że powodem dla którego Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji brak udokumentowania podstawowych danych obrazujących możliwości finansowe skarżącej (przychodu, kosztów jego uzyskania, rodzaju tych kosztów), a także nie wykazanie przez spółkę, że zawarta przez nią umowa kredytowa faktycznie uniemożliwia stronie zgromadzenie środków pieniężnych na pokrycie zobowiązań publicznoprawnych z tytułu podatku od nieruchomości za 2016 r. W tym kontekście strona podniosła, że kolejny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został uzupełniony przez spółkę o wskazane w postanowieniu z dnia 22 sierpnia 2018 r. informacje, a także, o niezbędne dokumenty źródłowe stanowiące załącznik do wniosku. W ramach tej argumentacji strona podniosła, że za 2017 r. przychody spółki wyniosły kwotę 322.443,60 zł. W pierwszym półroczu 2018 r. spółka uzyskała przychody w kwocie 8.130,08 zł, co jest wartością niższą od łącznej kwoty zobowiązań podatkowych jakie wynikają z wydanych wobec spółki decyzji w podatku od nieruchomości za lata: 2014, 2015 i 2016. Wskazała, powołując się na wynik sprawozdania finansowego za 2017 r., że koszty skarżącej spółki za 2017 r. wyniosły kwotę – 27.395.347,09 zł. Wyjaśniła, że najistotniejszymi rodzajowo kosztami były – usługi obce o wartości 25.414.461,20 zł oraz zużycie materiałów i energii o wartości 1.761.847,18 zł. Dodała, że w pierwszym półroczu 2018 r. koszty działalności operacyjnej spółki wyniosły kwotę 17.111.818,53 zł. Zwróciła uwagę, że zarówno za 2017 r., jak i za pierwsze półrocze 2018 r., spółka odnotowała stratę w wysokości odpowiednio: 7.227.041,23 zł oraz 2.844.226,81 zł. Powołując się na rachunek przepływów pieniężnych za okres od 1 stycznia do 30 czerwca 2018 r. spółka zadeklarowała, że nie ma obecnie możliwości natychmiastowej zapłaty podatku od nieruchomości w kwotach wynikających z decyzji wydanych za 2014, 2015 i 2016 r. Zwróciła przy tym uwagę, że na skutek przyczyn od spółki niezależnych, kalkulowane poprzednio koszty inwestycji "[...]" będą wyższe niż zakładano, co przede wszystkim związane jest z koniecznością wykonania prac dodatkowych, wynikających z zaleceń konserwatora zabytków jako że na terenie prowadzonej inwestycji wykryto relikty archeologiczne. Sytuacja taka wymaga sporządzenia dodatkowych projektów, wyszukania i zaangażowania dodatkowych podwykonawców, wykonania tych prac oraz wstrzymania części prac do czasu wykonania zaleceń. Spółka dodała również, że wyższe niż pierwotnie zakładano koszty realizowanej inwestycji podyktowane są również wzrostem cen w branży budowlanej, tj. wzrostem zarówno kosztów robocizny, jak i kosztów materiałów. Do wniosku strona dołączyła m.in. następujące dokumenty: 1) kopię umowy kredytowej zawartej z B S.A., 2) kopie wystawionych przez B S.A. informacji o wysokości rat kapitałowo-odsetkowych, 3) kopie złożonego do banku kredytującego wniosku o przesunięcie terminu na wypłatę wybranych transz kredytu, 4) zestawienie umów deweloperskich wraz z ceną sprzedaży lokalu zawartych przez wnioskodawcę do dnia 30 sierpnia 2018 r., 5) przykładową umowę deweloperską zawieraną przez wnioskodawcę, 6) sprawozdanie finansowe wnioskodawcy za 2017 r., 7) bilans sporządzony na dzień 30 czerwca 2018 r., 8) raport GUS z dnia 21 maja 2018 r. "Wskaźniki cen produkcji sprzedanej przemysłu oraz produkcji budowlano-montażowej w kwietniu 2018 r.", 9) przykładowe zalecenia konserwatora zabytków, 10) przykładowe aneksy do umów z Generalnym Wykonawcą inwestycji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z ogólną zasadą wprowadzoną art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności, jednakże w określonych okolicznościach po przekazaniu skargi sądowi administracyjnemu sąd ten może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Chodzi tu o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Do wykazania, że istnieje takie zagrożenie konieczne jest wskazanie na czym konkretnie polegałoby to naruszenie oraz przedstawienie dokumentów źródłowych, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Warszawa 2010 r., s. 206). Zgodnie natomiast z 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Warunkiem niezbędnym takiego rozstrzygnięcia jest zmiana okoliczności sprawy i w ramach tej zmiany zaistnienie jednej z przesłanek uzasadniających wstrzymanie. Dla porządku należy wskazać, że sformułowany przez stronę w piśmie z dnia 2 października 2018 r. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest drugim wnioskiem strony o takim samym żądaniu. Pierwszy, zawarty w piśmie z dnia 11 lipca 2018 r. został rozpoznany przez Sąd odmownie w postanowieniu z dnia 22 sierpnia 2018 r. Jak wynika z treści tego postanowienia, powodem odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji było nieuprawdopodobnienie przez wnioskodawcę przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a, które w rozważanym stanie faktycznym należało odnieść do skutków jakie mogłaby spowodować konieczność natychmiastowego wykonania zobowiązania podatkowego (wynikającego z decyzji wydanych za lata: 2014, 2015 i 2016) dla niezakłóconego wywiązywania się przez spółkę z zobowiązania kredytowego zaciągniętego na realizację inwestycji o nazwie "[...]". Jak wynika z treści wniosku zawartego w piśmie z dnia 2 października 2018 r., argumentację dotyczącą zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji strona uzupełniła o dane dotyczące osiągniętych przychodów i poniesionych kosztów za rok 2017 r. oraz pierwsze półrocze 2018 r. Przedstawiała sprawozdanie finansowe za 2017 r., bilans sporządzony na 30 czerwca 2018, a także dokumentację potwierdzającą konieczność wykonania niezakładanych wcześniej w kosztorysie prac budowlanych i projektowych związanych z wykryciem na terenie prowadzonej inwestycji reliktów architektonicznych. Z przedstawionej przez stronę dokumentacji, popartej argumentacją wniosku wynika, że strona posiada środki pieniężne w kasie i na rachunkach w kwocie 12.132,58 zł, a skala zaangażowania finansowego spółki w prowadzoną inwestycję jest bardzo duża, bo na 30 czerwca 2018 r. wynosiła wartość 85.004.449,60 zł. W treści wniosku strona podniosła, że aktualnie nie posiada środków pieniężnych pozwalających jej na pokrycie zobowiązania publicznoprawnego w kwotach wynikających z decyzji wydanych w przedmiocie podatku od nieruchomości za lata 2014, 2015 i 2016, a postanowienia zawartej przez nią umowy kredytowej nie pozawalają na zaciągnięcie kolejnego kredytu czy pożyczki. Ważąc te wszystkie argumenty Sąd doszedł do wniosku, że okoliczności przedstawione przez stronę w ramach powtórnie wniesionego żądania w zakresie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji uprawdopodabniają przesłankę obawy wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, prawdopodobieństwo jest środkiem dowodowym mniej sformalizowanym, nie dającym pewności lecz jedynie prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie. W ocenie Sądu, przedstawione we wniosku okoliczności nie wykluczają założenia, że w sytuacji bezpośredniego zagrożenia wszczęciem postępowania egzekucyjnego strona będzie musiała skorzystać z formy finansowania zewnętrznego, co będzie pozostawać w sprzeczności z zobowiązaniem spółki z umowy kredytowej. Sytuacja taka, niosąc za sobą zagrożenie wypowiedzenia umowy kredytowej, niewątpliwie w sposób negatywny może odbić się na będącej jeszcze w toku inwestycji miejskiej, może odnieść negatywne skutki w zakresie możliwości wypłacenia wynagrodzeń dla podwykonawców, a także, może negatywnie rzutować na sytuację dla przyszłych nabywców lokali w obrębie inwestycji "[...]", tj. tych podmiotów, które podpisały ze spółką umowy przedwstępne. Kierując się przedstawioną argumentacją Sąd, działając na podstawie art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowił zmienić postanowienie z dnia 22 sierpnia 2018 r. i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji, zgodnie z żądaniem wniosku.