I SA/Wr 73/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 21 lutego 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi W. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności jako członka zarządu spółki z o.o. za zaległości tej spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych za listopad 2006 r. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przewyższającej 100 zł oraz ustanowienie adwokata; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata uzasadniając, że jest osobą samotną i nie pracuje ze względu na stan zdrowia. Jego jedynym źródłem dochodu jest emerytura, z której się utrzymuje, kupuje lekarstwa i spłaca kredyt. Kredyt zaciągnął na własne utrzymanie, gdyż spółka, w której był zatrudniony, nie wypłaciła mu wynagrodzenia za trzy lata. Z rodziną nie utrzymuje kontaktów i nie otrzymuje od niej pomocy. Ponadto z emerytury wnioskodawcy potrącane jest około 1.000 zł w ramach zajęcia egzekucyjnego. Wnioskodawca nie posiada żadnych nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Jego emerytura wynosi brutto 4.128 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., skarżący nadesłał: kopię zeznania podatkowego za 2009 r., kopię decyzji o wysokości emerytury za marca 2010 r., pismo o wysokości potrącenia z emerytury, zawiadomienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 16 grudnia 2010 r. o kolejnych zajęciach w postępowaniu egzekucyjnym oraz zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków. Z dokumentów tych wynika, że w 2009 r. przychód wnioskodawcy ze stosunku pracy, z działalności gospodarczej i z emerytury wyniósł 63.669,84 zł, a dochód 63.113,60 zł. Przy czym skarżący wyjaśnił, że wysokość przychodów w 2009 r. była wynikiem pracy zarobkowej oraz doliczenia do nich odprawy emerytalnej. Emerytura od marca 2010 r. wynosi brutto 4.127,66 zł i netto 3.379,17 zł. Potrącenie w związku z egzekucją zobowiązania w podatku od towarów i usług wynosi 1.031,91 zł i dokonywane jest od lipca 2010 r. Miesięcznie skarżący ponosi wydatki w łącznej wysokości 2.342,79 zł, w tym na spłatę raty kredytowej 456,79 zł, na żywność 600 zł, środki higieny 50 zł, lekarstwa 420 zł, na utrzymanie mieszkania 590 zł, ubezpieczenie na życie 60 zł, na telefon 66 zł i na utrzymanie samochodu 100 zł. Emerytura natomiast, po odliczeniu zajęcia egzekucyjnego, wynosi 2.347,26 zł. Wnioskodawca oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych, lokat ani kart kredytowych, jest współwłaścicielem 22-letniego samochodu Mercedes [...], o wartości około 3.000 zł. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przy czym zwrócić należy uwagę, że rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, należy mieć na względzie, że jego uwzględnienie skutkuje przerzuceniem obowiązku ponoszenia tych kosztów na Skarb Państwa. Koszty sądowe stanowią daninę publiczną, a co do zasady, wyrażonej w art. 84 Konstytucji RP, każdy obowiązany jest do ponoszenia takich danin. Przyznanie prawa pomocy stanowi zatem odstępstwo od niej. W istocie, zgodnie z art. 45 ust. 1 Konstytucji, każdy ma prawo do sądu, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. Mając na uwadze powyższe, w ocenie rozpoznającego niniejszy wniosek, skarżący nie wykazał, że nie może ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania – z danych przez niego przedstawionych wynika, że może w nich partycypować choćby w niewielkiej części, opłacając wpis od skargi w kwocie 100 zł. Nie jest natomiast możliwe, aby był w stanie opłacić pełne koszty postępowania, a w tym wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Jego emerytura, będąca jedynym dochodem, jest obciążona zajęciami z egzekwowanymi przez organ podatkowy. Z niej opłaca przede wszystkim kredyt zaciągnięty na utrzymanie. Niewątpliwie prowadzenie samodzielnie gospodarstwa domowego pociąga za sobą relatywnie wyższe koszty. Wątpliwości jedynie budzi podany miesięczny koszt lekarstw – wnioskodawca bowiem w żadnym punkcie wniosku oraz oświadczenia będącym jego uzupełnieniem, nie podawał, że choruje, a leczenie wymaga ponoszenia tak znacznych miesięcznych wydatków. Wspomniał tylko, że ze względu na stan zdrowia nie pracuje. Uwaga ta nie niweluje konieczności zakupu lekarstw w ogóle, ale poddaje jedynie w wątpliwość wysokość środków przeznaczonych na ten cel. Stała się też podstawą do stwierdzenia, że wnioskodawca mógł poczynić oszczędności na pokrycie chociażby części wpisu od skargi datowanej na 8 grudnia 2010 r. Wobec powyższego stwierdzić należało, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego własnego utrzymania, co uzasadniało przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, na podstawie art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Zauważyć wypada, że oceniając zasadność niniejszego wniosku, brana była pod uwagę okoliczność, że skarżący zobligowany jest do uiszczenia wpisu od skargi jednocześnie w dwóch sprawach – I SA/Wr 73/11 i I SA/Wr 74/11. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkti 2 i art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.