I SA/Wr 73/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od lutego do grudnia 2012 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący, działający przez profesjonalnego pełnomocnika – doradcę podatkowego, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 78.616 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że w wyniku prowadzonego postępowania przez organ kontroli skarbowej i zajęcia rachunków bankowych nie może wznowić działalności, którą ze względu na zaistniałą sytuację był zmuszony zawiesić. Nie posiada żadnego majątku i pozostał bez środków do życia. Aktualnie spłaca zobowiązania egzekwowane przez komorników, powstałe w wyniku zerwania umów leasingowych na kwotę 120.000 zł. Wnioskodawca nie jest w stanie ich spłacić, gdyż musi pomóc w wychowaniu niepełnosprawnego syna. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwoma synami (ur. w 2002 i 2008 r.), nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, oszczędności ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Również członkowie rodziny nie mają żadnego majątku. Jedynymi dochodami skarżącego jest pensja w kwocie 370 zł netto. Zobowiązania i stałe wydatki pokrywane są z pomocy rodziny. Z dokumentów i oświadczeń złożonych w wyniku wezwania, skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 – dalej: p.p.s.a.) wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym mieszka również jego żona, która nie posiada żadnego majątku. Oboje małżonkowie zatrudnieni są w firmie A Sp. z o.o. na ¼ etatu z wynagrodzeniem 393,58 zł netto. Wnioskodawca jest zatrudniony od 1 maja 2014 r. na stanowisku kierownika działu sprzedaży i zakupu, a jego żona od 3 lutego 2014 r. na stanowisku dyrektora ds. administracyjnych. Działalność gospodarcza została zawieszona od 1 lutego 2014 r. W 2015 r. wnioskodawca uzyskał przychód ze stosunku pracy w kwocie 5.256 zł. Miesięcznie jego rodzina ponosi wydatki na żywność 200 zł, na środki higieny 100 zł i na ubrania 150 zł. Miesięcznie dokonywane są również wpłaty na rzecz komornika w kwotach 200-500 zł, w zależności od ww. wydatków. Wnioskodawca oświadczył również, że nie posiada aktywnych rachunków bankowych – wszystkie zajął organ kontroli skarbowej, nie posiada żadnych praw do nieruchomości, która jest miejscem zamieszkania jego rodziny. Wskazał, że pełnomocnik, który zastępuje go w niniejszej sprawie, pobrał pełne wynagrodzenie przy rozpoczęciu sprawy w wysokości 7.000 zł. Pozostała należność będzie pokryta z ewentualnych kosztów zastępstwa procesowego. Wnioskodawca załączył też orzeczenie o niepełnosprawności syna, z którego wynika, że niepełnosprawność stwierdzona od urodzenia, jest spowodowana chorobą neurologiczną i upośledzeniem narządu ruchu. W ocenie referendarza sądowego, tak udostępnione przez skarżącego dane nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z powyższych przepisów, to na wnioskodawcy ciąży wykazanie okoliczności uzasadniających żądanie wniosku. Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące – co należy podkreślić – dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym oraz oświadczenie strony o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów, gdy oświadczenia złożone na urzędowym formularzu wniosku, dotyczące stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego wnioskodawcy okażą się niewystarczające lub budzą wątpliwości, stosownie do treści art. 255 p.p.s.a. W takich warunkach – danych budzących wątpliwości – zostało skierowane wezwanie do skarżącego. Mimo udzielonej odpowiedzi, jego sytuacja finansowa i majątkowa nadal budzi znaczne wątpliwości. W pierwszej kolejności zauważyć wypada, że oświadczonych informacji nie można uznać za wiarygodne. Wnioskodawca wskazał, że jedynymi dochodami rodziny są pensje małżonków, które łącznie wynoszą 787,16 zł. Wskazana kwota ma wystarczać na utrzymanie 4-osobowego gospodarstwa domowego, co w ocenie referendarza jest praktycznie niemożliwe przy obecnych cenach. Nie jest też możliwe wyżywienie 4-osobowej rodziny za kwotę 200 zł. Poza tym kwoty podanych miesięcznych wydatków wydają się nieracjonalne – przy ww. kwocie przeznaczonej na wyżywienie rodzina wnioskodawcy jednocześnie przeznacza na 150 zł na odzież. Dodać trzeba, że zestawienie miesięcznych wydatków rodziny w ogóle nie obejmuje opłat związanych z utrzymaniem domu. Jakkolwiek skarżący twierdzi, iż nie ma żadnego tytułu do nieruchomości, w której mieszka z rodziną, to jednak zajmując ją musi ponosić wydatki związane z jej utrzymaniem. Dalej, zwrócić trzeba uwagę, że ww. kwota dochodów rodziny jest niezmienna od ponad 2 lat – oboje małżonkowie bowiem są zatrudnieni od 2014 r. na ¼ etatu. Stąd wywieść należałoby, że nie są w stanie poczynić jakichkolwiek oszczędności. Tymczasem wnioskodawca był w stanie opłacić z góry wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w wysokości 7.000 zł. Przy czym wezwany do złożenia oświadczenia co do źródeł jego finansowania, nie udzielił wyjaśnień w tej kwestii, wskazując jedynie, że wynagrodzenie zostało już opłacone. Już zatem dotychczasowe uwagi wskazują na to, że dane udostępnione przez wnioskodawcę są niewiarygodne, a tym samym nie dają podstaw do dokonania oceny jego faktycznych możliwości płatniczych. Ponadto wskazać trzeba, że oboje małżonkowie zatrudnieni są na ¼ etatu w spółce z o.o. A, której dane wynikają z pieczęci na zaświadczeniach o zarobkach. Jak wynika z ogólnodostępnych informacji z Krajowego Rejestru Sądowego, spółka została zarejestrowana 30 stycznia 2014 r., jedynymi wspólnikami spółki są oboje małżonkowie, wnioskodawca zaś pełni funkcję prezesa zarządu. Jest to zatem firma rodzinna. W zakresie działalności spółki wymieniona jest sprzedaż hurtowa metali i rud metali, odpadów i złomu, sprzedaż niewyspecjalizowana oraz sprzedaż hurtowa i detaliczna samochodów osobowych. Zauważyć trzeba, że działalność gospodarcza, którą wnioskodawca zawiesił 1 lutego 2014 r. (2 dni po zarejestrowaniu ww. spółki z o.o.) ze względu na wszczęcie egzekucji zobowiązań przez organ kontroli skarbowej, prowadzona była również w zakresie sprzedaży hurtowej metali i rud metali. Z powyższego wynikałoby zatem, że wnioskodawca kontynuuje działalność, tyle że w formie spółki z o.o. ze względu na prowadzone wobec niego postępowanie egzekucyjne. Co za tym idzie, w sytuacji, gdy spółka z o.o. jest wyłącznie firmą rodzinną, jej przychody stanowią w rzeczywistości przychody rodziny skarżącego. Powyższa kwestia dalszego prowadzenia działalności gospodarczej, tyle że w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, została całkowicie pominięta przez wnioskodawcę. W rezultacie, zdaniem referendarza, nie zostały ujawnione rzeczywiste dochody jego rodziny i faktycznie ponoszone wydatki. W tym stanie rzeczy nie było podstaw do dokonania oceny zasadności przedmiotowego wniosku. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.