I SA/Wr 730/10
WyrokWSA we Wrocławiu2011-03-17
Skład orzekający: Marta Semiczek, Ireneusz Dukiel, Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać pociągnięty do odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki na podstawie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, gdy egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna?Ratio decidendi
Członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ponosi odpowiedzialność solidarną za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a nie wykazał, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości, oraz nie wskazał majątku spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości w znacznej części. W sprawie organ podatkowy prawidłowo ustalił bezskuteczność egzekucji i brak przesłanek zwalniających skarżącego od odpowiedzialności.Stan faktyczny
R. M. pełnił funkcję prezesa zarządu spółki A Sp. z o.o. w latach 2003-2007. Spółka nie uiściła zobowiązań podatkowych za 2004 rok, a egzekucja z jej majątku okazała się bezskuteczna. Organ podatkowy orzekł odpowiedzialność R. M. jako członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Skarżący kwestionował bezskuteczność egzekucji, wskazując na istnienie majątku spółki w postaci działek, oraz zarzucał błędną wykładnię przepisów.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Protokolant Paulina Wódka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2011 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako członka zarządu za zaległości podatkowe tej spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. utrzymał w mocy orzeczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...] grudnia 2009 r. orzekające o odpowiedzialności R. M. - członka zarządu spółki A Sp. z o.o. z siedzibą w J. G., za jej zaległości w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r., odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 335.788,06 zł.
Jak wynikało z akt sprawy skarżący w okresie od [...] marca 2003 r. do [...] listopada 2007 r. pełnił jednoosobowo funkcję prezesa zarządu w powołanej wyżej spółce. Decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej określił spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. w kwocie 211.375 zł. Decyzja ta stała się ostateczna wobec jej niezaskarżenia, zaś spółka nie uiściła wynikających z niej kwot. Wszczęte postępowanie egzekucyjne nie przyniosło żadnych efektów. W jego toku ustalono, że spółka A pod adresem swojej siedziby nie prowadziła działalności, co zostało potwierdzone zarówno przez komornika sądowego (pismo z dnia [...] lutego 2007 r.), jak i poborcę skarbowego w protokole z dnia [...] maja 2009 r. o stanie majątkowym spółki. Komornik sądowy prowadzący wobec spółki postępowanie egzekucyjne, poinformował ponadto, że na jej rachunku bankowym brak jakichkolwiek środków co uniemożliwiło zaspokojenie roszczeń Skarbu Państwa, obejmujących zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. oraz w podatku od towarów i usług na łączną kwotę 514.717 zł. Ustalono również, że pod adresem prowadzenia działalności spółki znajdują się zbudowania nadające się do rozbiórki, zaś spółka od trzech lat nie prowadzi żadnej działalności. Bezskuteczne okazały się próby wpisania hipoteki na posiadanych przez spółkę nieruchomościach, wobec niezgodności danych zawartych w księgach wieczystych ze stanem faktycznym. Uznając bezskuteczności egzekucji prowadzonej względem spółki A postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r. postępowanie w tym przedmiocie umorzono.
Powołując się na przepis art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. z 2005 r. Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.) - dalej powoływana jako O.p., organ podatkowy wszczął postępowanie wobec R. M., który w czasie powstania zaległości pełnił funkcję członka zarządu. Stwierdzając wystąpienie przesłanek odpowiedzialności osoby trzeciej, wynikające z powołanego przepisu, tj. niesporny fakt pełnienia funkcji członka zarządu i bezskuteczność egzekucji organ podatkowy nie stwierdził również okoliczności zwalniających od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki, co skutkowało wydaniem powołanej na wstępie decyzji.
W odwołaniu skarżący zarzucał bezpodstawne przyjęcie bezskuteczności egzekucji wobec spółki argumentując, że w piśmie z dnia [...] września 2009 r. wskazał na majątek w postaci działek gruntu o numerach [...] i [...], które mogły być przedmiotem egzekucji. W czasie gdy zasiadał we władzach spółki zlecił podjęcie kroków zmierzających do uregulowania stanu prawnego ww. działek poprzez wpisanie do ksiąg wieczystych spółki jako ich użytkownika wieczystego. Po odwołaniu go z funkcji prezesa, sprawę przekazał nowemu zarządowi. Wskazywał także, że po zbyciu przez spółkę w 2008 r. działki nr [...] złożył doniesienie do Prokuratury Rejonowej w J. G. o popełnieniu przestępstwa na szkodę wierzycieli i wystąpił do Sądu Okręgowego o uznanie za bezskuteczną ww. umowy sprzedaży. Wniósł też do organu podatkowego o umorzenie zaległości podatkowych spółki. Wskazał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego domagał się wpisu hipoteki przymusowej do księgi wieczystej prowadzonej dla działek [...] i [...], pomijając działkę [...], która mogła być przedmiotem hipoteki przymusowej.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów strony. Dokonując analizy przesłanek odpowiedzialności wynikających z art. 116 § 1 O.p., powołał się na przepisy ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) wskazując, że spółka A systematycznie od 2004 r. wykazywała stratę z prowadzonej działalności gospodarczej, za 2007 r. zeznania nie złożyła, a w składnych za ten okres deklaracjach VAT-7 nie wykazywała sprzedaży. W związku z tym skarżący jako członek zarządu powinien był złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości najpóźniej w 2006 r., zwrócił uwagę, że kondycję finansową spółki, która wymagała złożenia takiego wniosku, potwierdzały też bilanse za lata 2005 i 2006. Bez znaczenia, w ocenie organu odwoławczego, pozostawały podnoszone przez stronę okoliczności wyjazdu za granicę wspólnika posiadającego 50% udziałów w spółce, jak również działania mające na celu uregulowanie stanu majątkowego spółki, restrukturyzację jej zaległości, doniesienie o popełnieniu przestępstwa oraz pozew o uznanie umowy sprzedaży działki za bezskuteczną. Organ II instancji stwierdził ponadto, że nie została spełniona także druga z przesłanek z art. 116 O.p. uwalniających od odpowiedzialności za zobowiązania spółki, bowiem skarżący nie wskazał mienia, mogącego pokryć zaległości ciążące na spółce. Z odpisu księgi wieczystej na dzień [...] października 2009 r. wynikało, że współużytkownikami wieczystymi działek [...] i [...] i współwłaścicielami posadowionego na nim budynku są Gmina J. G. i B S.A.. Z tych też powodów złożony w toku postępowania egzekucyjnego względem spółki wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej został oddalony postanowieniem Sądu Rejonowego w J. G. z dnia [...] czerwca 2008 r. Co do działki nr [...], to zgodnie z treścią aktu notarialnego rep. A nr [...], L. D. ówczesny prezes zarządu A, reprezentujący spółkę przeniósł w dniu [...] sierpnia 2008 r. prawo użytkowania wieczystego tej działki i własność posadowionego na niej budynku na rzecz C Sp. z o.o. w J. G. w zamian za zwolnienie spółki ze zobowiązań finansowych.
W skardze strona domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji zarzucając jej błędne zastosowanie i niewłaściwą wykładnię art. 116 § 1 O.p., przez nieprawidłowe rozumienie pojęcia bezskuteczności egzekucji oraz nieuwzględnienie, że istniało mienie spółki, z którego można było dokonać egzekucji zaległości podatkowych. Zarzucał także pominięcie faktu, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej nr [...] określająca spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. opierała się na domniemaniu zawyżenia kosztów uzyskania przychodów na podstawie fikcyjnych faktur.
W uzasadnieniu skarżący powtórzył argumenty odwołania i dodatkowo podniósł, że prawo spółki do wskazywanych przez niego w toku postępowania działek wynikało z aktu notarialnego i nie było przez nikogo kwestionowane. Gdyby organ podatkowy złożył wniosek o wpis hipoteki przymusowej co do działki [...] w tym samym czasie co wnioski dotyczące działek [...] i [...] wpis zostałby zrealizowany. Działka ta bowiem została sprzedana w terminie późniejszym. W odniesieniu do działki nr [...] istniała niezgodność wpisu z rzeczywistym stanem prawnym i w związku z tym na podstawie art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece przysługiwało wierzycielowi żądanie usunięcia tej niezgodności, tymczasem Naczelnik Urzędu Skarbowego nie uczynił nic w tym kierunku. Powyższe okoliczności wskazują, że podjęto tylko pozorne działania egzekucyjne wobec spółki, co czyni przedwczesną decyzję orzekającą o odpowiedzialności strony za zobowiązania spółki, gdyż posiadała ona majątek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, spółki akcyjnej lub spółki akcyjnej w organizacji odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:
1) nie wykazał, że:
a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo
b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;
2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Zgodnie z § 2 ww. przepisu odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu, oraz zaległości wymienione w art. 52 powstałe w czasie pełnienia obowiązków członka zarządu.
Przywołany przepis zawiera szczególną regulację umożliwiającą przeniesienie odpowiedzialności na inną niż zobowiązany osobę, przepisy tego typu jako stanowiące odstępstwo od zasady jaką jest odpowiedzialność osobista wymagają interpretacji literalnej z wykluczeniem wszelkich od niej odstępstw. Stąd zarówno katalog podmiotów objętych ww. normami, przesłanki ich odpowiedzialności jak i zasady rozłożenia ciężaru dowodzenia winny być wykładane zgodnie z dosłownym brzmieniem przepisu. W ocenie Sądu dokonana przez organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie wykładnia przepisu art. 116 O.p. wymogom tym odpowiada. Słusznie i zgodnie z literą norm zawartych w powoływanym przepisie przyjęto, że zaistniały przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki, którą kierował w dacie powstania dochodzonych zaległości.
Zasadnie także wskazano, że zadaniem organu podatkowego w toku prowadzonego postępowania jest wykazanie dwóch przesłanek: podmiotowej obejmującej ustalenie czy osoba odpowiadająca za zaległości mieści się w katalogu podmiotów powołanych w art. 116 § 1 O.p. (czy w okresie powstania zaległości pełniła funkcje w organach zarządzających spółki) oraz przedmiotowej – bezskuteczności egzekucji. W zakresie obowiązków strony (odpowiedzialnego) leży zaś wskazanie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie, a wyłączających jej odpowiedzialność.
W rozpoznawanej sprawie, zdaniem Sądu, organy podatkowe dopełniły ciążących na nich obowiązków. Jak wynika z materiału aktowego przekazanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wraz ze skargą okolicznością miedzy stronami niesporną jest fakt pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu spółki A sp. z o.o. w okresie od [...] marca 2003 r do [...] listopada 2007 r., a więc w czasie gdy powstało zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r., którego, co także nie jest sporne, spółka nie uiściła i co z kolei wygenerowało odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne obciążające, zgodnie z powołanym wyżej przepisem członka zarządu. Dodać przy tym trzeba, że zgodnie z postanowieniami organów spółki w ówczesnym okresie zarząd był jednoosobowy, co ograniczało postępowanie prowadzone w trybie art. 116 O.p. jedynie do osoby skarżącego.
Wbrew podnoszonym przez skarżącego zarzutom organy podatkowe wykazały również, że prowadzone względem spółki A sp. z o.o. postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne. Istotne przy tym, że ustawodawca wymaga od organów prowadzących postępowanie w rozważanym trybie wykazania bezskuteczności egzekucji w całości lub w części. Jak dowodzi materiał dowodowy zebrany w sprawie w toku postępowania zmierzającego do przymusowego wykonania przez spółkę zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji wymierzających jej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2004 r. nie udało się zaspokoić nawet kosztów egzekucji. Zauważyć przy tym trzeba, że wobec majątku spółki prowadzone było nie tylko postępowanie egzekucyjne w trybie administracyjnym, ale również przez komornika sądowego. W obu przypadkach zostało stwierdzone, że spółka nie posiadała majątku, z którego mogłaby być prowadzona skutecznie egzekucja. Zajęcie rachunków bankowych posiadanych przez spółkę (w D Bank w J. G.) nie przyniosło żadnego rezultatu wobec braku na nich środków. W dacie prowadzenia postępowania egzekucyjnego spółka nie prowadziła działalności gospodarczej, co obok ustaleń poczynionych przez poborcę skarbowego potwierdza też pismo Komornika Rejonowego Rewiru [...] przy Sadzie Rejonowym w J. G. z dnia [...] lutego 2007 r. (K-[...]) prowadzącego także postępowanie wobec spółki oraz fakt nieskładania zeznań podatkowych za ostatnie lata podatkowe (od 2007 r.), w związku z czym spółka została wykreślona z rejestru jako podatnik podatku od towarów i usług (K-[...]). Zebrany materiał aktowy dowodzi, że zarówno wierzyciel podatkowy jak i organy egzekucyjne (sądowe i skarbowe) podejmowały próby egzekucji z nieruchomości – bezskutecznie. Z treści pism Komornika Sądowego z dnia [...] marca 2009 r.(K -[...]) oraz z dnia [...]czerwca 2009 r. (K-[...]) Sąd Rejonowy w J. G. Wydział Ksiąg Wieczystych postanowieniami z dnia [...] marca 2009 r. oraz [...] maja 2009 r. oddalił wnioski komornika o wpis ostrzeżenia o przyłączeniu egzekucji z nieruchomości dla której prowadzona jest księga wieczysta o nr [...] (obejmującą działkę nr [...]), z uwagi na sprzeczność pomiędzy treścią wniosku a danymi zapisanymi w księdze wieczystej. Podobnie Sąd Rejonowy rozstrzygnął w postanowieniu z dnia [...] maja 209 r. (K-[...]), jak wynikało z jego treści nieruchomość objęta wnioskiem należała do spółki C sp. z o.o. z siedzibą w J. G..
W aktach sprawy (K-[...]) znajduje się także postanowienie Sądu Rejonowego w J. G. Wydział Ksiąg Wieczystych datowane na dzień [...] czerwca 2008 r. oddalające wniosek Skarbu Państwa Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. o wpis hipoteki przymusowej na nieruchomości składającej się z działek [...] i [...] z uwagi na niezgodność treści wniosku z zapisami księgi wieczystej. Wg tych danych właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa a użytkownikami wieczystymi Gmina J. G. i B S.A. z siedzibą w J. G..
W tych okolicznościach zasadnie organy egzekucyjne uznały, że dalsze prowadzenie egzekucji nie przyniesie rezultatu wobec braku jakiegokolwiek majątku spółki, która na dodatek nie prowadziła już działalności gospodarczej mogącej generować przychód i w dniu [...] lipca 2009 r. umorzyły postępowanie egzekucyjne. Na uwagę zasługuje, że wcześniej uczynił to Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w J. G. (postanowienie z dnia [...] maja 2009 r. (K-[...]).
W tych okolicznościach nie może być wątpliwości, że przyjęta przez organy podatkowe ocena bezskuteczności egzekucji prowadzonej wobec spółki została oparta na wiarygodnych i przekonujących dowodach, a w rezultacie nie może budzić zastrzeżeń.
Podnoszone w tym kontekście przez stronę zarzuty opieszałego czy pozornego działania organów egzekucyjnych nie mogą być uznane za słuszne. Postępowanie egzekucyjne zmierza do przymusowego wyegzekwowania określonego zachowania dłużnika, w jego ramach uprawnione organy podejmują przewidziane prawem środki zmierzające do realizacji przez dłużnika jego obowiązków i zaspokojenia prawem chronionego interesu wierzyciela. Katalog tych środków zawarty jest w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. tj. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) dalej powoływana jako u.p.e.a. i obejmuje jedynie działania zmierzające do bezpośredniego wykonania przez dłużnika jego obowiązków. Poza zakresem tych działań leżą zatem wszelkie inne czynności, które mogą być podejmowane przez inne organy w ramach innych czynności nie objętych jednak zakresem postępowania egzekucyjnego.
W rozpoznawanej sprawie strona zarzucając pozorność działań organów egzekucyjnych odwoływała się jednak do działań wykraczających poza te ramy, wymagających podjęcia czynności o zupełnie innym charakterze i niewiadomym rezultacie. Domagała się bowiem wystąpienia z powództwem cywilnym (skarga paulińską) oraz wnioskiem o usunięcie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, tym samym czynności wykraczających poza zakres uprawnień organu egzekucyjnego. W tym stanie rzeczy, stwierdzić należało, że istniały podstawy wszczęcia postępowania w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności strony za zaległości podatkowe spółki A.
Skarżący wbrew wymogom wynikającym z ustawy – art. 116 O.p. nie wykazał także przesłanek uwalniających go od omawianej odpowiedzialności. W sprawie nie jest sporne, że nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości spółki ani nie zostało podjęte postępowanie zapobiegające jej ogłoszeniu. Organ podatkowy z własnej inicjatywy dokonał analizy kondycji finansowej spółki, ostatecznie stwierdzając, że wniosek o ogłoszenie jej upadłości powinien był być złożony najpóźniej w 2006 r., co jednak nie nastąpiło, a zatem strona nie wykazał istnienia przesłanek powoływanych w art. 116 § 1 pkt 1 lit a i b O.p.
Natomiast wbrew argumentacji strony nie można przyjąć, że zaistniała przesłanka opisana w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. tj., że wskazała ona mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. W tym zakresie pomocne będą powołane już wcześniej fakty przesądzające o bezskuteczności egzekucji. Zgodnie z przywołanymi ustaleniami organów podatkowych brak podstaw do twierdzenia, że spółka A w dacie orzeczenia o odpowiedzialności strony za jej zobowiązania (ale także i wcześniej w dacie ukończenia postępowania egzekucyjnego) posiadała jakikolwiek majątek. Jak wynika z zebranego materiału dowodowego nie była także właścicielem ani użytkownikiem wieczystym żadnej z wymienionych przez stronę działek (nr [...], [...] i [...]). Taki przymiot, zgodnie z zapisami w księgach wieczystych posiadały zupełnie inne podmioty, nie istniał tym samym majątek dostępny dla organów podatkowych, z którego mogłyby one przeprowadzić egzekucję.
Odnosząc się do zarzutów skargi podnoszących, że organy podatkowe nie wykorzystały wszystkich dostępnych środków zmierzających do ujawnienia i wyegzekwowania majątku spółki, stwierdzić trzeba, że czynności te, jak już wskazano, wykraczają poza ramy postępowania egzekucyjnego, w wyniku którego mogłyby być zajęty taki majątek. W przepisie art. 116 § 1 pkt 2 O.p. chodzi o takie mienie, z którego egzekucja jest możliwa w momencie jego ujawnienia przez osobę trzecią i to bez podejmowania żadnych dodatkowych działań o charakterze prawnym polegających na ustalaniu własności ww. mienia w procesie cywilnym lub tak jak chce strona uchyleniu skutków prawnych dokonanych już czynności lub ustalaniu zgodności stanu prawnego nieruchomości ujawnionego w księdze wieczystej ze rzeczywistym stanem prawnym.
Tym samym nie sposób twierdzić, że skarżący wskazał na taki majątek ujawniając istnienie nieruchomości, co do których organy egzekucyjne bezskutecznie próbowały podejmować działania mające na celu ich zajęcie i ewentualną egzekucję.
I tak w zakresie działek oznaczonych nr [...] i [...] stało się to niemożliwe z uwagi na niezgodność zapisów księgi wieczystej z treścią wniosku. Na marginesie już tylko wskazać wypada, że wbrew twierdzeniom strony organy podatkowe prowadzące tę sprawę nie były w posiadaniu kompletu dokumentów pozwalających na ustalenie, że to spółka A była do nich uprawniona, bowiem z przedstawionego aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 2000 r. rep. [...] wynikało, że nabyła ona prawo użytkowania wieczystego (i własności posadowionych tam budynków) od Fundacji E, zaś zgodnie z danymi wynikającymi z ksiąg wieczystych działki o tych numerach są własnością Skarbu Państwa a użytkownikami wieczystymi są Gmina J. G. i B S.A., a więc zupełnie inne podmioty. Ponadto z treści postanowienia Sądu Rejonowego w J. G. Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia [...] października 2007 r. (K-[...]) wynika, że wnioskowany przez stronę wpis do księgi wieczystej jako użytkownika wieczystego i właściciela zabudowań został oddalony z uwagi na niezgodność wnioskodawcy (spółka A sp. z o.o.) z nabywcą ww. praw ujawnionym w akcie notarialnym z dnia [...] kwietnia 2000 r. – nabywcą była spółka A sp. z o.o. Tym samym wymaganie aby organy podatkowe miały podejmować działania zmierzające do ustalenia jaki w istocie jest stan prawny ww. działek wykracza poza ramy tego postępowania, a zarzuty ocenić trzeba jako nieuprawnione.
Podobna ocena odnosi się do kolejnej z działek wskazywanych przez stronę, a oznaczonej nr [...]. Jak dowodzi materiał aktowy w dacie prowadzonego postępowania ww. nieruchomość była w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu spółki C Sp. z o.o., co uniemożliwiało prowadzenie z niej egzekucji. Sugerowane przez stronę działania (skarga paulińska), podobnie jak to wskazano wcześniej nie leży w zakresie czynności egzekucyjnych. Ponadto, w kontekście zaistniałych w sprawie faktów (dat podjętej czynności sprzedaży oraz wydanych decyzji) ocenić ja trzeba jako zdarzenia przyszłe i niepewne. Zaś abstrahując od tych rozważań dostrzec wypada, że zgodnie z zapisami znajdującego się w aktach wypisu z księgi wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości była ona obciążona hipotekami na rzecz Gminy w istotnych kwotach, znacząco przekraczających jej wartość ocenianą na podstawie przedłożonych przez stronę dokumentów (operatów szacunkowych). Tymczasem od osoby odpowiedzialnej posiłkowo za zobowiązania spółki wymaga się wskazania majątku z którego możliwe jest zaspokojenie zaległości i to w znacznej części.
Przedstawionej oceny nie zmienia przywoływany przez stronę fakt wytoczenia powództwa w trybie art. 527 k.c. o unieważnienie umowy sprzedaży działki nr [...] spółce C jak też złożenie doniesienia do Prokuratury o popełnieniu przestępstwa w związku z tą sprzedażą. Działań tych nie można bowiem uznać jako wypełniających przesłankę z art. 116 § 1 pkt 2 o.p. Stwarzały one jedynie ewentualne warunki do dochodzenia od spółki roszczeń i to tylko przez skarżącego, czego dowodzi przedłożony w toku postępowania sądowego Wyrok Zaoczny Sądu Rejonowego z J. G. z dnia [...] lipca 2010 r.
W konsekwencji, powoływane przez stronę okoliczności nie mogły stanowić przesłanki wyłączenia jego odpowiedzialności za zobowiązania spółki powstałe w czasie gdy pełnił on funkcję prezesa zarządu.
Dochodząc do wniosku, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały w sprawie art. 116 § 1 O.p., za słuszne należało przyjąć również powołanie art. 107 §1 pkt 2 i 4 O.p. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, osoby trzecie odpowiadają również za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych oraz za koszty postępowania egzekucyjnego.
Końcowo, odnosząc się do zarzutu skargi w zakresie nieuwzględnienia, że decyzja określająca spółce wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. została oparta na przyjęciu fikcyjności faktur będących podstawą zawyżenia przez spółkę kosztów uzyskania przychodów, wskazać trzeba, że rozstrzygniecie to nie może być badane w ramach postępowania prowadzonego w trybie art. 116 O.p. Jak zastało już wyżej wyjaśnione, orzeczenie o odpowiedzialności członka zarządu możliwe jest pod warunkiem bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. Z tym, że podstawą wszczęcia postępowania egzekucyjnego może być – tak jak to było w sytuacji spółki A – decyzja określająca to zobowiązanie, która nie może już zostać podważona żadnymi środkami przewidzianymi przepisami prawa. Zarzut taki mógł być zatem podnoszony co do decyzji wymiarowej. W niniejszej sprawie Sąd uprawniony jest jedynie do oceny prawidłowości zastosowania przepisów regulujących odpowiedzialność skarżącego za zobowiązanie podatkowe spółki, a nie zasadności określenia jego wysokości w podatku dochodowym od osób prawnych.
Mając zatem na uwadze powyższe, stwierdzić należało, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa. Tym samym skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło