I SA/Wr 730/12

PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-09-17

Skład orzekający: Sędzia NSA Lidia Błystak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która nie posiada dochodów ani majątku, a jej utrzymanie zapewnia rodzina, może zostać zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W sytuacji braku dochodów, braku majątku, pozostawania na utrzymaniu rodziny i braku możliwości poczynienia oszczędności, żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym jest uzasadnione.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, wskazując na brak majątku i środków do utrzymania, a także na pomoc rodziny i pracę dorywczą. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy. Skarżąca wniosła sprzeciw, podnosząc, że organ powinien był wezwać do uzupełnienia braków. Sąd, rozpoznając ponownie wniosek po sprzeciwie, uwzględnił przedstawione przez skarżącą dokumenty oraz dane znane z urzędu, w tym dotyczące dochodów z poprzednich lat i umorzonego postępowania egzekucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Lidia Błystak po rozpoznaniu w dniu 17 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia wysokości odsetek za zwłokę od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2006 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżąca w treści skargi wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie Skarżąca, w treści skargi wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że nie mają z mężem żadnego majątku ani środków na utrzymanie. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem, nie mają jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Nie uzyskują też dochodów. Pomaga im rodzina i pozyskują środki finansowej z pracy dorywczej. Z oświadczenia przedłożonego na wezwanie Referendarza sądowego, skierowane podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.), wynika, że małżonkowie nie dysponują dokumentami wykazującymi miesięczne dochody, bo takich nie uzyskują. Opłaty za żywność, środki higieny, odzież, lekarstwa, itp. ponosi rodzina. Nie spłacają kredytów, nie posiadają rachunków bankowych, lokat ani kart kredytowych. Nie mają żadnego tytułu prawnego do nieruchomości położonej w N.R. przy ul. [...] (adres wskazany w skardze). Pod adresem w B., wskazanym na urzędowym formularzu wniosku, mieszkają małżonkowie i właścicielka – L.G. Strona oświadczyła, że nie jest obecnie zarejestrowana jako bezrobotna, natomiast jej mąż jest zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Postanowieniem z dnia 24 lipca 2012 r. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie wniesionym od powyższego orzeczenia strona podniosła, iż skoro uznano, że przedstawione dane nie były wystarczające do rozpoznania przedmiotowego wniosku, zadaniem Referendarza sądowego było powtórne wezwanie do ich uzupełnienia. Ponadto strona nie zgodziła się, że okoliczności braku jakichkolwiek dochodów, majątku i nieruchomości, pozostawania bezrobotnym na utrzymaniu rodziny, nie stanowią wystarczającej podstawy do przyznania prawa pomocy. W wyniku wezwania Sądu, skarżąca przedłożyła kopie: postanowienia wydanego w sprawie I SA/Wr 749/12, postanowień z 29 czerwca 2012 r. o umorzeniu postępowania egzekucyjnego oraz zaświadczenia o zarejestrowaniu strony jako bezrobotnej bez prawa do zasiłku w okresie od [...] do [...]. Jak wynika z treści uzasadnienia postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego, skarżąca nie pracuje, nie posiada dochodów, jest na utrzymaniu dzieci i mieszka u szwagierki. Rachunek bankowy został zlikwidowany. Ponadto do rozpoznania niniejszego wniosku przyjęte zostały dane znane z urzędu – wynikające z akt sprawy I SA/Wr 749/12. Wynika z nich, że w 2011 r. małżonkowie uzyskali przychód z innych źródeł w wysokości 796,40 zł, postępowanie egzekucyjne w administracji z związku z zaległościami w podatku dochodowym oraz od towarów i usług było prowadzone wobec obojga małżonków, względem skarżącej zostało umorzone z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W świetle powyższego, Sąd mając na uwadze zebrany materiał dowodowy, ponownie rozpoznał wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Strona powyższe wykazała. Sąd przede wszystkim miał na względzie, iż ani strona ani jej mąż nie uzyskują dochodów. Z przedstawionych okoliczności wynika też, że nie byli w stanie poczynić oszczędności, z których skarżąca mogłaby pozyskać środki na opłacenie kosztów sądowych – w 2011 r. roku bowiem uzyskali przychód w kwocie niespełna 800 zł. Nie dysponują również majątkiem, który mógłby stanowić źródło pozyskania środków pieniężnych. W rzeczywistości pozostają na utrzymaniu swoich dzieci. W ocenie Sądu zatem powyższe okoliczności uzasadniają żądanie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 260 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło