I SA/Wr 731/10
PostanowienieWSA we Wrocławiu2010-10-04
Skład orzekający: Barbara Koźlik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który pracuje na ¼ etatu z niskim wynagrodzeniem i ma na utrzymaniu dziecko, wykazał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawca wykazał przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od połowy wpisu od skargi oraz ustanowienie adwokata. Nie wykazał jednak możliwości całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, gdyż dochody rodziny, mimo że nieznaczne, w zestawieniu z ponoszonymi wydatkami oraz dodatkowymi wpływami od pracodawcy skarżącego, sugerują istnienie środków pozwalających na pokrycie części kosztów postępowania.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, wskazując na niskie dochody (400 zł brutto miesięcznie na ¼ etatu) i utrzymanie 6-letniej córki. Wskazał na skomplikowany charakter sprawy. Po wezwaniu do przedłożenia dokumentów, skarżący przedstawił oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, zeznania podatkowe, zaświadczenie o wynagrodzeniu oraz wyciągi bankowe. Sąd zauważył, że wnioskodawca jest zobowiązany do uiszczenia wpisu od skargi w dwóch sprawach (łącznie 1000 zł).Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu od skargi oraz ustanowienie adwokata. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 4 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi R. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności jako członka zarządu za zaległości spółki z o.o. w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia połowy wpisu od skargi oraz ustanowienie adwokata; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata uzasadniając, że pracuje na ¼ etatu z wynagrodzeniem miesięcznym w kwocie 400 zł brutto. Na utrzymaniu ma 6-letnią córkę, której winien zapewnić godziwy byt. Dodał, że adwokat jest potrzebny z uwagi na fakt, że sprawa jest skomplikowana faktycznie i prawnie.
W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i córką, mieszkają w mieszkaniu (64 m2) stanowiącym własność żony wnioskodawcy, poza tym nie posiadają żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Miesięczne koszty utrzymania mieszkania obejmują czynsz 501,67 zł, prąd 110,19 zł i gaz 45,24 zł. – łącznie 657,10 zł. Dochody uzyskiwane są ze stosunku pracy na ¼ etatu oraz z działalności gospodarczej prowadzonej przez żonę skarżącego, która w lipcu 2010 r. nie osiągnęła dochodu.
Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., nadesłane zostały: zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków, zeznania podatkowe skarżącego i jego żony za lata 2008 i 2009, zaświadczenie o wynagrodzeniu skarżącego, kopie z księgi podatkowej za miesiące maj, czerwiec i lipiec 2010 r. oraz wyciągi z rachunku bankowego żony skarżącego i z karty kredytowej [...].
Z powyższych dokumentów wynika, że małżonkowie wydatkują, poza już wymienionymi opłatami związanymi mieszkaniem, 500 zł na żywność, 1.450,23 zł na ratę kredytu mieszkaniowego, 151,88 zł na ratę kredytu w [...]. Łącznie 2.759,21 zł. Źródłem finansowania tych wydatków – jak wskazał wnioskodawca – są dochody jego żony i jego wynagrodzenie za pracę.
W 2008 r. wnioskodawca ze stosunku pracy i z działalności gospodarczej uzyskał łączny przychód 16.086,54 zł, w 2009 r. ze stosunku pracy 800 zł. Jego żona w 2008 r. osiągnęła przychód ze stosunku pracy i z innych źródeł w kwocie 14.312,57 zł, w 2009 r. z działalności gospodarczej i z innych źródeł 21.901,30 zł. Z prowadzonej działalności w maju 2010 r. przychód wyniósł 7.000 zł i nie poniesiono żadnych kosztów jego uzyskania, w czerwcu poniesione zostały tylko koszty w kwocie 2.990 zł, natomiast w lipcu przychód i koszty jego uzyskania wyniosły 0,00 zł. Wyciągi z karty kredytowej wskazują na zadłużenie w wysokości ponad 2.000 zł, wyciągi z rachunku bankowego potwierdzają kwotę spłacanego kredytu oraz wpłaty własne i dokonywane przez pracodawcę skarżącego z tytułu "Rozliczenia" i "Zapłaty za usługi" w kwotach miesięcznych od 700 zł do 1.700 zł.
Wnioskodawca dodał, że nie posiada z żoną żadnych środków transportu, nie posiada też rachunku bankowego.
Jako fakt znany z urzędu wskazać należy, że wnioskodawca zobligowany jest do uiszczenia wpisu od skargi jednocześnie w dwóch sprawach: I SA/Wr 730/10 i I SA/Wr 731/10, w łącznej kwocie 1.000 zł.
Zgodnie z art. 245 § 1 p.p.s.a, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od ponoszenie kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, w tym adwokata (§ 2). W zakresie częściowym – zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika (§ 3). Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (§ 4). W zakresie całkowitym, o który wnosi skarżący, prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej, gdy ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.).
W oparciu o powyższą regulację oraz dane wynikające z wniosku i przedłożonych dokumentów, w ocenie rozpoznającego niniejszy wniosek, skarżący wykazał jedynie istnienie przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym.
W istocie z zeznań podatkowych, zaświadczenia o wynagrodzeniu oraz kopii z księgi podatkowej wynika, że dochody jego rodziny nie są znaczne i mogą zapewnić tylko pokrycie podstawowych potrzeb. Nie dawały tym samym szans na poczynienie jakichkolwiek oszczędności. Uiszczenie zatem kwoty 1.000 zł tytułem wpisów od dwóch skarg i opłacenie wynagrodzenia da adwokata z wyboru może znacznie przekraczać możliwości budżetu domowego wnioskodawcy.
Niemniej wysokość uzyskiwanych dochodów budzi wątpliwości w zestawieniu z kwotą łączną miesięcznie ponoszonych wydatków. Zauważyć należy, że wynagrodzenie skarżącego wynosi 400 zł brutto. Jego żona przez czerwiec i lipiec właściwie nie uzyskiwała żadnych przychodów z działalności gospodarczej, a w czerwcu nadto odnotowała stratę. Mimo to małżonkowie mają możliwość opłacania regularnie rat kredytów w wysokości ponad 1.500 zł i ponosić przy tym inne miesięczne wydatki. Zwrócić też wypada uwagę, że pracodawca skarżącego (prowadzący biuro rachunkowe) wpłaca co miesiąc na rachunek jego żony, tytułem "Rozliczenia" i "Zapłaty za usługi", kwoty znacznie wyższe niż wynagrodzenie wykazane w zaświadczeniu. Powyższe uwagi prowadzą z kolei do wniosku, że wnioskodawca wraz z żoną dysponują dodatkowymi dochodami, które nie zostały wykazane, a które jednocześnie mogą stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych przynajmniej w części, przez uiszczenie połowy wpisu od skargi zarówno w niniejszej, jak i w sprawie o sygn. I SA/Wr 730/10 oraz ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, które będą opiewać na kwoty niższe niż wyznaczony wpis od skargi.
Wobec powyższego, na podstawie art. art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 i 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło