I SA/Wr 736/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I sprzeciwu od zarządzenia referendarza sądowego z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 736/16 o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania w sprawie ze skargi A. W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] 2016 r., nr [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki postanawia utrzymać w mocy zarządzenie referendarza sądowego z dnia 13 października 2016 r., sygn. akt I SA/Wr 736/16. Skarżący, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, wniósł o zwolnienie go z tego obowiązku. W związku z tym, pismem z dnia 22 sierpnia 2016 r., został pouczony o warunkach formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy i wezwany do uzupełnienia jego braków przez złożenie wniosku na urzędowym formularzu w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Pismo z wezwaniem, awizowane po raz pierwszy 25 sierpnia 2016 r., zostało doręczone 9 września 2016 r. Przesyłka z uzupełnionym formularzem wniosku nadana została w urzędzie pocztowym 16 września 2016 r. Stosownie do treści art. 257 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Referendarz zaznaczył, że wyznaczony skarżącemu termin 7-dniowy należy do kategorii terminów ustawowych i został uregulowany w art. 49 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w 7 siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (zob. uchwała NSA z dnia 21 kwietnia 2008 r., sygn. akt I OPS 1/08). Referendarz wskazał, iż w niniejszej sprawie przesyłka z wezwaniem do uzupełnienia braków wniosku została doręczona w warunkach przewidzianych art. 73 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). Referendarz uznał, że skutecznie doręczona przesyłka z wezwaniem była awizowana pierwotnie 25 sierpnia 2016 r. Od tej daty liczony jest okres 14 dni, o którym mowa w art. 73 § 1 p.p.s.a. Z ostatnim dniem tego terminu, to jest 8 września 2016 r., przyjąć należało tzw. fikcję doręczenia i od tego dnia biegł 7-dniowy termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ten z kolei przypadał na 15 września 2016 r. (czwartek). W konsekwencji uzupełnienie braku formalnego przedmiotowego wniosku w dacie 16 września 2016 r. referendarz sądowy ocenił jako spóźnione. Wobec powyższych ustaleń, referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 13 października 2016 r. pozostawił wniosek o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania Na to zarządzenie skarżący wniósł sprzeciw podnosząc, że ocena przeprowadzona przez referendarza sądowego jest błędna i nie ma podstaw w złożonych dokumentach. Zaznaczył, że z uwagi na wskazanie w zawiadomieniu powtórnym (awizie) informacji o upływie w dniu 9 września 2016 r. terminu do odbioru przesyłki, przesyłkę odebrał. Braki formalne wniosku zostały uzupełnione w dniu 16 września 2016 r., z zachowaniem 7 dniowego terminu, o którym mowa w wezwaniu. W konsekwencji skarżący uznał, że braki formalne wniosku o przyznanie prawa pomocy zostały uzupełnione w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm. dalej: p.p.s.a.) rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Stosownie zaś do treści art. 260 § 2 p.p.s.a. w sprawach, o których mowa w § 1, wniesienie sprzeciwu od zarządzenia lub postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu. Oznacza to, że obecnie sąd dokonuje merytorycznego rozpoznania sprzeciwu i wypowiada się o zasadności zaskarżonego sprzeciwem postanowienia lub zarządzenia. Stosownie do treści art. 257 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy, który nie został złożony na urzędowym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie, pozostawia się bez rozpoznania. Zaznaczenia wymaga, że jak wynika z treści art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu o którym mowa w § 1 tego przepisu, a więc okresu czternastu dni na jaki składa się pismo w placówce pocztowej lub urzędzie gminy w przypadku niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany przepisami art. 65-72 p.p.s.a. przy jednoczesnym pozostawieniu zawiadomienia, o którym mowa w art. 73 § 2. Przepis ten z kolei określa, że zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy nie jest to możliwe, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie siedmiu dni pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (art. 73 § 3 p.p.s.a.). Domniemanie doręczenia przesyłki adresatowi, o którym mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a., polega na założeniu, że adresat przesyłki zapoznał się z jej treścią ostatniego dnia tego terminu, a zatem z tą datą wiążą się również odpowiednie skutki procesowe, jak chociażby bieg terminu do wniesienia zażalenia. Odebranie pisma (w urzędzie pocztowym), już po upływie terminu wskazanego w art. 73 § 1 p.p.s.a., nie ma zatem wpływu na skutek określony w art. 73 § 4 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA z dnia 5 marca 2013 r., sygn. akt II FZ 40/13, z dnia 28 stycznia 2013 r., sygn. akt II FZ 1055/12, z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt II FZ 36/13), które to stanowisko prawidłowo przedstawił referendarz sądowy w zaskarżonym w niniejszej sprawie zarządzeniu. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zawierająca wezwanie referendarza sądowego do uzupełnienia braku formalnego wniosku o przyznanie prawa pomocy przez złożenie go na urzędowym formularzu została po raz pierwszy awizowana w dniu 25 sierpnia 2016 r. Mając na uwadze przedstawioną powyżej regulację, nie powinno budzić wątpliwości, że od daty pierwszego awizowania rozpoczął bieg 14-dniowy termin, o którym mowa w art. 73 § 1 i 3, i z którego upływem nastąpił skutek prawny w postaci doręczenia zastępczego. W konsekwencji należało zatem uznać, że termin ten, liczony od dnia 25 sierpnia 2016 r. powodował, że skutek doręczenia zastępczego nastąpił w dniu 8 września 2016 r., czyli właśnie z upływem czternastego dnia terminu przewidzianego na odbiór awizowanej przesyłki. Fakt, że strona odebrała przesyłkę w dniu 9 września 2016 r. pozostaje zatem bez wpływu na ustalenie terminu, z upływem którego doręczenie pisma należy uważać za dokonane. W związku z tym Sąd stwierdza, że prawidłowe jest stanowisko referendarza sądowego, że termin przewidziany do uzupełnienia braków formalnych wniosku, który w okolicznościach niniejszej sprawy musi być liczony od dnia 8 września 2016 r., upłynął z dniem 15 września 2016 r. Tymczasem strona skarżąca, uzupełniła braki w dniu 16 września 2016 r. (koperta z datą stempla pocztowego – karta akt sądowych 30). Za prawidłowe należało zatem uznać orzeczenie referendarza sądowego o pozostawieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy bez rozpoznania, uznające, że braki formalne wniosku zostały uzupełnione po terminie. Na marginesie wskazać należy, że w związku z wnioskiem skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, wskazane zarówno w sprzeciwie jak i wniosku o przywrócenie terminu okoliczności, że skarżący odebrał przesyłkę zgodnie ze wskazanym w awizie terminem będą przedmiotem rozpoznania Sądu, w odrębnym postępowaniu wpadkowym. Z tych względów, na podstawie art. 257, art. 258 § 2 pkt 6 w zw. z art. 260 p.p.s.a, Sąd orzekł jak w sentencji.