I SA/Wr 737/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 13 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów w sprawie ze skargi J. U. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za kwiecień 2015 r. na poczet zaległości w tym podatku za sierpień 2004 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych uzasadniając, że jest w trudnej sytuacji finansowej z powodu braku zleceń kontrahentów i braku dochodu. Wnioskodawca nie posiada oszczędności gotówkowych, akcji, obligacji ani rzeczy ruchomych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że pozostaje w gospodarstwie domowym sam i wynajmuje mieszkanie z czynszem w kwocie 400 zł. We własności posiada jedynie udział w 1/3 garażu, który został objęty zajęciem egzekucyjnym. Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych, w tym oszczędności, papierów wartościowych ani wierzytelności. Jego źródłem dochodów jest działalność gospodarcza, w której odnotował stratę za 2015 r. oraz renta wynosząca po potrąceniach komorniczych 964,37 zł netto. Jako zobowiązania i stałe wydatki wnioskodawca wymienił czynsz 400 zł, prąd i gaz 100 zł, wyżywienie i odzież 500 zł. Przesyłka z wezwaniem do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących stanu finansowego, majątkowego i rodzinnego skarżącego, skierowanym na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), niepodjęta w terminie po dwukrotnym awizowaniu, została włączona do akt sprawy ze skutkiem doręczenia z dniem 8 września 2016 r. Udostępnione przez wnioskodawcę okoliczności okazały się niewystarczające dla oceny zasadności przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Jak wynika z przytoczonej regulacji, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności, które uzasadniałyby jego żądanie. Rola Sądu/ referendarza sądowego ogranicza się do wezwania ubiegającego się o przyznanie praw pomocy do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych, jeżeli oświadczenie złożone na urzędowym formularzu wniosku okaże się niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości (art. 255 p.p.s.a.). W takich też okolicznościach w niniejszej sprawie skarżący został wezwany do nadesłania dodatkowych informacji i dokumentów. Pozostawiając wezwanie bez odpowiedzi w rezultacie nie usunął braków i wątpliwości co do jego możliwości płatniczych. Wyjaśnić wypada, że przesyłka z wezwaniem została doręczona w warunkach przewidzianych w art. 73 p.p.s.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2 (§ 1). Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4). W oparciu o przytoczoną regulację przejęta została tzw. fikcja doręczenia z datą 8 września 2016 r. Jeśli chodzi o zasadność wniosku na gruncie danych wynikających z akt sprawy, to nie jest przede wszystkim wiadome w jakiej wysokości przychody uzyskuje wnioskodawca z prowadzonej działalności gospodarczej. Fakt ponoszenia straty jest jedynie wynikiem wysokich kosztów uzyskania przychodu. Poza tym wartości takie jak dochód, strata, koszty podatkowe są wykazywane na potrzeby rozliczeń w podatku dochodowym i zwykle nie odzwierciedlają faktycznej sytuacji przedsiębiorcy. Dlatego też wnioskodawca został wezwany do przedłożenia dokumentacji finansowej związanej z jego bieżącą działalnością gospodarczą. Nie było też możliwe zweryfikowanie oświadczeń co do braku jakichkolwiek oszczędności czy przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. W tym stanie rzeczy brak było jakichkolwiek podstaw do oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy, którego obowiązek na obecnym etapie postępowania w niniejszej sprawie sprowadza się do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł, zaś ewentualne przyszłe koszty sądowe nie będą wyższe od tej kwoty. Mając zatem na uwadze powyższe, wniosek należało ocenić jako nieuzasadniony i w związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.