I SA/Wr 743/17

WyrokWSA we Wrocławiu2018-06-07

Skład orzekający: Daria Gawlak-Nowakowska, Zbigniew Łoboda, Anetta Makowska-Hrycyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy okoliczności życiowe podatnika, takie jak pobyt w zakładzie karnym, niezdolność do pracy, problemy zdrowotne czy zadłużenie, mogą stanowić podstawę do zwolnienia go z obowiązku zapłaty ustalonego zobowiązania podatkowego, mimo że jest on współwłaścicielem nieruchomości będącej przedmiotem opodatkowania?
Ratio decidendi
Okoliczności życiowe podatnika, niezwiązane z konstrukcją podatku, nie mają wpływu na jego wymiar ani na obowiązek zapłaty. Faktyczna niemożność uiszczenia podatku z powodów osobistych lub materialnych nie powoduje bezprzedmiotowości zobowiązania podatkowego ani nie zwalnia z niego podatnika, który pozostaje współwłaścicielem nieruchomości. Odpowiedzialność solidarna współwłaścicieli za zobowiązanie podatkowe jest zasadą, a rozwód nie wpływa na prawo własności i obowiązek podatkowy.
Stan faktyczny
Skarżący A. M. kwestionował nałożony na niego obowiązek zapłaty łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2017, argumentując, że ze względu na jego trudną sytuację życiową (areszt, bezrobocie, problemy zdrowotne, zadłużenie) powinien on obciążać wyłącznie jego byłą żonę, która zarządza nieruchomością. Organ pierwszej instancji wydał nakaz płatniczy, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało go w mocy, wskazując na solidarną odpowiedzialność współwłaścicieli. Skarżący złożył skargę do WSA, podtrzymując swoje argumenty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, Sędziowie: sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), sędzia WSA Anetta Makowska-Hrycyk, Protokolant: specjalista Paulina Wódka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2017 rok oddala skargę w całości. Wójt Gminy K., decyzją z dnia [...] stycznia 2017 r. Nr [...], wydaną w postaci nakazu płatniczego, ustalił A. M. i A. M. łączne zobowiązanie pieniężne w wysokości 389,00 zł, obejmujące wymiar podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za rok 2017 r. Od powyższej decyzji A. M. wniósł odwołanie podnosząc, że obwiązek zapłaty łącznego zobowiązania pieniężnego ciąży wyłącznie na jego byłej żonie - A. M. Uzasadniając odwołanie skarżący podniósł, że przebywa w areszcie śledczym w K., został skazany na karę pozbawienia wolności, nie ma możliwości zapłaty zobowiązania, jest osobą długotrwale bezrobotną, niezdolną do pracy, posiadającą problemy zdrowotne (zagrożenie amputacji nogi), nieposiadającą majątku oraz że posiada długi. W ocenie skarżącego, wyłącznie jego była żona, która jest współwłaścicielem nieruchomości, wobec powyższych okoliczności powinna być obciążona zobowiązaniem podatkowym. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] maja 2017 r. (nr [...]) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że zasadniczą okolicznością sporną w sprawie jest zagadnienie podmiotu zobowiązanego do zapłaty podatku a mianowicie, czy odpowiedzialność spoczywa na współwłaścicielach nieruchomości, czy też - jak wskazywał skarżący - jedynie na A. M. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja organu I instancji była prawidłowa oraz wyjaśnił, że w sprawie zachodził przypadek solidarnej odpowiedzialności za zobowiązane podatkowe. Postępowanie w sprawie dotyczyło ustalenia zobowiązania podatkowego, które zgodnie z odrębnymi przepisami ustalane jest corocznie, jeżeli stan faktyczny nie uległ zmianie. Jak wskazał organ, zgodnie z art. 92 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej również jako: "O.p.") odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania powstające w sposób określony w art. 21 § 1 pkt 2 są tylko ci podatnicy, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego. Zasady powyższej nie stosuje się do podatników ponoszących solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe powstałe w w/w sposób jeżeli pobierane są w formie łącznego zobowiązania pieniężnego gdyż w takiej sytuacji zasady odpowiedzialności solidarnej stosuje się z chwilą doręczenia decyzji (nakazu płatniczego) osobie, na którą zgodnie z odrębnymi przepisami wystawia się decyzję (nakaz płatniczy). Organ podniósł ponadto, że decyzja, w sytuacji współwłasności gruntów może być wystawiona na któregokolwiek ze współwłaścicieli ale nie ma przeszkód do jej wydania wobec wszystkich współwłaścicieli. Organ wyjaśnił również, że rozwód współwłaścicieli nieruchomości nie miał wpływu na zobowiązanie podatkowe. Od powyższej decyzji skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Uzasadniając skargę, A. M. przytoczył te same okoliczności, na które powoływał się w odwołaniu, tj. na przebywanie w zakładzie karnym, niezdolność do pracy, problemy ze zdrowiem i zadłużenie. Ponadto wskazał, że to A. M. zarządza obecnie nieruchomością, on zaś jest pozbawiony możliwości działania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona w sprawie decyzja jest prawidłowa. Podobnie jak w postępowaniu administracyjnym, tak w skardze, zarzuty A. M. sprowadzają się zasadniczo do zakwestionowania ciążącego na nim obowiązku podatkowego. Skarżący wywodzi bowiem, że w związku z zaistniałym okolicznościami o charakterze życiowym (m.in. okoliczność odbywania kary pozbawienia wolności, niezdolność do pracy, stan zdrowia) nie jest zobowiązany do uiszczenia podatku ustalonego w niniejszej sprawie szczególnie, że nieruchomością, której jest współwłaścicielem, aktualnie wyłącznie zarządza jego była żona. W pierwszej kolejności wskazać należy, że ocena dotycząca obowiązku podatkowego ciążącego na konkretnym podmiocie, dokonywana jest wyłącznie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i przesłanki w nich wskazane. Okoliczności niezwiązane z konstrukcją określonego podatku nie mają wpływu na jego wymiar ani na obowiązek zapłaty. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że okoliczności przytoczone przez skarżącego nie uchylają ustalonego łącznego zobowiązania pieniężnego, ani też z niego nie zwalniają. Faktyczna niemożność uiszczenia podatku z powodów związanych ze sferą życia osobistego skarżącego, czy też jego sytuacją materialną nie powodują również bezprzedmiotowości zobowiązania podatkowego względem skarżącego i nie powodują że wyłącznie zobowiązanym stanie się drugi ze współwłaścicieli. Jak słusznie zauważono w zaskarżonej decyzji, niniejsza sprawa dotyczy zobowiązań podatkowych ustalanych corocznie (art. 165 § 5 pkt 1 O.p.), zaś stan faktyczny na podstawie którego ustalono wysokość zobowiązania podatkowego za poprzedni okres nie uległ zmianie. Wobec powyższego, po stwierdzeniu na podstawie akt sprawy, że współwłaścicielami przedmiotowej nieruchomości są A. M. i A. M., organ wydał nakaz płatniczy w zakresie podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2017 r. Jak to wynika z art. 6c ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2016 r., poz. 617 ze zm.; dalej również jako: "u.p.r.") osobom fizycznym, na których ciąży obowiązek podatkowy w zakresie podatku rolnego oraz jednocześnie w zakresie podatku od nieruchomości lub podatku leśnego dotyczący przedmiotów opodatkowania położonych na terenie tej samej gminy, wysokość należnego zobowiązania podatkowego pobieranego w formie łącznego zobowiązania pieniężnego ustala organ podatkowy w jednej decyzji (nakazie płatniczym), z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie zaś z art. 6c ust. 2 u.p.r. łączne zobowiązanie pieniężne należne od przedmiotów opodatkowania stanowiących współwłasność lub znajdujących się w posiadaniu dwóch lub więcej osób fizycznych ustala się w odrębnej decyzji (nakazie płatniczym), który wystawia się na któregokolwiek ze współwłaścicieli (posiadaczy). Jeżeli gospodarstwo rolne prowadzi w całości jedna z tych osób, nakaz płatniczy wystawia się na tę osobę. Skoro w sprawie nie zachodził przypadek wskazany w art. 6c ust. 2 zd. Drugie (z uwagi na niespełnienie normy obszarowej gospodarstwa rolnego), postępowanie organu dotyczące wystawienia nakazu płatniczego na w/w współwłaścicieli nieruchomości było prawidłowe. Zgodzić się również należy z organem, że fakt rozwiązania małżeństwa przez rozwód nie ma w niniejszej sprawie wpływu na zagadnienie prawa własności do nieruchomości a w konsekwencji na obowiązek podatkowy. W tym kontekście – wbrew twierdzeniom skarżącego – nie ma w okolicznościach sprawy znaczenia, w czyim posiadaniu (zarządzie) nieruchomość się znajduje, skoro to m.in. skarżący – w sensie obiektywnym, pozostaje jednym z właścicieli tej nieruchomości. W kontekście regulacji art. 3 ust. 4 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 716 t.j.) nie budzi również wątpliwości solidarna odpowiedzialność współwłaścicieli za zobowiązanie w podatku od nieruchomości. Dodatkowo wskazać należy, iż organ odwoławczy zasadnie przytoczył treść przepisów Ordynacji podatkowej (art. 21 § 1 pkt 2 O.p. oraz art. 92 § 2 O.p.) i wskazał, że w przypadku zobowiązań podatkowych pobieranych w formie łącznego zobowiązania pieniężnego (co niewątpliwie miało miejsce w sprawie) zasady odpowiedzialności solidarnej stosuje się z chwilą doręczenia decyzji (nakazu płatniczego) osobie, na którą, zgodnie z odrębnymi przepisami, wystawia się decyzję (nakaz płatniczy). Jak już zaznaczono, skarżący nie podważał ustaleń faktycznych co do przedmiotu opodatkowania, podstawy obliczenia podatku oraz zastosowanych stawek podatkowych, które w ocenie Sądu zostały przyjęte do wymiaru prawidłowo. W świetle przedstawionej oceny należało uznać, że zaskarżona w sprawie decyzja nie naruszała przepisów prawa, co uzasadniało na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz.1369 ze zm.) oddalenie skargi w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło