I SA/Wr 746/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Katarzyna Borońska po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 08 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres od stycznia do września 2002 r. oraz listopad i grudzień 2002 r. na skutek wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji postanawia odmówić wstrzymania zaskarżonej decyzji. W skardze na wskazaną w rubrum niniejszego postanowienia decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]., strona skarżąca – "A" sp. z o.o. w S., zwróciła się z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, powołując się na ryzyko spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Ryzyko to Spółka upatrywała w fakcie, że zaskarżona decyzja w praktyce okaże się istotna dla ustaleń w zakresie podatku dochodowego, jako że spór w niniejszej sprawie dotyczy podatku naliczonego, wynikającego z faktur dotyczących wydatków kwalifikowanych w podatku dochodowym jako koszty uzyskania przychodów. W zależności zatem od tego, czy zaskarżona decyzja utrzyma się, czy też zostanie uchylona, organy podatkowe będą bądź korzystały ze związania tą decyzją i jej rozstrzygnięciem co do nierzetelności ksiąg, bądź też będą zmuszone do przeprowadzenia odrębnego postępowania dowodowego w zakresie kosztów uzyskania przychodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. W art. 61 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej w skrócie p.s.a., wyrażono zasadę, w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z § 3 tego artykułu, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego postanowić o wstrzymaniu w całości lub w części aktu administracyjnego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tak określone kryteria odwołują się do pojęć nieostrych. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że chodzi tu o sytuacje, w których wykonanie decyzji spowodowałoby znaczną szkodę (niekoniecznie materialną), a ewentualne wzruszenie przez sąd tej decyzji nie byłoby w stanie odwrócić wywołanych przez nią skutków. W postanowieniu z dnia 03.08.2006 r., sygn. akt II SA/Bk 352/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odnosząc się do pojęcia "trudnych do odwrócenia skutków" uznał, że za takie można uznać takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków" (LEX nr 192964). Zdaniem Sądu skarżąca Spółka, składając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, nie wykazała, że powołane wyżej przesłanki z art. 61 § zostały w jej przypadku spełnione. W podsumowaniu skargi, do którego odwołuje się strona skarżąca we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, strona nie przedstawiła argumentów wskazujących ani na rodzaj i rozmiar szkody, wynikającej z wykonania tej decyzji, ani na charakter związanego z jej wykonaniem ryzyka trwałej lub trudnej do odwrócenia zmiany jej sytuacji. Spółka ograniczyła się do wyrażenia przypuszczeń co do wpływu, jaki – z uwagi na zawarte w zaskarżonej decyzji ustalenia - miałoby ewentualne utrzymanie lub uchylenie tej decyzji na rozstrzygniecie w zakresie podatku dochodowego. Po pierwsze więc należy stwierdzić, że mimo, iż kwestia fikcyjności spornych w niniejszej sprawie faktur może mieć znaczenie także dla wymiaru podatku dochodowego, to jednak określenie wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za poszczególne okresy rozliczeniowe oraz zobowiązania w podatku dochodowym za poszczególne lata podatkowe, stanowi przedmiot odrębnych postępowań, w których organy podatkowe każdorazowo odrębnie dokonują ustalenia stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej. Ponadto instytucja wstrzymania dotyczy wykonania decyzji, a więc sprowadza się do czasowego zawieszenia prawa organu do przymusowej realizacji wynikających z tej decyzji zobowiązań finansowych podatnika, nie służy natomiast podważeniu wynikających z tej decyzji ustaleń ani ocenie zgodności z prawem decyzji. W ramach postępowania w sprawie wstrzymania zaskarżonej decyzji Sąd nie jest władny do przeprowadzenia merytorycznej oceny zaskarżonego aktu, tj. czy jest on zgodny z prawem (zaskarżona decyzja lub uchwała do momentu jej uchylenia korzysta z domniemania zgodności z prawem). Tak więc nawet wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie mogłoby mieć wpływu na postępowanie w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Nie jest również wystarczającym argumentem ogólne powołanie się przez stronę na możliwość wystąpienia nieodwracalnych skutków finansowych w wyniku wykonania decyzji. Wykonanie decyzji zwykle powoduje bowiem określone konsekwencje finansowe dla strony, jednakże nie zawsze musi się to łączyć z powstaniem nieodwracalnych skutków czy wyrządzeniem znacznej szkody. Istotnym jest przy tym fakt, że przedmiotem sporu są świadczenia pieniężne, a więc z natury rzeczy świadczenia odwracalne i w wyniku ewentualnego uwzględnienia skargi nastąpi zwrot należności wraz z odsetkami. Ponadto pojęcie znacznej szkody oraz trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z pojawieniem się w stosunku do strony skarżącej, na skutek wykonania decyzji, konkretnych i określonych sytuacji faktycznych, uderzających w jej istotne interesy lub stanowiących ich zagrożenie. Skarżąca Spółka nie wskazuje natomiast, w jaki sposób wykonanie decyzji wpłynie na jej faktyczną sytuację, a jedynie ogólnikowo zarzuca możliwość wystąpienia trudnych do odwrócenia skutków. Tymczasem to na stronie ubiegającej się o wstrzymanie wykonania decyzji spoczywa obowiązek wykazania, że przesłanki wstrzymania zaistniały w jej przypadku i przedstawienia stosownych argumentów. W świetle powyższego Sąd uznał, że strona skarżąca nie wykazała, że zaistniały po jej stronie przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wobec czego Sąd na podstawie art. 61 § 3 p.s.a. orzekł, jak w sentencji.