I SA/Wr 747/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kamieniecka po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z/s we W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia 9 marca 2012 r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za IV, VIII i XII/2009 r. oraz za IV, V i XI/2010 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Pismem z dnia 1 czerwca 2012 r. (data stempla pocztowego), złożonym wraz ze skargą, strona skarżąca – A. sp. z o.o. z/s we W. wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, kwestionując zasadność zastosowania przez organ tzw. fikcji doręczenia decyzji II instancji w trybie art. 150 § 2 zdanie drugie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 8., poz. 60 ze zm.; dalej – O.p.). Jak podniosła, o fakcie wydania decyzji przez organ odwoławczy oraz upływie terminu do jej zaskarżenia, strona dowiedziała się dopiero w siedzibie organu podatkowego w dniu 25 maja 2012 r., po tym, jak doręczono jej tytuły wykonawcze. Niewiedza strony co do faktu wydania decyzji przez organ II instancji spowodowana była nieprawidłowościami w funkcjonowaniu poczty, której pracownik nie poinformował strony o próbach doręczenia przesyłki poprzez pozostawienie tzw. awiza. Skarżąca wskazała również na prawdopodobieństwo omyłkowego kierowania awizo do spółki o zbliżonej nazwie i o tej samej siedzibie (B. s.c.). Ze znajdującego się w aktach administracyjnych zwrotnego potwierdzenia odbioru w/w przesyłki wynika, że przesyłka zawierająca zaskarżoną decyzję została prawidłowo zaadresowana na skarżącą, dwukrotnie awizowana (w dniach 15 i 23 marca 2012 r.), a jej zwrot nastąpił 30 marca 2012 r. Z umieszczonej na tym dokumencie adnotacji doręczającego wynika, że zawiadomienie o miejscu przechowywania przesyłki umieszczono "w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata". Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje: Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Podstawę prawną przywrócenia terminu dla dokonania określonej czynności procesowej przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym stanowi art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270: dalej - p.p.s.a.). Jak stanowi powołany przepis, Sąd na wniosek strony przywróci termin do dokonania czynności, jeżeli uchybienie nastąpiło bez jej winy. Wymogi formalne stawiane takiemu wnioskowi sprecyzowane zostały w dyspozycji art. 87 p.p.s.a. Mianowicie, należy wystąpić z wnioskiem w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminowi, a w jego treści uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w jego niedopełnieniu, a nadto, wraz z wnioskiem należy dokonać zaległej czynności. Zachowanie siedmiodniowego terminu o jakim mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. Sąd liczył w sprawie od dnia 25 maja 2012 r. przyjmując, iż dopiero tego dnia strona powzięła wiedzę o przyczynie uchybienia terminu do wniesienia skargi, którą w okolicznościach faktycznych sprawy stanowiło przyjęcie skutku doręczenia zaskarżonej decyzji w drodze tak zwanej fikcji prawnej (art. 150 § 2 O.p.), a więc poza faktycznym odbiorem tej decyzji przez skarżącą spółkę. Przyjęcie, że strona dopełniła niezbędnych wymogów formalnych wniosku, umożliwiło merytoryczną ocenę tego wniosku w myśl ustawowych przesłanek z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. Powołany przepis otwiera stronie możliwość przywrócenia uchybionego terminu dla dokonania określonej czynności procesowej przed sądem tylko pod warunkiem, że strona uprawdopodobni, że do uchybienia terminowi doszło wskutek zdarzeń za które nie ponosi odpowiedzialności. Za utrwalony uznać należy przy tym pogląd, że ciężar dowodu w tym zakresie obciąża wnioskodawcę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II FSK 1289/10, LEX nr 1109719). Przeprowadzona w myśl przeprowadzonego kryterium ocena okoliczności podniesionych we wniosku nie uzasadniała – zdaniem Sądu – przyjęcia, że do uchybienia terminowi w sprawie doszło wskutek przyczyn niezawinionych przez wnioskodawcę. W każdym razie, wnioskodawca okoliczności tych nie uprawdopodobnił. Przesłanka braku winy, postrzegana jako zasadnicze kryterium przywrócenia terminu procesowego była wielokrotnie poddawana wykładni orzecznictwa sądowego. Odwołując się do jego dorobku należy wskazać, że spełnienie tej przesłanki równoznaczne jest z wykazaniem takich okoliczności, które nawet przy dochowaniu należytej staranności uniemożliwiły wnioskującemu terminowe dokonanie czynności i jednocześnie były nie do przewidzenia i nie do usunięcia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 713/04). Niewiedza strony co do faktu rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia skargi w związku z przyjęciem tzw. fikcji doręczenia aktu stanowiącego przedmiot przyszłej skargi może być uznana za okoliczność uzasadniającą przywrócenie terminu, o ile strona wykaże, że doręczający nie dopełnił obowiązku poinformowania adresata o dwukrotnej próbie doręczenia mu przesyłki pocztowej (awizo), w tym, zawiadomienia o miejscu jej odbioru. Pomimo że w orzecznictwie sądowym podkreśla się, że wprowadzony w art. 87 § 1 p.p.s.a. wymóg "uprawdopodobnienia" jest słabszym od dowodu środkiem dowodzenia, dającym jedynie prawdopodobieństwo (a nie pewność) wystąpienia określonego faktu, to jednocześnie wskazuje się, że warunku tego w konkretnych okolicznościach sprawy mogą nie spełniać same tylko twierdzenia strony, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ dysponuje dowodem pocztowym w postaci zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, z którego wynika spełnienie przez ten dokument wymogów z art. 150 § 1a i § O.p., w tym, dochowanie jednego z wymienionych tam sposobów zawiadomienia strony o podejmowanych przez pocztę próbach doręczenia jej przesyłki. Przypomnieć trzeba, że dowód zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 2 O.p., z którym wiąże się ustawowe domniemanie, że dokument ten stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone (taki charakter pocztowego dowodu doręczenia jest przesądzony w orzecznictwie sądowym; por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt I OSK 1493/10, LEX nr 784355 oraz z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 555/08; dostępny w internetowej bazie orzeczeń sądów administracyjnych). Przepisy prawa dopuszczają możliwość obalenia tego domniemania (art. 194 § 3 O.p.), co zgodnie z uwagą poczynioną na wstępie, obciąża wnioskodawcę jako podmiot zainteresowany przywróceniem terminu. W stanie faktycznym sprawy, strona skarżąca kwestionowała podstawy do zastosowania art. 150 § 2 O.p. (przyjęcie tzw. fikcji doręczenia przesyłki) podnosząc okoliczność braku wiedzy o fakcie wydania decyzji organu II instancji, jak również, podejmowanych próbach doręczenie jej decyzji w sposób wskazany w art. 150 § 1a i § 2 O.p. Jednocześnie, oprócz formułowanych na tę okoliczność twierdzeń, nie przedstawiła innych dowodów, które uprawdopodobniałyby te twierdzenia. W szczególności, nie wykazała, by wszczęto z jej inicjatywy postępowanie wyjaśniające w urzędzie pocztowym, w tym uprawdopodobniające o możliwym w sprawie, omyłkowym pozostawianiu tzw. awizo w miejscu właściwym dla doręczeń dokonywanych w stosunku do podmiotu o nazwie zbliżonej do nazwy strony skarżącej (B. s.c.). W ocenie Sądu, wobec braku uprawdopodobnienia tych okoliczności w treści wniosku, skuteczność doręczenia w trybie art. 150 § 2 O.p. należało ocenić na podstawie znajdującego się w aktach administracyjnych dokumentu pocztowego. Z treści tego dokumentu wynika natomiast, że kierowaną do strony informację o miejscu i terminie przechowywania przesyłki (awizo), doręczający, zostawił "w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata". Odnotowany na tzw. zwrotce sposób zawiadomienia adresata przesyłki odpowiadał jednemu ze sposobów zawiadamiania w rozumieniu art. 150 § 2 O.p. zdanie pierwsze. Jednocześnie, Sąd nie stwierdził innych uchybień, które podważałyby zasadność zastosowania w sprawie trybu o jakim mowa w art. 150 § 2 O.p. (przyjęcia tzw. fikcji doręczenia przesyłki). Mając na uwadze, że prawidłowo zaadresowana (do strony) przesyłka została dwukrotnie awizowana, a jej zwrot do nadawcy nastąpił po upływie 14 dni od dnia pierwszego awizo, doręczenie to należało uznać za skuteczne z dniem z 29 marca 2012 r. Konsekwentnie, należało przyjąć, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi rozpoczął swój bieg w dniu 30 marca 2012 r. i upływał z dniem 30 kwietnia 2012 r. Skoro zatem skargę w sprawie strona wniosła w dniu 1 czerwca 2012 r., a w treści złożonego wraz ze skargą wniosku o przywrócenie terminu do jej wniesienia nie uprawdopodobniła braku zawinienia w uchybieniu temu terminowi, to brak było podstaw prawnych do uznania zasadności tego wniosku. Odnosząc się do zgłoszonych przez stronę wniosków dowodowych należy wyjaśnić, że w ramach postępowania z art. 86 p.p.s.a. Sąd nie przeprowadza postępowania dowodowego, a spełnienie przez wnioskodawcę przesłanki z art. 87 § 2 p.p.s.a. podlega ocenie na podstawie samej tylko treści wniosku (oraz ewentualnie, dowodów do niego dołączonych), z którego to pisma winno wynikać uprawdopodobnienie przez wnioskodawcę okoliczności na podstawie których wnioskuje on o przywrócenie uchybionego terminu. Mając na uwadze przedstawioną argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi, o czym postanowił jak w sentencji.