I SA/Wr 752/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżąca, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 2.000 zł, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że utrzymuje się ze skromnej emerytury w wysokości 1.060 zł netto, ponosi znaczne koszty związane z utrzymaniem oraz z zakupami niezbędnych środków medycznych potrzebnych do normalnego funkcjonowania. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym tylko z mężem (61 lat), wynajmuje mieszkanie komunalne i nie posiada żadnego majątku, w tym zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Małżonkowie uzyskują dochody z emerytury skarżącej i wynagrodzenia ze stosunku pracy jej męża w wysokości 1.900 zł brutto (zgodnie z przedłożonym zaświadczeniem – 1.554,82 zł netto). Z dokumentów i oświadczeń, przedłożonych w wyniku wezwania skierowanego na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) wynika ponadto, że w 2012 r. małżonkowie uzyskali łączny przychód ze stosunku pracy i z emerytury w wysokości 34.454,61 zł, miesięcznie wydatkują około 2.200 zł, w tym na leki około 150 zł (200 zł leki skarżącej i 100 zł leki jej męża – co dwa miesiące). Nadesłane zostały na wezwanie wydruki historii rachunku oszczędnościowego i rachunku bieżącego z kredytem odnawialnym, prowadzonych w PKO BP, które należą do skarżącej i pięciu kart kredytowych – jednej w PKO BP i czterech wydanych przez bank Credit Agricole. Z dokumentów tych wynika, że strona, zerwała lokatę celem zapłaty podatku od spadków i darowizn, kilka razy miesięcznie dokonuje przelewów na rachunek M. B., zaś mąż posiada rachunek bankowy, z którego dokonuje spłat kart kredytowych. Przedstawione wyżej okoliczności nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczyć należy, że instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Jednocześnie wykazanie, że strona rzeczywiście znajduje się w takiej trudnej sytuacji spoczywa na niej samej. Zatem w jej interesie jest zarówno jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Wszelkie wyjaśnienia powinny być przy tym logiczne i wiarygodne. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanego wniosku, to w istocie, mając na uwadze wyłącznie udokumentowane przez stronę dochody, ich kwota łączna wynosząca około 2.500 zł, mogłaby wystarczać na bieżące wydatki budżetu domowego. Jednakże wątpliwości budzą dane wynikające z wydruków rachunków bankowych i kart kredytowych. W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że poza wydatkami bieżącymi, strona regularnie dokonuje przelewów na rachunek M. B. kwot o wartości łącznej około 700 zł miesięcznie, co już wskazuje na możliwość poczynienia rezerw na opłacenie wpisu od skargi i ewentualnych przyszłych kosztów sądowych. Pamiętać bowiem trzeba, że koszty te stanowią formę daniny publicznej, te z kolei mają zawsze pierwszeństwo przed zobowiązaniami o charakterze prywatnoprawnym. Poza tym należy zwrócić uwagę, że nie wszystkie dokumenty, a konkretnie chodzi o wydruki historii posiadanych rachunków bankowych, zostały przedłożone. Mianowicie, jak wynika z wydruków karty kredytowej męża strony, posiada on rachunek, z którego dokonywane są spłaty karty. Tym sposobem nie została odzwierciedlona w pełni sytuacja finansowa małżonków, a w konsekwencji nie było możliwe dokonanie rzetelnej oceny możliwości ich płatniczych i zasadności wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.