I SA/Wr 758/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2011r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Szpitala nr [...] we W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. wraz z odsetkami za zwłokę postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Strona skarżąca, wraz ze skargą na wskazaną w sentencji decyzję, wniosła o zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych uzasadniając, że przychód Szpitala jest w przeważającej mierze określony jest kontraktem z Narodowym Funduszem Zdrowia. Niski poziom wygrodzenia z tytułu realizowanych usług medycznych spowodował nadwyrężenie jego sytuacji ekonomicznej i doprowadził do powstania straty w latach poprzednich w kwocie 91.733.988,71 zł i zobowiązań w wysokości 112.149.321,96 zł. Szpital nie posiada ruchomości ani nieruchomości niezwiązanych z wykonywaniem świadczeń medycznych, które podlegałyby zbyciu. Strona wskazała, że dochodzi w procesie cywilnym zapłaty kwoty ponad 6.000.000 zł za ponadlimitowe świadczenia wykonane w roku 2009, z czym wiąże się ponoszenie wysokich kosztów sądowych, których Szpital nie jest w stanie opłacić. Wskazała, że trudności ekonomiczne zostały zapoczątkowane przez zwiększenie kosztów prowadzonej działalności na skutek ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw. Jednocześnie jednak nie zostały ustalone źródła finansowania przewidzianego wzrostu wynagrodzeń. Skarżąca zwróciła uwagę, że mimo prób bilansowania działalności bieżącej, nie jest w stanie przewidzieć odmowy dokonania zapłaty za wykonane świadczenia zdrowotne i nie mogła odłożyć kwot wymaganych do zapłaty kosztów sądowych w sprawach ze skarg na decyzje określające zobowiązania podatkowe. Zgodnie z oświadczeniem o majątku i dochodach, kapitał zakładowy Szpitala wynosi (-) 60.781.745,42 zł, a wartość środków trwałych – 15.216.885,35 zł. Według bilansu za ostatni rok obrotowy Szpital poniósł stratę w wysokości 5.944.278 zł. Według załączonego do wniosku zestawienia, na rachunkach bankowych strony skarżącej w dniu [...] maja 2011 r. znajdowała się łączna kwota 11.032.912,87 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) nadesłano zeznania podatkowe za lata 2009 i 2010, bilans oraz rachunek zysków i strat za 2010 r., a także zarządzenia dotyczące polityki rachunkowości oraz w sprawie kontroli finansowej. Powyższe dokumenty potwierdzają informacje udzielone na urzędowym formularzu, a ponadto wynika z nich, że w latach 2009 i 2010 r. strona uzyskała dochód w kwotach odpowiednio 2.063.554,64 zł i 4.619.779,65 zł (przy przychodach w wysokości 207.448.632,58 zł i 229.228.407,01 zł). Z bilansu wynika, że na dzień 31 grudnia 2009 r. i 31 grudnia 2010 r. wartość aktywów trwałych Szpitala wynosiła kolejno 13.085.614.74 zł i 15.762.185,76 zł, aktywów obrotowych – 41.126.928,49 i 49.326.753,45 zł, należności krótkoterminowych – 21.860.100,19 i 26.883.668,05 zł, inwestycji krótkoterminowych – 10.299.191,98 i 13.828.444,34 zł, natomiast zobowiązań krótkoterminowych – 93.180.446,17 zł i 106.778.608,43 zł. Strona oświadczyła, że nie toczy się w stosunku do niej żadne postępowanie egzekucyjne. Jako fakty znane z urzędu wskazać należy, że Szpital jest jednocześnie stroną skarżącą przed tutejszym Sądem w sprawach o sygn. akt I SA/Wr 758/11 i I SA/Wr 759/11, w których zarządzeniami z dnia 3 czerwca 2011 r. wyznaczone zostały wpisy sądowe od skarg w kwotach 3.004 zł i 6.376 zł. Postanowieniem z dnia 4 lipca 2011 r. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie od powyższego orzeczenia w obszernym jego uzasadnieniu podniesiono, że strona rzeczywiście dysponuje środkami finansowymi, ale służą one do prowadzenia działalności statutowej – ratowaniem życia i zdrowia pacjentów. Tak duża jednostka, jaką jest Szpital, musi posiadać rezerwy na tzw. sytuacje awaryjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. W świetle powyższego, Sąd mając na uwadze zebrany materiał dowodowy ponownie rozpoznał wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy. Stosownie do treść art. 245 § 3 i art. art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie prawnej, gdy wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie Sądu, strona wykazała, że nie ma możliwości poniesienia kosztów sądowych. W istocie, przychody, jakie Szpital osiągnął w poprzednich latach podatkowych, są bardzo wysokie. Jednocześnie odnotowany został dochód, a nie strata. Niemniej jednak strona jest jednostką publiczną, której przychody, jak słusznie zauważyła w uzasadnieniu wniosku, są zakontraktowane. Ważny też jest dla oceny zasadności wniosku sam charakter działalności prowadzonej przez stronę skarżącą będącą jednostką non-profit. Posiadane przez nią środki finansowe, choćby były wystarczające na opłacenie pełnych kosztów postępowania, nie powinny być uszczuplone z uwagi na ich przeznaczenie – ratowanie zdrowia i życia pacjentów. Z tych też względów, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 2 pkt 2 oraz art. 260 p.p.s.a., Sąd postanowił jak w sentencji.