I SA/Wr 769/24
WyrokWSA we Wrocławiu2025-04-23
Skład orzekający: Sędzia WSA Jarosław Horobiowski, Sędzia WSA Tadeusz Haberka, Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynek pozbawiony dachu i instalacji zapewniających możliwość użytkowania, a tym samym niespełniający definicji budynku w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji publicznej naruszyły przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kluczowe naruszenia obejmowały niekompletność akt sprawy przekazanych sądowi, pominięcie przez organ odwoławczy dowodu w postaci opinii stanu technicznego budynku oraz brak zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu poprzez niewyznaczenie terminu do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.Stan faktyczny
Spółka nabyła nieruchomość i złożyła deklarację na podatek od nieruchomości, zgłaszając do opodatkowania wyłącznie grunty. Organ podatkowy wszczął postępowanie z urzędu w sprawie określenia zobowiązania podatkowego za 2022 r., obejmując opodatkowaniem również budynek. Strona kwestionowała opodatkowanie budynku, argumentując, że jest on pozbawiony dachu i instalacji, przez co nie spełnia definicji budynku. Po kilku decyzjach organów obu instancji i uchyleniach przez SKO, ostateczna decyzja SKO utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wałbrzycha określającą zobowiązanie podatkowe. Spółka zaskarżyła tę decyzję do WSA we Wrocławiu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję w całości i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz strony skarżącej kwotę 4 017 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Horobiowski, Sędzia WSA Tadeusz Haberka (sprawozdawca), Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman, Protokolant: Starszy specjalista Paulina Wódka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie 23 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi C. B. "S." – D. S., D.B. sp. jawna zs. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu z 21 maja 2024 r. znak SKO 4121/121/2024 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu na rzecz strony skarżącej kwotę 4 017 (cztery tysiące siedemnaście) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi C. sp. j. z siedzibą w W. (dalej: spółka, podatnik, strona, skarżąca) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Wałbrzychu (dalej: organ odwoławczy, Kolegium, SKO) z 21 maja 2024 r. znak SKO 4121/121/2024 utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta Wałbrzycha (dalej: Prezydent, organ I instancji) z 19 lutego 2024 r. znak BWP.3120.2.987.2022.JS w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2022 r.
Postępowanie przed organami.
Jak wynika z ustaleń organów, aktem notarialnym z 25 sierpnia 2022 r. strona nabyła prawo własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...]. Na nieruchomość tę składała się działka gruntu o powierzchni [...] m2 wraz z posadowionym na niej budynkiem. W dniu 7 września 2023 r. strona złożyła w Urzędzie Miejskim w Wałbrzychu deklarację na podatek od nieruchomości na 2022 rok od miesiąca września, w której zgłosiła do opodatkowania wyłącznie grunty.
Ponieważ strona, pomimo wyjaśnień organu podatkowego, nie złożyła korekty deklaracji i nie zgłosiła do opodatkowania budynku Prezydent, postanowieniem z 25 października 2022 r., wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2022 r.
Następnie po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, decyzją z 2 grudnia 2022 r. znak BWP3120.2.987.2022.JS, Prezydent określił stronie wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2022 r. za okres od września do grudnia od nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. w wysokości 12 682 zł. Od powyższej decyzji podatnik, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł odwołanie.
Decyzją z 18 stycznia 2023 r. znak SKO 4121/375/2022, SKO uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem Kolegium, nie zostały w sposób wyczerpujący ustalone okoliczności faktyczne dotyczące tego, czy budynek przy ul. [...] jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej przez stronę.
Po przeprowadzeniu ponownego postępowania, Prezydent, decyzją z 13 czerwca 2023 r. znak BWP.3120.2.987.2022.JS, określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2022 rok w wysokości 12 682 zł. Podatek określono za okres od września do grudnia. Opodatkowaniem objęto:
– grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2 oraz
– budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2.
Od powyższej decyzji strona, reprezentowana przez pełnomocnika, pismem z 28 czerwca 2023 r., wniosła odwołanie. Głównym zarzutem odwołania było to, że w ocenie strony budynek jest pozbawiony dachu i instalacji zapewniających możliwość użytkowania obiektu. W związku z tym nie spełnia definicji budynku, zawartej w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i w związku z tym nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
Po rozpatrzeniu odwołania SKO, decyzją z 4 września 2023 r. znak SKO 4121/180/2023, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ podatkowy I instancji. Organ odwoławczy uznał, iż w toku rozpatrywania sprawy, po uchyleniu decyzji z 2 grudnia 2022 r. znak BWP.3120.2.987.2022.JS, organ podatkowy całkowicie pominął w postępowaniu pełnomocnika.
Organ podatkowy I instancji w toku ponownego postępowania, postanowieniem z 3 stycznia 2024 r., włączył do akt sprawy dokumentację stanowiącą akta sprawy prowadzonej pod sygnaturą BWP.3120.2.987.2022.JS. Następnie, po wyznaczeniu stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego w sprawie, Prezydent, decyzją z 19 lutego 2024 r. znak BWP.3120.2.987.2022.JS, określił podatnikowi wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości na 2022 rok za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] w wysokości 12.682 zł. Podatek określono za okres od września do grudnia. Opodatkowaniem objęto:
– grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2 oraz
– budynki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej o powierzchni [...] m2.
Od powyższej decyzji spółka, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata), pismem z 27 marca 2024 r., wniosła odwołanie. Pełnomocnik wniósł o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Głównym zarzutem odwoławczym podnoszonym przez pełnomocnika było, iż w jego ocenie budynek jest pozbawiony dachu i instalacji zapewniających możliwość użytkowania obiektu. W związku z tym nie spełnia definicji budynku zawartej w przepisach ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a przez to nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W odwołaniu wskazano, że stanowisko spółki potwierdza opinia stanu technicznego budynku z 27 czerwca 2023 r. Ponadto stwierdzono, że w budynku nie są prowadzone żadne prace remontowe, a jedynie zabezpieczające. Ponadto pełnomocnik zarzucił, iż nie brał czynnego udziału w postępowaniu i nie mógł w jego toku składać wyjaśnień i uczestniczyć w czynnościach procesowych.
Po rozpatrzeniu odwołania Kolegium, decyzją z 21 maja 2024r. znak SKO 4121/121/2024, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Postępowanie przed Sądem.
W skardze z 26 września 2024 r. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca – reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika (adwokata) – zarzuciła decyzji:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, skutkujące nieuzasadnionym określeniem stronie skarżącej zobowiązania podatkowego przez organ podatkowy I i II instancji, tj.:
1. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 1a ust. 1 pkt. 1 i 3 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt. 2 ustawy z 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2023 r., poz. 70, ze zm.; dalej: u.p.o.l.) w zw. z art. 3 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2021 r., poz. 2351, ze zm.; dalej: ustawa PB), art. 2a ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2023 r., poz. 2383, ze zm.; dalej: o.p.), art. 217 w zw. z art. 84 i art. 2 Konstytucji RP poprzez przyjęcie przez organ podatkowy I i II instancji nieprawidłowej kwalifikacji i nieprawidłowych podstaw opodatkowania budynku,
2. naruszenie prawa materialnego w postaci art. 1a ust. 1 pkt. 1 i 3 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt. 2 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 2 ustawy PB, art. 217 w zw. z art. 84 i art. 2 Konstytucji RP poprzez błędne ustalenie organu podatkowego I i II instancji, iż budynek pozbawiony dachu podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości,
3. naruszenie art. 4 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez błędne przyjęcie przez organ podatkowy I i II instancji budynku do opodatkowania, podczas gdy sporny obiekt nie jest budynkiem w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i nie podlega opodatkowaniu.
II. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało istotny i bezpośredni wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia, skutkujące nieuzasadnionym określeniem stronie skarżącej zobowiązania podatkowego przez organ I i II instancji, tj.:
1. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 124, art. 180 § 1 i 2, art. 181, art. 187 § 1 i § 3, art. 188, art. 191, art. 197 oraz art. 210 § 1 i § 4 o.p. poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na niepełnym materiale dowodowym zebranym w sprawie, bądź wybiórczym potraktowaniu materiału dowodowego oraz na zaniechaniu wyczerpującej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, co znajduje w szczególności wyraz w przekonaniu organu podatkowego I i II instancji, że budynek pozbawiony dachu podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości i należy ów obiekt zakwalifikować jako budynek wymieniony w treści art. 3 pkt 2 ustawy PB, gdy tymczasem ustalenia organu gminnego i organu II instancji w tym zakresie są sprzeczne z obowiązującymi przepisami, sprzeczne ze stanowiskiem strony oraz opinią sporządzoną na zlecenie strony (oceną stanu technicznego) z czerwca 2023 r. przez M. A., a nadto nie mają uzasadnienia i podstawy w obowiązujących przepisach prawa,
2. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 120, art. 121, art. 122, art. 123, art. 124, art. 180 § 1 i 2, art. 181, art. 187 § 1 i § 3, art. 188, art. 191, art. 197 oraz art. 210 § 1 i § 4 o.p. poprzez nieprzeprowadzenie wnikliwego postępowania w zakresie zbadania: co składa się na dany obiekt budowlany (budynek), czy obiekt uwidoczniony na zdjęciu, rzekomo wykonanym 6 kwietnia 2023 r., jest budynkiem, czy obiekt uwidoczniony na zdjęciu rzekomo wykonanym wg organu w dniu 6 kwietnia 2023 r. posiada dach w rozumieniu przepisów prawa budowlanego oraz brak oparcia stanowiska organu na wiedzy specjalistycznej (opinia biegłego ds. budowlanych),
3. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 216, art. 188 i art. 197 o.p. poprzez niewydanie postanowień dowodowych o dopuszczeniu dowodu z opinii biegłego ds. budowlanych i nie wyjaśnienia spornych kwestii czy obiekt jest budynkiem, mimo braku takiej wiedzy specjalistycznej po stronie organów obu instancji,
4. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 123, art. 180, art. 181, art. 187, art. 211 o.p. w zw. z art. 219 o.p. poprzez wydanie przez organ podatkowy I instancji zaskarżonej decyzji bez przeprowadzenia opinii biegłego ds. budowlanych oraz zaaprobowanie tego stanu przez SKO w Wałbrzychu w zaskarżonej decyzji,
5. naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 210 o.p. w zw. z art. 187 o.p. i 122 o.p. poprzez wadliwość w zakresie uzasadnienia faktycznego i prawnego zaskarżonej decyzji.
W szczególności strona podniosła, że stanowisko spółki potwierdza opinia stanu technicznego budynku z 27 czerwca 2023 r., sporządzona na jej zlecenie przez inż. M. A., a załączona do odwołania z 28 czerwca 2023 r.
Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego orzeczenia i decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Prezydentowi Miasta Wałbrzycha oraz o zobowiązanie Prezydenta do wydania, w terminie 30 dni od dnia przekazania temu organowi sprawy do ponownego rozpoznania skutkiem uwzględnienia skargi, orzeczenia w sprawie określenia podatku od nieruchomości za 2022 r. w poprawnym zakresie i w poprawnej wysokości. Strona wniosła również o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącej kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało stanowisko zawarte w skarżonej decyzji i wniosło o jej oddalenie w całości. W szczególności SKO wskazało, że w odwołaniu od pierwszej decyzji strona podnosiła, że jej zdaniem budynek powinien zostać opodatkowany według stawki dla budynków pozostałych, a z uwagi na niemożność wykorzystywania w danym roku podatkowym na cele działalności gospodarczej, powinien być obciążony niższą stawką podatku. Z tego SKO wywiodło, że podatnik potwierdzał posiadanie budynku i zgadzał się z koniecznością opodatkowania, a kwestią sporną była stawka podatku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że – zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.) – sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona, w całości albo w części, w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części, sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części, na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Przywołując ramy prawne sprawy, przypomnieć trzeba, że stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a., organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy (...). Natomiast w myśl art. 133 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, chyba że organ nie wykonał obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2. (...)
Dalej wskazać trzeba, że - zgodnie z art. 121 § 1 o.p. - postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych, natomiast, jak stanowi art. 122 o.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym.
Zgodnie z art. 210 § 4 o.p., uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.
Zgodnie z art. 123 § 1 o.p., organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Przechodząc do zasadniczej części rozważań, wskazać trzeba, że SKO w uzasadnieniu skarżonej decyzji odniosło się do złożonych na wcześniejszych etapach postępowania dwóch odwołań strony oraz swoich wcześniejszych dwóch decyzji kasacyjnych. Nadto strona w odwołaniu od decyzji SKO formułowała zarzuty, odnosząc się do opinii dotyczącej stanu technicznego budynku z 27 czerwca 2023 r., sporządzanej na jej zlecenie, a załączonej do odwołania z 28 czerwca 2023 r.
Na okoliczność złożenia do akt sprawy takiej opinii wskazuje stanowisko organu I instancji przedstawione w piśmie z 29 marca 2024 r., w którym Prezydent ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji z 19 lutego 2024 r. znak BWP.3120.2.987.2022.JS.
Tych wcześniej złożonych odwołań oraz decyzji SKO (z 18 stycznia 2023 r. znak SKO 4121/375/2022 i z 4 września 2023 r. znak SKO 4121/180/2023) nie ma w aktach administracyjnych sprawy przekazanych przez SKO do Sądu. Wskazać trzeba, że sąd, kontrolując skarżoną decyzję, stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe, Sąd nie może ocenić powodów, dla których SKO uchyliło wcześniejsze dwie decyzje organu I instancji, jakie były ustalenia i zalecenia organu odwoławczego oraz czy zostały przez organ I instancji wykonane. SKO w uzasadnieniu skarżonej decyzji wywodzi, że w pierwszym odwołaniu podatnik potwierdzał posiadanie budynku i zgadzał się z koniecznością opodatkowania, a kwestią sporną była stawka podatku, natomiast argumentacja strony uległa zmianie na dalszym etapie postępowania podatkowego. W aktach sprawy nie ma jednak dowodów potwierdzających argumentację SKO. Z uwagi na niekompletność akt administracyjnych sprawy stanowisko organu wymyka się spod kontroli Sądu.
Na szczególne podkreślenie zasługuje to, że strona w skardze, podobnie jak w odwołaniu, podnosi argumenty odnoszące się do opinii dotyczącej stanu technicznego budynku. SKO, zarówno w kontrolowanej decyzji, jak i w odpowiedzi na skargę, argumenty strony w tym zakresie zbywa milczeniem. Przede wszystkim jednak ww. dowodu, tj. opinii z 27 czerwca 2023 r. dotyczącej stanu technicznego budynku, nie ma w aktach administracyjnych sprawy przekazanych przez SKO do Sądu. Skoro ww. opinii w aktach sprawy nie ma, tzn. że SKO – mimo zarzutów odwołania – nie wzięło jej pod rozwagę, ustalając stan faktyczny sprawy, co znajduje potwierdzenie w tym, że – jak już wskazano - organ II instancji do tego dowodu, w ogóle się w uzasadnieniu decyzji ani odpowiedzi na skargę, nie odnosi. Jednocześnie SKO nie zaprzecza, że taki dowód został do wcześniejszego odwołania załączony, a potwierdzeniem tego faktu jest – na co również już wskazano – pismo organu I instancji. Wskazać więc należy, że opisane pominięcie oceny złożonego przez stronę dowodu świadczy o naruszeniu przez organ art. 121 § 1 o.p. i art. 122 o.p. oraz art. 210 § 4 o.p.
Dalej wskazać trzeba, że SKO nie wyznaczyło stronie terminu do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dlatego, mimo nieujęcia niżej opisanego naruszenia przepisów postępowania w zarzutach skargi, Sąd zauważa, że - stosownie do brzmienia art. 123 § 1 o.p. - organy podatkowe obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W myśl art. 123 § 2 o.p., organ podatkowy może odstąpić od zasady przewidzianej w § 1, jeżeli w wyniku postępowania wszczętego na wniosek strony ma zostać wydana decyzja w całości uwzględniająca wniosek strony, oraz w przypadkach, o których mowa w art. 200 § 2 pkt 2. Sąd zauważa, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek wyłączających po stronie organu obowiązek wyznaczenia stronie terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego (art. 200 § 1 o.p.). Mimo jednoznacznego brzmienia ww. przepisu organ II instancji tego obowiązku nie wykonał. Sąd podkreśla, że dla powinności realizacji ww. obligatoryjnego stadium procesu podatkowego nie ma znaczenia fakt, że materiał dowodowy na etapie postępowania odwoławczego nie uległ zmianie. Jak wskazał Naczelny Sądu Administracyjny w uchwale z 25 kwietnia 2005 r. sygn. akt FPS 6/04, CBOSA, naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 o.p. jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., jeżeli wspomniane naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu w okolicznościach wyrokowanej sprawy taki przypadek występuje. Gdyby organ podatkowy II instancji nie poniechał tego obligatoryjnego stadium postępowania, to pełnomocnik mógłby przed wypowiedzią zapoznać się z aktami sprawy, a wtedy powziąłby wiedzę, że złożonego przez stronę na wcześniejszym etapie postępowania dowodu, na który powołuje się w odwołaniu (podobnie jak wcześniej złożonych odwołań i wydanych w ich wyniku decyzji), w aktach sprawy nie ma. W świetle powyższego to naruszenie prawa – tj. niewyznaczenie terminu do wypowiedzenia się – w okolicznościach tej sprawy mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania prowadzonego przez organ II instancji.
Konkludując, przekazane Sądowi akta sprawy nie są kompletne. Przekazując Sądowi niekompletne akta sprawy, SKO naruszyło art. 54 § 2 p.p.s.a. i uniemożliwiło Sądowi dokonanie kontroli zaskarżonej decyzji, w sposób, o którym stanowi art. art. 133 § 1 p.p.s.a. Okoliczności sprawy wskazują – w szczególności uzasadnienie decyzji organu II instancji - że akta sprawy nie były również kompletne na etapie postępowania odwoławczego. Nadto organ naruszył prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu. Powyżej stwierdzone naruszenia przepisów postępowania - art. 121 § 1 o.p. i art. 122 o.p. oraz art. 210 § 4 o.p., art. 123 § 1 o.p. i art. 200 § 1 o.p. - miały charakter ważki, tzn. mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W konsekwencji w sprawie zaistniały podstawy do uchylenia w całości zaskarżonej decyzji na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ podatkowy zobowiązany jest do uwzględnienia oceny poczynionej przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu wyroku, tj. do przeprowadzenia kompletnego postępowania dowodowego, zgromadzenia w aktach administracyjnych wszelkich dowodów, które mogą mieć wpływ na ustalenie stanu faktycznego sprawy, a następnie - po zapewnieniu stronie prawa do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego - dokonania swobodnej, lecz nie dowolnej, oceny materiału dowodowego i podjęcia na tej podstawie stosownego do poczynionych ustaleń rozstrzygnięcia, czemu organ odwoławczy da wyraz w uzasadnieniu wydanej decyzji.
O kosztach postępowania sądowego (4 017 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając uiszczony wpis od skargi (400 zł), opłatę skarbową od dokumentu stwierdzającego udzielenie pełnomocnictwa (17 zł), wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji (3 600 zł), ustalone według stawki z § 2 pkt 5 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 w sprawie w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2023 r., poz. 1964, ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło