I SA/Wr 771/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Halina Betta po rozpoznaniu w dniu 5 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przywrócenie terminu do sporządzenia i doręczenia uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 lipca 2011 r. w sprawie ze skargi H.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 21 grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej podatku od nieruchomości za 2005 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Pismem z dnia 3 sierpnia 2011 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Wr 771/11 wskazując w uzasadnieniu, że o ww. wyroku dowiedział się w dniu 3 sierpnia 2011 r. od swojego pełnomocnika, który poinformował go, iż w dniach 18-23 lipca 2011 r. ze względów osobistych, których nie mógł przewidzieć przebywał poza Wrocławiem, natomiast w dniach 24-26 lipca 2011 r. przebywał w szpitalu (wypis ze szpitala strona przedstawiła jako załącznik do wniosku). Wnioskujący wskazał, że informację o rozstrzygnięciu Sądu tj. o oddaleniu skargi, pełnomocnik skarżącego uzyskał ze strony internetowej, a następnie przekazał ją skarżącemu. Skarżący podkreślił, że nie mógł osobiście uczestniczyć w rozprawie, gdyż w tym terminie był poddany leczeniu onkologicznemu. Podsumowując, strona wniosła o sporządzenie i doręczenie jej uzasadnienia wyroku, wypowiadając jednocześnie pełnomocnictwo procesowe dotychczasowemu pełnomocnikowi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 i 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - zwanej dalej p.p.s.a.) strona może wnosić o przywrócenie uchybionego terminu do dokonania czynności, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie to nie nastąpiło z jej winy. Art. 87 § 1 p.p.s.a. wymaga natomiast, aby wniosek ten został złożony w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przeszkody, skutkującej uchybieniu tego terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynność, której nie dokonała w terminie (§ 4). Podstawowym kryterium przy rozpoznawaniu wniosku o przywrócenie terminu są okoliczności uprawdopodabniające brak winy w uchybieniu terminu. Zarówno w nauce prawa jak i w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonaniu czynności procesowej (postanowienie NSA z dnia 11 lutego 2003 r. sygn. akt II SA 4162/01 Monitor Prawniczy 2003/8/340). O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 2 października 2002 r. sygn. akt V SA 793/02 Monitor Prawniczy 2002/23/1059). Nieuwagi lub zaniedbania nie można kwalifikować jako braku winy, będącego przesłanką przywrócenia uchybionego terminu (por. postanowienie NSA z dnia 28 maja 2004 r., FZ 93/04, niepubl.). Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkie niedbalstwo (wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., SA/Sz 630/96). Brak winy w uchybieniu terminu można zatem przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła przeszkody usunąć przy użyciu największego nawet wysiłku, i że nie można za winę poczytać niedopełnienie jakiegoś nadzwyczajnego wysiłku, np. zagrażającego jej zdrowiu lub życiu, albo narażającego ją na poważne straty (por. E. Iserzon, J. Starościak, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. IV Warszawa 1970 r., str. 136). Akcentuje się również, że przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej należy wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy (Kodeks postępowania cywilnego z Komentarzem, Warszawa 1989 r. t. I, str. 274), a do okoliczności faktycznych uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez zainteresowanego zalicza się np. przerwę w komunikacji, nagłą chorobę, która uniemożliwia wyręczenie przez inną osobę, powódź, pożar. Przywrócenie uchybionego terminu ma zatem charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy, a przy tym wskaże, że niezależna od niej przyczyna istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu (B. Dauter, B. Gruszczyński, A Kabat, M. Niezgódka-Medek "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz", Zakamycze 2005, s. 219). Oceniając wniosek we wskazanym wyżej zakresie stwierdzić należy, że nie zostały spełnione łącznie przesłanki wymienione w cytowanym art. 87 p.p.s.a., stanowiące warunek formalny wniosku o przywrócenie terminu. Wnioskodawca bowiem nie uprawdopodobnił w sposób wystarczający, iż nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Podkreślenia wymaga, że skarżący reprezentowany był w postępowaniu przez pełnomocnika - doradcę podatkowego J.D., który zarówno sporządził i wniósł do Sądu skargę w jego imieniu, jak i reprezentował go w trakcie postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Pismem z dnia 17 czerwca 2011 r. pełnomocnik skarżącego został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 19 lipca 2011 r. oraz pouczony o tym, że brak jego stawiennictwa nie wstrzymuje rozpoznania sprawy, zaś uzasadnienie wyroku oddalającego skargę sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od daty ogłoszenia wyroku, a z urzędu doręczane jest jedynie uzasadnienie wyroku uwzględniającego skargę. Zdaniem Sądu, brak jest zatem podstaw do przyjęcia, że złożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia w zakreślonym terminie stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, pełnomocnik skarżącego znał bowiem termin rozprawy i został prawidłowo pouczony o treści art. 141 § 1 i § 2 p.p.s.a. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku skarżącego o przywrócenie terminu jest, w ocenie Sądu, okoliczność przebywania pełnomocnika strony w dniach 18-23 lipca 2011 r. poza W. (na którą to okoliczność skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów). Obowiązkiem pełnomocnika było bowiem uzyskanie informacji – chociażby telefonicznie w Wydziale Informacji o Sprawach – o rozstrzygnięciu prowadzonej przez niego sprawy. Trudno uznać za okoliczność wyłączającą winę przebywanie pełnomocnika strony w dniu ogłoszenia wyroku poza Wrocławiem, gdyż nie stanowiła ona przeszkody w sporządzeniu i nadaniu w dowolnym urzędzie pocztowym jednozdaniowego pisma z wnioskiem o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wskazać bowiem należy, że zgodnie z art. 83 § 3 p.p.s.a. oddanie pisma w polskim urzędzie pocztowym jest równoznaczne z wniesieniem go do sądu. Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że pełnomocnik skarżącego pomimo posiadania obiektywnej możliwości nadania w terminie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nie wykazał należytej staranności w sprawie. Brak jest też jakichkolwiek podstaw, aby uznać za okoliczność wyłączającą winę przebywanie przez pełnomocnika strony w późniejszym terminie tj. w dniach 24-26 lipca 2011 r. w szpitalu specjalistycznym w związku z operacją usunięcia żylaków kończyny dolnej. W konsekwencji Sąd uznał, że w stanie faktycznym przedmiotowej sprawy nie zostały zrealizowane przesłanki określone w art. 87 p.p.s.a., od których zaistnienia uzależnione jest uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności. W związku z czym, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.