I SA/Wr 773/08

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 20 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Usługowego V. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za marzec 2005 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W sprawie, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 100 zł, Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe V. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. wniosło o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Uzasadniała, iż jest w trudnej sytuacji finansowej z powodu prowadzonej wobec jej majątku egzekucji należności Skarbu Państwa. Podała, że wartość jej środków trwałych wynosi 95.392,72zł, wysokość jej kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych to 331629,92 zł, natomiast w ostatnim roku obrotowym osiągnęła zysk w kwocie 112.477zł. Mając na uwadze, iż oświadczenie zawarte we wniosku okazało się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony, wezwano skarżącą spółkę do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych dotyczących jej sytuacji finansowej (bilansu i rachunku zysków i strat za ostatni rok obrotowy; zeznań podatkowych CIT-8 za lata 2006 i 2007, oświadczeń o osiągniętym przychodzie za czerwiec, lipiec i sierpień 2008 r., wyciągów ze wszystkich posiadanych przez stronę skarżącą rachunków bankowych, w tym dewizowych, za ostatnie trzy miesiące oraz innych dokumentów, które potwierdzałyby okoliczności uzasadniające przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie). W odpowiedzi na to wezwanie do akt sprawy przedłożono fotokopie wyciągów z rachunku bankowego, zeznania podatkowego CIT-8 za rok 2006, bilansu sporządzonego według stanu na dzień 31 grudnia 2007 r., rachunku zysków i strat z dnia 27 marca 2008 r. oraz oświadczenia osoby prowadzącej rachunkowość skarżącej spółki o osiągnięciu przez stronę w okresie od stycznia do sierpnia 2008 r. straty w kwocie 5.624,62 zł. Z dostarczonych dokumentów wynika, że saldo rachunku bankowego wnioskodawcy w czerwcu i lipcu 2008 r. nie spadło poniżej kwoty 6.230,46 zł, w roku 2006 jego przychód i dochód wyniosły odpowiednio 330.747,42 zł i 28.571,25zł, natomiast jego rzeczowe aktywa trwałe warte są 109.142,72 zł. Dodatkowo strona przesłała fotokopię decyzji Wójta Gminy C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia skarżącej spółce wysokości zobowiązania w podatku nieruchomości za okres od dnia 1 czerwca 2003 r. do 31 grudnia 2007 r. w kwocie 56.704,63 zł. Z urzędu wskazać należy, że w sprawach o sygn. akt I SA/Wr 102/08 - I SA/Wr 105/08 wyznaczono wpis sądowy od skarg wniesionych przez Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowe V. sp. z o. o. w C. w łącznej kwocie 2.000zł, z kolei w sprawach o sygn. akt I SA/Wr 767/08, 768/08, 773/08 i 774/08 wezwano skarżącą do uiszczenia tytułem wpisu od skarg łącznej kwoty 400 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób prawnych i innych jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba lub jednostka ta wykaże, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 2 pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Wyżej powołane unormowania winny być odczytywane w kontekście treści art. 199 ustawy procesowej, zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Należy zatem przyjąć, iż zwolnienie od kosztów sądowych stanowi wyjątek od reguły wykonania tego obowiązku, który sprzyja rozwadze w wyborze sądowej drogi dochodzenia swoich praw. W konsekwencji przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, określające przesłanki przyznania prawa pomocy nie mogą być interpretowane według reguł wykładni rozszerzającej, a zwolnienie z uiszczenia kosztów sądowych winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy się kierować rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, uznać trzeba, iż skarżąca spółka nie wykazała, iż nie jest obecnie w stanie wygospodarować środków na opłacenie należnych w sprawie kosztów sądowych. Za odmową przyznania stronie skarżącej prawa pomocy przemawia przede wszystkim okoliczność, iż spółka prowadzi zyskowną działalność gospodarczą (zysk za ostatni rok obrotowy wyniósł 112.477 zł (netto)). Ponadto, w bieżącym roku spółka posiada środki trwałe o wartości 109.142,72 zł, natomiast operacje dokonywane na rachunku bankowym spółki świadczą o posiadaniu przez nią zdolności ponoszenia kosztów sądowych w wyżej wskazanych sprawach. Odmawiając przyznania stronie prawa pomocy uwzględniono również fakt, iż koszty sądowe powinny być ponoszone na równi z innymi niezbędnymi wydatkami. Nie do zaakceptowania jest tym samym sytuacja, w której strona żąda zwolnienia od kosztów sądowych ponosząc jednocześnie inne koszty prowadzenia swojej działalności gospodarczej. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.