I SA/Wr 775/18
WyrokWSA we Wrocławiu2019-10-31
Skład orzekający: Kamila Paszowska-Wojnar, Piotr Kieres, Maria Tkacz-Rutkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy wymiarze podatku rolnego i od nieruchomości, nawet jeśli podatnik kwestionuje ich zgodność ze stanem faktycznym?Ratio decidendi
Organy podatkowe są co do zasady związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy wymiarze podatku rolnego i od nieruchomości. Dane te mają walor dokumentu urzędowego i stanowią podstawę opodatkowania. Podatnik, który kwestionuje te dane, powinien uruchomić odrębny tryb ich korekty przed właściwym organem prowadzącym ewidencję. Dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona, organy podatkowe i sądy administracyjne są nią związane, chyba że wystąpią wyjątkowe sytuacje, w których oparcie się na danych ewidencyjnych pozostawałoby w sprzeczności z innymi bezwzględnie obowiązującymi regulacjami prawnymi lub przepisami ustawy podatkowej.Stan faktyczny
Skarżący kwestionował decyzje organów podatkowych dotyczące wymiaru podatku rolnego i od nieruchomości za 2017 r. Organy oparły się na danych z ewidencji gruntów i budynków, klasyfikując część gruntów jako przemysłowe, część jako nieużytki, a część jako grunty orne. Skarżący zarzucał błędy w ewidencji, twierdząc, że niektóre grunty są użytkowane rolniczo od lat, inne są drogami koniecznymi, a grunty przemysłowe nie utraciły tego charakteru. Wskazywał na niekonsekwencję organów w stosowaniu danych ewidencyjnych.Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Kieres (sprawozdawca), Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska, Protokolant: Starszy specjalista Paulina Wódka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 października 2019 r. sprawy ze skargi W. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru podatku rolnego oraz podatku od nieruchomości za 2017 r.: oddala skargę w całości.
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. (dalej jako SKO, Organ odwoławczy) z [...] lutego 2018 r., nr [...] , którą została utrzymana w mocy decyzja Burmistrza Miasta i Gminy R. (dalej jako: Burmistrz, Organ I instancji) z [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie podatku rolnego i podatku od nieruchomości, zobowiązująca W. C. (dalej jako Skarżący, Podatnik) do zapłaty podatku rolnego i podatku od nieruchomości za 2017 r. w łącznej kwocie 17.651,00 zł (26,00 rolny + 17.625,00 od nieruchomości). Wymieniona kwota jest konsekwencją stanowiska organów wynikającego z przyjętego stanu faktycznego, zgodnie z którym Podatnik w 2017 r. był użytkownikiem wieczystym działek położonych w S. Organy przyjęły w decyzjach na gruncie przepisów ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1785):
1. Grunty: działki o nr [...] (pow. 37.200m2) oznaczoną ewidencyjnie jako teren przemysłowy i działki o [...] (pow.300m2) oznaczoną ewidencyjnie jako droga - do opodatkowania według stawki przewidzianej dla gruntów pozostałych. Takie stanowisko organów, co do terenów przemysłowych wynikało, z wizji lokalnej, gdzie ustalono, że są to tereny po cegielni, niewykorzystywane na potrzeby działalności gospodarczej, ani na potrzeby gospodarstwa rolnego i na terenie tym znajdują się zabudowania w różnym stopniu dewastacji. Co do drogi nie jest ona droga publiczną, gmina nie jest właścicielem tego gruntu i była to droga dojazdowa do byłej cegielni;
2. Grunty: działki o nr [...] [...] [...] [...] (część) oznaczone jako nieużytki o pow. 143.100m2 - za korzystające ze zwolnienia z opodatkowania;
3. grunty części działki nr [...] i [...] oznaczone jako grunty orne (0,04 ha, 0,47ha i 0,05 ha) - do opodatkowania podatkiem rolnym.
Ustaleń faktycznych dokonano w postępowaniu wszczętym postanowieniem Organu I instancji z [...] kwietnia 2017 r. nr [...] poprzedzonym wezwaniu Skarżącego do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości, rolnego, i leśnego dla potrzeb wymiaru zobowiązań podatkowych i oparto się m.in. na wypisach z rejestru gruntów i budynków oraz przeprowadzonych oględzinach. W trakcie postępowania przed Burmistrzem wezwano Podatnika do złożenia wyjaśnień oraz złożenia informacji w sprawie podatku rolnego/leśnego co pozostało bez odzewu. W rezultacie przeprowadzonego postępowania Burmistrz wydał wymienioną wyżej decyzję z [...] października 2017 r.
W odwołaniu o decyzji Organu I instancji Podatnik zakwestionował wymiar podatku rolnego od wskazanych części działek nr [...] i [...] z uwagi na to, iż są to nieużytki od ponad 30 lat. Jego zdaniem podatkiem rolnym winna być objęta działka o nr [...] o pow. 2,1 ha, bowiem jest ona użytkowana rolniczo przez okres powojenny do chwili obecnej. Stan ten miał być stwierdzony w poprzednich kontrolach przeprowadzonych przez Burmistrza Miasta i Gminy R. i pismach wysyłanych do Podatnika. Nie zgodził się również Skarżący z opodatkowaniem działki nr [...] o pow. 300m2, która to działka jest droga konieczną, dojazdową dla posiadaczy nieruchomości. Podatnik kwestionuje również podatek od nieruchomości wymierzony od działki nr [...] o powierzchni 37.200 m2, bowiem działka ta jest częścią gospodarstwa rolnego stanowiąc jego zaplecze, na której często znajdują się maszyny i urządzenia rolnicze, a okresowo przechowywane są zbiory. Podatnik nie zgadza się na to, by zapisy z ewidencji geodezyjnej - niezgodne z faktycznym przeznaczeniem gruntów, decydowały o opodatkowaniu. Błędy w przedmiotowych zapisach, to skutek oczywistych omyłek organów administracji publicznej. Podatnik miał zaś wielokrotnie wnioskować o sprostowanie omyłek, a brak sprostowania nie może obciążać Podatnika.
SKO nie znalazło podstaw do zajęcia innego stanowiska niż zaprezentowane w decyzji Organu I instancji – czego wyrazem była wymieniona wyżej decyzja z [...] lutego 2018 r.
W skardze na rozstrzygnięcie SKO Podatnik wskazał na naruszenie:
• przepisów prawa materialnego tj. ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r, poz. 1785), ustawy z dnia 15.11.1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1892) oraz ustawy z dnia 17.05.1989 r. prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2016 r. poz. 1629 z późn. zmian.) - przez niezasadne obciążenie podatnika podatkiem od nieruchomości, a nadto wymierzenie mu podatku rolnego od działki, która nie jest objęta użytkowaniem rolnym co najmniej od 30 lat,
• przepisów postępowania administracyjnego wskazując ustawę z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 201 z późn. zmian.) - przez uznanie za trafne - niewłaściwe ustalenia, iż działki nr [...] i [...] są działkami od których można wymierzyć podatek od nieruchomości, zaś część działek nr [...] i [...] są działkami rolnymi, od których winien być wymierzony podatek rolny, nadto przez brak należytego rozważenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy - także przez uwzględnienie zmiany opodatkowania przedmiotowych nieruchomości Skarżącego mimo braku zmiany zapisów w ewidencji geodezyjnej oraz przez brak ustosunkowania się do całości argumentacji Podatnika.
W uzasadnieniu do zarzutów Podatnik podniósł brak rozważenia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych sprawy przez uwzględnienie zmiany opodatkowania nieruchomości Skarżącego mimo braku zmiany zapisów w ewidencji geodezyjnej, a także brak ustosunkowania się do całości argumentacji podnoszonej w postępowaniu. Kwestionując wagę zapisów ewidencyjnych dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości/podatkiem rolnym Skarżący wskazał na niekonsekwencję w stanowisku organu, skoro dopuścił on do zmiany opodatkowania gruntów oznaczonych w ewidencji jako przemysłowe na grunty inne w wyniku przeprowadzenia wizji lokalnej, a odmówił uwzględnienia oczywistych różnic w korzystaniu z gruntów będących częścią gospodarstwa rolnego, na które wskazywał Skarżący. Podatnik zaznaczył również, że informował Organ odwoławczy o możliwości przedstawienia - na wezwanie SKO stosownych dokumentów w postaci wniosków o skorygowanie błędnych zapisów ewidencyjnych z czego, jednakże organ nie skorzystał. Zdaniem Podatnika takie zaniechanie organu jest wyrazem braku należytego rozważenia i rozpoznania wszystkich okoliczności sprawy.
W oparciu o argumentację skargi Skarżący wniósł o:
– uchylenie decyzji obu instancji,
– uchylenie zaskarżonej decyzji,
– zasądzenie od organu na rzecz Podatnika kosztów postępowania sądowego
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało argumentację o zasadności wymiaru przez organy podatku od nieruchomości jak i podatku rolnego, w szczególności akcentując związanie kwalifikacją gruntów wynikającą z ewidencji geodezyjnej dla wymiaru podatku od nieruchomości. Wskazano na wyjątkową możliwość odstąpieni organów podatkowych i sądu od tych zapisów w oparciu o przewidzianą w art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej możliwość obalenia mocy dokumentu urzędowego, gdy dane ewidencyjne się zdezaktualizowały, a dokumenty, które są obligatoryjną podstawą wpisów do ewidencji gruntów i budynków nie uwzględniają aktów notarialnych świadczących o sprzedaży, czy też decyzji o wywłaszczeniu. Z drugiej strony Organ odwoławczy zwrócił uwagę na możliwość korekty zapisów ewidencyjnych przez Skarżącego w odrębnym trybie przed starostą, który odpowiada za prowadzenie ewidencji gruntów i budynków i gleboznawczą klasyfikacje gruntów w procedurze przepisów ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne. Póki zaś takie zmiany nie zostaną wprowadzone organ podatkowy obowiązują zapisy z ewidencji. Podniósł Organ II instancji, że Skarżący nie przedstawił w postępowaniu przeciwdowodu dla zapisów ewidencji, na które powołał się organ przy wymiarze podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego.
W dniu 7 października 2019 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe Skarżącego, w którym podtrzymał On wywody i wnioski skargi. Wskazał w nim, że nie zgadza się z poglądem, iż o opodatkowaniu decyduje nie stan faktyczny lecz stan ewidencyjny, bowiem przepisy przewidują tryb sprostowania z urzędu oczywistych błędów w dokumentacji geodezyjnej. Ponownie zarzucono niekonsekwencję organów, które mimo braku zmiany zapisów ewidencji dla działki nr [...] (nadal oznaczona jako grunty przemysłowe), po wizji lokalnej wymierzył podatek jak dla nieruchomości innej. Skarżący podnosi, że charakter tej działki nie uległ zmianie – w chwili wizji lokalnej trwała likwidacja cegielni, a więc była to działalność przemysłowa. Co do podatku rolnego od działki nr [...] to od 2007 r działka ta figuruje jako nieużytek i wpis ten został dokonany na wniosek Burmistrza. Do pisma dołączono wypisy z rejestru gruntów, decyzję Ministra Środowiska w zakresie koncesji na wydobycie węgla kamiennego na terenie gminy R. oraz postanowienie z [...] maja 2019 r. Sądu Rejonowego w K. o przysądzeniu prawa użytkowania wieczystego działek nr [...] [...] [...] [...] [...] [...] [...] na rzecz innych podmiotów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 2107 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) – dalej jako: p.p.s.a., ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a p.p.s.a., które to ograniczenie nie ma zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że sąd administracyjny jest sądem prawa, a oznacza to, że co do zasady kontroluje legalności zaskarżonych m.in. decyzji według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie ich wydania. Wiąże się to z orzekanie w oparciu o materiał dowodowy zebrany i ustalony przez organy administracji. Innymi słowy sąd administracyjny nie prowadzi postepowania dowodowego, lecz ocenia m.in. takie postępowanie którego wynikiem jest zaskarżony do sądu administracyjnego akt np.: decyzja w przedmiocie podatku od nieruchomości, podatku rolnego. Jakkolwiek wyjątkowo art. 106 § 3 p.p.s.a. przewiduje możliwość prowadzenia postępowania dowodowego przez sąd administracyjny to wymieniony przepis pozostawia uznaniu sądu możliwość uzupełnienie materiału dowodowego (z urzędu, bądź na wniosek) i ogranicza takie postępowanie jedynie do przypadków wyjątkowych - wystąpienia istotnych wątpliwości w danej sprawie i dowodów z dokumentów. Równocześnie nie jest możliwym uzupełnienie dowodów przed sądem po zamknięciu rozprawy, co powoduje, że pismo Skarżącego z 16 października 2019 r. pozostało bezskuteczne – rozprawa zamknięta 10 października 2019 r.
Przechodząc dalej wskazać należy na brzmienie art. 21 ustawy z 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1629 ze zm.) – dalej jako u.p.g.k. zgodnie z którym:
"Podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków.
W dotychczasowym orzecznictwie, odwołującym się do art. 21 ust. 1 u.p.g.k., Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że organy podatkowe ustalając wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku, niż dane wskazane w ewidencji (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 10 lipca 2019 r. o sygn. akt 2519/17; 14 czerwca 2013 r. o sygn. akt II FSK 1950/11; 11 lipca 2012 r. o sygn. akt II FSK 2632/10; 20 czerwca 2012 r. o sygn. akt II FSK 2511/10; 5 listopada 2009 r. o sygn. akt II FSK 836/08; 15 kwietnia 2008 r. o sygn.. akt II FSK 372/07; 12 marca 2009 r. o sygn. akt II FSK 49/08; 2 kwietnia 2009 r., II FSK 1949/07 - http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo). Innymi słowy, dane znajdujące się w ewidencji gruntów i budynków są dla organów podatkowych wiążące. Dane te mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 o.p. i zgodnie z tym przepisem stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ustalenia oparte o treść tych dokumentów urzędowych stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. W związku z tym organ podatkowy nie ma podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Podważenie tych danych bądź też ich zmiana może nastąpić w postępowania prowadzonym przed właściwymi organami administracji. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe nie zostały wymienione, jako uprawnione do tego rodzaju działań w treści przepisów u.p.g.k. oraz wydanych na jego podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym – pełnioną przezeń funkcję. Posługiwanie się dokumentem urzędowym ma bowiem uprościć i przyspieszyć postępowania, w żadnym zaś wypadku komplikować jego bieg. Do czasu zmiany ewidencji gruntów i budynków obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 czerwca 2013 r., II FSK 1928/11 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo), w skrócie CBOSA). Jak wskazał również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 9 czerwca 2017 r. o sygn. akt II FSK 1360/15 (CBOSA):
"... co do zasady podstawą wymiaru podatków nie jest stan faktyczny, lecz stan ujawniony (zapisany) w ewidencji gruntów i budynków oraz, że w tym kontekście można mówić o formalnym związaniu ewidencją, która dla wymiaru podatku ma znaczenie rozstrzygające (por. np. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 986/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej zwana: "CBOSA"). Zatem słuszny jest pogląd (...), że podstawowy dokument, który powinien stać się początkiem wszelkich ustaleń faktycznych stanowi w takiej sytuacji wypis z ewidencji gruntów i budynków (bądź wypis z kartoteki budynków)."
Podzielając ww. poglądy i przechodząc do rozpoznania skargi Sąd nie stwierdził, by wydając zaskarżoną decyzję Organ odwoławczy naruszył przepisy prawa w stopniu nakładającym obowiązek uchylenie tego rozstrzygnięcia.
I. Odnosząc się do argumentacji Skarżącego o otrzymywaniu dopłat rolnych z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na działkę nr [...], co stoi w sprzeczności z klasyfikowaniem tej działki na potrzeby opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako nieużytku, tut. Sąd wskazuje, iż czym innym, jest opodatkowanie podatkiem od nieruchomości dla którego wpis do ewidencji ma charakter wiążący, a czym innym jest kwestia dopłat których wysokość jest uzależniona od powierzchni rzeczywistej uprawy. Dla potrzeb dopłat istotne znaczenie ma powierzchnia działki rolnej, której nie należy utożsamiać z pojęciem działki ewidencyjnej. Otrzymywanie dopłat lub nie na dany grunt nie ma waloru przesądzającego o jego kwalifikacji jako gruntu podlegającego podatkowi rolnemu lub nie. Wskazać tu należy na wyroku tut. Sądu zapadły wobec Skarżącego z 17 listopada 2010 r. o sygn.. akt III SA/Wr 202/10 (CBOSA), w którym zwrócono uwagę:
"... że dla przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych bez znaczenia jest jak zakwalifikowany jest dany grunt rolny w Ewidencji Gruntów i Budynków, istotne jest natomiast, co producent rolny deklaruje we wniosku obszarowym i czy deklaracja ta odpowiada stanowi faktycznemu na wskazanym gruncie."
W zagadnieniu dopłat istotne jest bowiem, czy dany grunt bez względu na ową klasyfikację użytkowany jest rolniczo, co ustala się za pomocą systemu identyfikacji działek rolnych LPIS przy wykorzystaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych. W oparciu zaś o ten system ustala się powierzchnię uprawnioną do dopłat tzw. PEG. Uzyskanie dopłat dla danego obszaru (gruntu) nie jest równoznaczne, że ten obszar w ewidencji gruntów i budynków będzie kwalifikował się do opodatkowania podatkiem rolnym. Tym samym wobec oznaczenia działki nr [...] jako nieużytku (N) we wspomnianej ewidencji, zasadnie zastosowano zwolnienie z opodatkowania, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r, poz. 716 ze zm.) – dalej jako u.p.o.l. (tak jak i wobec gruntów działek nr [...] [...] [...] (część). Sąd uwzględnia stanowisko wyrażane w orzecznictwie na temat wiążącego organy podatkowe znaczenia danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków:
"Uwzględniając kryterium mocy wiążącej ewidencji gruntów i budynków dla wymiaru podatku od nieruchomości, tj. ustalenia elementów przedmiotowych i podmiotowych zobowiązania podatkowego, zawarte w niej informacje można podzielić na dwie kategorie. Pierwszą z nich tworzą dane bezwzględnie wiążące organ podatkowy (dopóki ewidencja nie zostanie zmieniona w przewidzianym prawem trybie administracyjnym, dane te nie mogą być przez organ w toku postępowania podatkowego samodzielnie korygowane). Drugą kategorię stanowią natomiast informacje o względnej mocy wiążącej, tj. takie, których zgodność z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym może być przy wymiarze podatku weryfikowana, przy zastosowaniu dopuszczalnych instrumentów procesowych (art. 180 § 1 w związku z art. 194 § 3 O.p.).
Do pierwszej grupy zaliczyć można dane ewidencyjne wskazujące położenie, granice i powierzchnię gruntów oraz rodzaj użytków gruntowych i klasy gleboznawcze, a w odniesieniu do budynków i lokali stanowiących odrębny przedmiot własności – także informacje dotyczące ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i powierzchni użytkowej lokali (art. 20 ust. 1 u.p.g.k.). O wiążącym charakterze wpisów do ewidencji gruntów i budynków w przypadku użytków rolnych świadczy także treść art. 1a ust. 3 pkt 1 u.p.o.l., w świetle którego przez użytki rolne rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. A contrario, nie sklasyfikowanie w ewidencji określonych gruntów jako użytki rolne, wyklucza możliwość objęcia ich podatkiem rolnym.
(wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2019 r. o sygn. akt II FSK 2272/17 – CBOSA)
II. Co do gruntów oznaczonych w ewidencji gruntów i budynków jako przemysłowe (Ba) – grunty działki nr [...] , Sąd zauważa po pierwsze sprzeczność stanowiska Podatnika, który w odwołaniu od decyzji Burmistrza sugeruje, iż wymieniona działka jest częścią gospodarstwa rolnego i winna być opodatkowana podatkiem rolnym, natomiast w skardze Skarżący podnosi, że działka ta nie utraciła charakteru przemysłowego. Sąd przyznaje tu również rację stanowisku organów, bowiem zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 15.11.1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1892) – dalej jako u.p.r., tym podatkiem podlegają opodatkowaniu grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne (użytkiem rolnym jest m.in. grunt orny). Przepis ten jednoznacznie przeczy stanowisku Podatnika o możliwości zastosowania opodatkowania podatkiem rolnym tych gruntów. Z kolei oznaczenia gruntów w ewidencji jako przemysłowe nie wskazuje jaką stawkę podatku należy zastosować. Stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. inną stawkę stosuje się do gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, bez względu na sposób zakwalifikowania w ewidencji gruntów i budynków, a inną stawkę – i to niższą dla gruntów pozostałych. W rozpoznawanej sprawie w oparciu o przeprowadzona wizję lokalną ustalono, że grunty działki [...] nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej. O oględzinach Skarżący został poinformowany, jednakże z prawa uczestnictwa w tychże oględzinach nie skorzystał. Ponadto należy zauważyć, iż opodatkowanie gruntu według stawki jak dla gruntu związanego z działalnością gospodarczą podwyższyłoby wymiar podatku.
III. Części działek nr [...] i [...] oznaczonych w ewidencji gruntów jako grunty orne. Również w tym przypadku zapis ewidencji wiąże organy podatkowe. W orzecznictwie wskazuje się, że zawarta w ewidencji kwalifikacja gruntu jako rolny, czy też leśny ma charakter danych bezwzględnie obowiązujących. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 czerwca 2019 r. o sygn. akt II FSK 2272/17:
"O wiążącym charakterze wpisów do ewidencji gruntów i budynków w przypadku użytków rolnych świadczy także treść art. 1a ust. 3 pkt 1 u.p.o.l., w świetle którego przez użytki rolne rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. A contrario, nie sklasyfikowanie w ewidencji określonych gruntów jako użytki rolne, wyklucza możliwość objęcia ich podatkiem rolnym."
IV. Wiążący organy charakter ewidencji gruntu, co do jego kwalifikacji jako nieużytku należy również odnieść do pozostałych tak oznaczonych gruntów (N-nieużytki), a objętych zaskarżoną decyzją, skoro zgodnie z art. 1a ust. 3 pkt 3 u.p.o.l. za nieużytki uważa się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. W konsekwencji organy zasadnie zastosowały zwolnienie z art. 7 ust. 1 pkt 10 u.p.o.l. zgodnie z którym zwalnia się od podatku od nieruchomości grunty stanowiące m.in. nieużytki z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.
V. W kwestii gruntów działki nr [...] Sąd zauważa, że organy uznały te grunty za nieużytek (tak jak tego żąda Skarżący) więc zastrzeżenia w tym zakresie (zawarte w piśmie procesowym Skarżącego z 4 października 2019 r) są niezasadne.
VI. Grunty działki nr [...] sklasyfikowane w ewidencji jako drogi. Dla opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie ma znaczenia fakt ustanowienia drogi koniecznej (służebności). Podstawę opodatkowania dla gruntów jest ich powierzchnia. Podatnikiem podatku od nieruchomości są zaś ze względu na teść art. 3 ust.1 pkt 3 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt1 u.p.o.l. między innymi użytkownicy wieczyści tych gruntów od całej powierzchni gruntów będących przedmiotem użytkowania wieczystego. Ustawa ta nie przewiduje wyłączenia czy zwolnienia od opodatkowania gruntów stanowiących drogę konieczną. Zwolnienia przedmiotowe czy podmiotowe od podatku od nieruchomości zawarte są bowiem w art. 7 u.p.o.l., a przepis ten nie zawiera zwolnienia od podatku w sytuacji, na którą powołuje się Skarżący. Sąd wskazuje przy tym, iż wyrażone stanowisko ma charakter teoretyczny, skoro w aktach brak dowodu na ustanowienie takowej służebności.
W podsumowaniu wskazać należy, że reguła związania danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków posiada wyjątki, jak bowiem wskazano w przytaczanym już orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II FSK 2272/17:
"... na co również zwracał uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 18 listopada 2013 r., sygn. akt II FPS 2/13, wskazana reguła bezwzględnego związania danymi ewidencyjnymi, w pewnych – niejako wyjątkowych - przypadkach może zostać w ramach postępowania podatkowego podważona, nawet bez potrzeby uprzedniej zmiany samej ewidencji. Może to mieć miejsce w sytuacji, gdy oparcie się na danych ewidencyjnych pozostawałoby w sprzeczności z innymi bezwzględnie obowiązującymi regulacjami prawnymi (np. zawartymi w ustawie o księgach wieczystych i hipotece) lub też musiałoby się wiązać z pominięciem przepisów zawartych w ustawie podatkowej, mających wpływ na wymiar podatku."
W sprawie Skarżącego takich wyjątkowych sytuacji Sąd się nie dopatrzył. Podatnik twierdził natomiast, że zapisy ewidencji gruntów i budynków są błędne w wyniku popełnienia oczywistej omyłki w zapisach ewidencyjnych. Nie przedstawił jednak na tą okoliczność żadnych dowodów – sugerując, że stosowna dokumentacja, w tym pisma do Skarżącego znajdują się w aktach Organu I instancji (odwołanie) i u Podatnika (może przedstawić je, gdy SKO sformułuje wezwanie). Sąd w tym miejscu wskazuje, że jakkolwiek organy podatkowe w toku prowadzonego postępowania mają obowiązek gromadzenia i uzupełniania materiału dowodowego, to obowiązek ten nie jest nieograniczony i nie jest bezwzględny. Brak uwzględnienia w materiale dowodowym okoliczności potencjalnie korzystnych dla Podatnika, wynikających z dokumentów przez Niego posiadanych, nie może być poczytywany za wadę postępowania z winy organu. Ciężar dowodu – w ujęciu materialnym, tzn. jako informacja o tym, kto poniesie ewentualne konsekwencje przeprowadzenia (nieprzeprowadzenia) określonego dowodu – ma swoje źródło w regulacjach prawa materialnego. Podstawą powstania obowiązku dowodzenia (ciężaru dowodu) może być fakt, że z danego ustalenia faktycznego – faktu podatnik wywodzi korzystną dla siebie okoliczność. Innymi słowy albo Podatnik dowody na potwierdzenie własnych racji ma i je przedkłada, albo godzi się z konsekwencjami braku ich zaistnienia w postępowaniu. Zauważyć przy tym należy, że potencjalne dowody (dokumenty) zostały zaanonsowane przez Skarżącego na dużym poziomie ogólności, natomiast fakt eliminacji błędnych danych w ewidencji gruntów i budynków powinien wynikać wprost z ostatecznej decyzji administracyjnej albo innego dokumentu. Ponadto sąd administracyjny co do zasady nie prowadzi postępowania dowodowego celem ustalenia stanu faktycznego, lecz stosownie do art. 133 p.p.s.a. opiera się na aktach postępowania administracyjnego (podatkowego), nie jest bowiem kolejną – trzecią instancją takiego postępowania. Równocześnie zauważyć należy, że ewentualna zmiana danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków korygująca wcześniej popełnione błędy może być rozpatrywana jako przesłanka wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją wydaną w oparciu o błędne dane.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał za słuszne przyjęcie przez organy jako miarodajnych informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Bazowanie na tych danych było w sprawie uprawnione i mieściło się w ramach swobodnej oceny dowodów - nie doszło zatem do przekroczenia tej zasady postępowania. W sprawie nie można też mówić o brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i jego wszechstronnej oceny. Przedstawione w skardze zarzuty okazały się nieuzasadnione, a Sąd nie dostrzegł również innych naruszeń prawa skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji DIAS z porządku prawnego, czego konsekwencją jest oddalenie skargi w oparciu o art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło