I SA/Wr 782/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędzia WSA Marek Olejnik, Protokolant Marta Pająkiewicz, po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2008 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy ze skargi W. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego oddala skargę. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.-K. prowadzi postępowanie egzekucyjne na rzecz Starostwa Powiatowego w O. przeciwko W. M. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] w celu wyegzekwowania zaległości z niezapłaconych trzech faktur na łączną kwotę 1.453,80 zł wystawionych w [...] tytułem opłat za uzgodnienia dokumentacji projektowej. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej zobowiązanej z tytułu zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r., a następnie wyegzekwował kwotę 1.015,40 zł, z której wierzycielowi- Starostwu Powiatowemu w O. przekazał kwotę 860,00 zł. W. M. w dniu [...] wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego W.-K. z pismem, w treści którego wnosiła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego do czasu wydania prawomocnego rozstrzygnięcia przez Sąd Rejonowy dla W.-K. w sprawie ustalenie nieistnienia obowiązku zapłaty należności w kwocie 1.462,56 zł na rzecz Starostwa Powiatowego w O. Zobowiązana podniosła ponadto, iż tytuł wykonawczy wystawiony przez Starostwo Powiatowe w O. na sporną należność pozbawiony jest podstawy prawnej, bowiem powołane w nim rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 sierpnia 1998 r. w sprawie określenia wysokości opłat za czynności związane z uzgodnieniem usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu utraciło moc prawną w dniu l października 1999 r. Ponadto W. M. oświadczyła, iż po pierwsze- nie uznaje wierzytelności, gdyż Starosta O. nie wykonał zlecenia z dnia [...] wydanego w oparciu o art. 27 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (za niewykonane czynności organ nie miał prawa naliczać żadnych opłat), po drugie- nie istnieje obowiązek zapłaty faktur wystawionych w dniu [...] (w fakturach brak jest podstawy prawnej), po trzecie- na podstawie art. 1182 kodeksu cywilnego roszczenie w kwocie 1.462,56 zł uległo przedawnieniu w dniu [...] po czwarte- na podstawie art. 2 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji opłaty za niewykonanie uzgodnienia nie podlegają egzekucji administracyjnej, po piąte- Starostwo Powiatowe w O. bez prawomocnego orzeczenia Sądu nie ma prawa naliczać odsetek ustawowych w wysokości 13,5 % i po szóste- w pouczeniu organ egzekucyjny nie podał nazwy organu nadzoru, do którego można wnieść skargę na czynności egzekucyjne. Na żądanie organu egzekucyjnego zobowiązana uiściła należną opłatę skarbową i pismem z dnia [...] sprecyzowała treść wniosku charakteryzując go jako zarzuty podniesione przeciwko postępowaniu egzekucyjnemu. Jednocześnie W. M. uzupełniła zarzuty o wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na fakt, iż jej zdaniem roszczenie w kwocie 1.462,56 zł uległo, zgodnie z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej przedawnieniu w dniu [...] a ponadto wskazany obowiązek nigdy nie istniał, nie był wymagalny i został określony w sposób sprzeczny z przepisami prawa. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.- K. w dniu [...] przesłał zarzuty zobowiązanej Starostwu Powiatowemu w O. w celu uzyskania jego stanowiska. Starosta Powiatowy w O. postanowieniem z dnia [...] nr [...] orzekł o niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów z uwagi na fakt, iż zarzuty te są przedmiotem rozpatrzenia w postępowaniu sądowym z powództwa zobowiązanej. Zobowiązana zakwestionowała powyższe postanowienie wnosząc zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., w wyniku czego Naczelnik Urzędu Skarbowego W.- K. postanowieniem z dnia [...], [...]] zawiesił postępowanie egzekucyjne do czasu wydania przez wierzyciela ostatecznego stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów. Na postanowienie w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego W. M. złożyła zażalenie, w którym ponownie sformułowała zarzuty na postepowanie egzekucyjne i zarzuciła, że obowiązkiem organu egzekucyjnego było umorzyc egzekucję. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...], nr [...], stwierdził niedopuszczalność zażalenia podnosząc w uzasadnieniu, iż przepis art. 34 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, traktujący o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego w oczekiwaniu na ostateczne stanowisko wierzyciela w sprawie zarzutów, nie przewiduje zażalenia w sytuacji, gdy w przywołanej ustawie egzekucyjnej zasadą jest, iż zażalenie przysługuje tylko w wypadkach wyraźnie przez ustawę dopuszczonych. Na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 28 września 2006 r., sygn. akt I SA / Wr 1106 / 05, uchylił zaskarżone postanowienie uznając, że do postanowienia wydanego w trybie przepisu art. 34 § 3 ustawy egzekucyjnej mieć będzie zastosowanie także § 4 art. 56 tejże ustawy, przewidujący możliwość zaskarżenia w drodze zażalenia postanowienia organu egzekucyjnego w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, gdyż przepis ten nie wyróżnia poszczególnych przypadków zawieszenia, w jakich przysługuje zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego, lecz odnosi sie ogólnie do postanowień o zawieszeniu lub odmowie zawieszenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...], [...], umorzyło postępowanie zażaleniowe prowadzone w przedmiocie niedopuszczalności zgłoszonych zarzutów w związku z wycofaniem przez W. M. zażalenia na postanowienie Starosty O. z dnia [...]. Naczelnik Urzędu Skarbowego W.- K. postanowieniem z dnia [...] [...], stwierdził niedopuszczalność zgłoszonych zarzutów uznając, iż wypowiedź (stanowisko) wierzyciela zawarte w postanowieniu z dnia [...] jest wiążące dla organu egzekucyjnego, po czym postanowieniem z dnia [...], [...], uznał zarzuty za nieuzasadnione stwierdzając, iż podstawą prawną egzekwowanego obowiązku było rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 sierpnia 1998 r. w sprawie określenia opłat za czynności związane z prowadzeniem państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz. U. Nr 113, poz. 729), które utraciło moc dopiero w dniu 21 stycznia 2001 r., natomiast należnością objętą tytułem wykonawczym była opłata o charakterze administracyjnoprawnym, która podlega egzekucji administracyjnej zgodnie z art. 2 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dyrektor Izby Skarbowej w W. postanowieniem z dnia [...] [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego stwierdzające o niedopuszczalności zarzutów wniesionych przez skarżącą na postępowanie egzekucyjne, po czym uznając, iż organy egzekucyjne obu instancji wypowiedziały sie merytorycznie w zakresie zarzutów, postanowieniem z dnia [...] [...], umorzył postepowanie zażaleniowe na postanowienie zawieszające postepowanie egzekucyjne stwierdzając, że orzekanie w tym zakresie jest bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy w uzasadnieniu swojego postanowienia podniósł, iż konieczność umorzenia postępowania odwoławczego związana jest po pierwsze- z faktem umorzenia postępowania odwoławczego prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w związku z wycofaniem skargi na postanowienie wierzyciela, po drugie- podjęciem zawieszonego postępowania w sprawie i po trzecie- z faktem merytorycznego rozpoznania sprawy w zakresie wniesionych zarzutów w obu instancjach. W skardze na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej W. M. wniosła o jego uchylenia oraz przekazania sprawy do organu celem ponownego rozpatrzenia zarzutów, a także domagała się umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu skargi zobowiązana podniosła, iż postanowienie Starosty O. z dnia [...] w przedmiocie niedopuszczalności zarzutów nie jest wiążące w sprawie albowiem ustała przyczyna będąca podstawą stwierdzenia niedopuszczalności zarzutów, gdyż w dniu [...] Sąd Rejonowy w o. odrzucił pozew o ustalenie nieistnienia obowiązku zapłaty na rzecz Starostwa Powiatowego w O. z powodu niedopuszczalności drogi sądowej. Zdaniem skarżącej w tej sytuacji Dyrektor Izby Skarbowej miał obowiązek rozpatrzyć zażalenie i uchylić postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Dalej skarżąca powtórzyła argumentację prezentowaną we wcześniejszych zażaleniach, iż dochodzony w ramach postepowania egzekucyjnego obowiązek nie istniał, nie był wymagalny, został określony niezgodnie z przepisami, zaś roszczenie uległo przedawnieniu. Dyrektor Izby Skarbowej w W. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całej rozciągłości stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że konieczność umorzenia postępowania odwołąwczego związana była z faktem umorzenia postepowania odowławczego prowadzonego przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W. w związku z wycofaniem skargi na postanowienie wierzyciela, tj. Starosty O., a przez to ustanie przyczyny zawieszenia postępowania i podjęcia zawieszonego postepowania egzekucyjnego w sprawie i z faktem merytorycznego rozpoznania sprawy w zakresie wniesionych zarzutów w obu instancjach. Organ II instancji podniósł także, iz skarżąca pozostaje w błędzie co do okoliczności kwestionowanych w ramach skargi, ponieważ skarżone orzeczenie rozstrzygało w kwestii zawieszenia postępowania egzekucyjnego, nie zaś w zakresie zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwie interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji (postanowienia) może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji (postanowienia) nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] nie narusza prawa. Na początku rozważań wskazać należy, iż niniejsza sprawa odnosi się wyłącznie do problematyki zawieszenia postępowania egzekucyjnego i tylko w tym zakresie stanowi przedmiot rozpoznania i rozstrzygnięcia sądowego. Zasadnicze znaczenie dla rozpoznawanej sprawy ma zatem treść art. 34 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 229, poz. 1954), zwanej w dalszej części uzasadnienia ustawą egzekucyjną, który stanowi, iż w sytuacji, jeżeli wierzyciel nie wyraził stanowiska w terminie 14 dni od dnia powiadomienia go przez organ egzekucyjny o wniesionych zarzutach, to organ egzekucyjny wydaje postanowienie o zawieszeniu postępowania egzekucyjnego do czasu wydania postanowienia w sprawie zgłoszonych zarzutów lub postanowienia o umorzenia postępowania egzekucyjnego. Warto przypomnieć, iż przepis ten znalazł zastosowanie w niniejszym postępowaniu, gdyż był podstawą zawieszenia postępowania egzekucyjnego do czasu wydania przez wierzyciela ostatecznego stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów. Postępowanie w przedmiocie rozpoznania przez organ odwoławczy zażalenia W. M. na postanowienie zawieszające postepowanie egzekucyjne przedłużyło się z uwagi na wydanie przez organ odwoławczy wadliwego postanowienia o niedopuszczalności tego zażalenia. Zanim zatem doszło do wydania zaskarżonego postanowienia z dnia [...] to nastąpiły trzy zdarzenia faktycznoprawne przesądzające o sposobie zamknięcia sprawy, a mianowicie: doszło do umorzenia postępowania odwoławczego prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w związku z wycofaniem skargi na postanowienie wierzyciela, podjęto zawieszone postępowanie w sprawie zarzutów egzekucyjnych i na koniec- w obu instancjach egzekucyjnych merytorycznie rozpoznano sprawę w zakresie wniesionych zarzutów. Stosownie do przepisu art. 138 § 1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego, który w postępowaniu egzekucyjnym ma zastowanie w myśl odesłania zawartego w art. 18 ustawy egzekucyjnej, jednym ze sposobów zakończenia postępowania odwoławczego jest jego umorzenie. Należało zgodzić się z organem odwoławczym, iż orzekanie merytoryczne w zakresie zasadności zażalenia na postanowienie zawieszające postępowanie egzekucyjne było bezprzedmiotowe, skoro w trakcie postępowania zażaleniowego odpadła podstawa zawieszenia i podjęto zawieszone postępowanie, co było w istocie zgodne z żądaniem zawartym w zażaleniu strony skarżącej ("przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia"). Z przedstawionych powyżej przyczyn skarga jako oczywiście nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.