I SA/Wr 782/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Sędziowie: sędzia WSA Kamila Paszowska-Wojnar, sędzia WSA Piotr Kieres, po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 października 2018 r. przy udziale sprawy ze skargi K. S. i J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. z dnia [...] 2018 r. nr [...] w przedmiocie zmiany wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2017 oddala skargę w całości. Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. (dalej: organ drugiej instancji, organ odwoławczy) z dnia [...] 2018 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta J.(dalej: organ pierwszej instancji) z dnia [...] 2017 r., nr [...] w sprawie zmiany K. i J. S. (dalej: strona, skarżący, podatnicy) wymiaru podatku od nieruchomości za 2017 r. poprzez zwiększenie zobowiązania podatkowego o kwotę 901 zł. W stanie faktycznym sprawy organ pierwszej instancji zwiększył skarżącym wymiar podatku od nieruchomości za rok 2017 poprzez zwiększenie zobowiązania podatkowego o kwotę 901 zł. Uzasadniając decyzję wskazał organ podatkowy, iż aktem notarialnym z dnia 24 października 2017 r. podatnicy nabyli nieruchomość położoną w J. przy ul. N. zabudowaną budynkiem niemieszkalnym. W złożonej informacji podatkowej do opodatkowania zgłoszona została powierzchnia gruntów pozostałych – 7250 m 2 oraz powierzchnia budynków pozostałych 300 m2, które to dane uwzględniono przy wymiarze zobowiązania podatkowego. W odwołaniu strona podniosła niezasadne obciążenie podatkiem od nieruchomości wskazując na zgłoszenie zwolnienia od podatku rolnego w trybie art. 12 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. 2017 r. poz. 1892 ze zm., dalej: u.p.r.). W toku postępowania podatkowego skarżący wyjaśnili ponadto, iż są rolnikami a zakupiona nieruchomość ma charakter rolny. Tym samym nabywając ją powiększyli swoje gospodarstwo rolne. Przeznaczenie spornej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego to tereny przeznaczone pod stajnie/ujeżdżalnie dla koni. Organ odwoławczy wskazał na przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz. U. z 2017r., poz. 1785 ze zm., zwanej dalej u.p.o.l.) określające przedmiot opodatkowania (art. 2 ust. 1 i ust. 2) oraz ustawy o podatku rolnym określające przedmiot opodatkowania (art. 1). W związku z przepisami ustawy o podatku rolnym podkreślił organ odwoławczy, iż opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. W dalszej kolejności organ drugiej instancji stwierdził, iż w przypadku opodatkowania nieruchomości decydujące znaczenie przypisać należy zapisom ewidencji gruntów, które to stanowisko wynika zarówno z przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, ustawy o podatku rolnym, jak i ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Z 2017 r. poz. 2101 ze zm.). Stąd też, skoro przedmiotowa nieruchomość oznaczona została w ewidencji jako "tereny mieszkaniowe" - B, to skutkowało to koniecznością opodatkowania jej podatkiem od nieruchomości jako gruntów pozostałych, jak również opodatkowanie budynku jako budynku pozostałego. Podniósł organ drugiej instancji, że podatek ustalony został na podstawie uchwały Nr [...] Rady Miejskiej J. z dnia 4 października 2016 r. w sprawie ustalenia stawek podatku od nieruchomości i został ustalony od miesiąca następującego po dokonaniu zakupu nieruchomości, co jest zgodne z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. Podkreślił również organ drugiej instancji, że w chwili zawarcia umowy podatnikom znany był stan faktyczny i prawny nabywanej nieruchomości, gdyż z treści aktu notarialnego wynika, iż działki gruntu o nr [...] i [...] oznaczone są symbolem "B", tj. tereny mieszkaniowe. Strona wniosła na tę decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu domagając się między innymi uchylenia w całości decyzji organów obydwu instancji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji, gdy skarżący wykazali, że wypis z rejestru gruntu nie odpowiada faktycznemu wykorzystaniu nieruchomości składającej się z działki [...] i [...] (AM-3, obręb: 0034) położonych w J. , przez co niewłaściwe przyjęcie, że nieruchomość ta użytkowana jest jako tereny mieszkaniowe, 2. art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności (nieprzeprowadzenie oględzin i dowodu z opinii biegłego) w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego podczas gdy przeprowadzenie w niniejszej sprawie oględzin nieruchomości i dowodu z biegłego pozwoliłoby ustalić czy nieruchomość będąca przedmiotem postępowania jest nieruchomością rolną, 3. art. 124 O.p. poprzez niewyjaśnienie przyczyn dla których nie został przeprowadzony dowód z oględzin nieruchomości i opinii biegłego, 4. art. 197 O.p. poprzez niepowołanie biegłego w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy strona wskazywała na dowody i okoliczności które potwierdzały konieczność powołania biegłego, 5. art. 198 O.p. poprzez nieprzeprowadzenie oględzin w niniejszej sprawie w sytuacji, gdy strona wskazywała na dowody i okoliczności, które potwierdzały konieczność przeprowadzenia oględzin, 6. art. 194 § 3 O..p. w zw. z art. 21 u.p.g.k. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu przeciwko dokumentom (wypisom z ewidencji gruntów) w przypadku, gdy strona powoła się na okoliczności i dowody, które przeczą informacjom zawartym w tym rejestrze, 7. art. 210 § 4 O.p. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu decyzji przyczyn, dla których stało się zbędne przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w niniejszej sprawie podczas gdy z przedstawionych przez stronę okoliczności i dowodów wynika, że przedmiotowa nieruchomość jest gruntem rolnym, 8. art. 121, art. 122 i art. 124 O.p. poprzez ich niezastosowanie, polegające na braku postępowania wyjaśniającego, braku próby podjęcia czynności mających na celu prawidłowe wyjaśnienie sprawy oraz braku uzasadnienia decyzji w sposób umożliwiający zapoznanie się ze sposobem rozumienia organu, 9. zasadę zaufania do organów administracji publicznych, polegającą na sprzedaży przez Miasto J. budynku ujeżdżalni i terenów towarzyszących – pastwiska i wybiegu dla koni, a następnie obciążenie nabywców podatkiem od terenów mieszkalnych, gdzie faktycznie użytkowanie jest znane Miastu. Jednocześnie strona skarżąca podniosła, iż zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, w tym: 1. art. 12 ust. 1 pkt 4 w zw. z ust. 3 u.p.o.l. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy nabyty grunt rolny korzysta z prawa zwolnienia, z czego skorzystali skarżący, co w konsekwencji spowodowało nieuzasadnione naliczenie podatku od nieruchomości a dodatkowo niezastosowanie reżimu prawnego podatku od nieruchomości rolnych. Skarżący podnieśli ponadto, iż skarżona decyzja zawiera błędne ustalenia faktyczne mające wpływ na wynik sprawy, tj. ustalenia że sporny grunt jest gruntem mieszkalnym i taki jest sposób jego użytkowania, co stoi w oczywistej sprzeczności z jego charakterem zabudowy i obecnego zagospodarowania, bowiem wzniesiony jest na nim budynek ujeżdżalni koni i towarzyszący teren wybiegu dla koni, co potwierdza wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. Z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W myśl zaś art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018r., poz. 1302), określanej dalej jako "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.). Na wstępie rozważań przypomnieć należy, że przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja organu podatkowego drugiej instancji utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w sprawie ustalenia skarżącym podatku od nieruchomości za rok 2017 zaś kwestią sporną jest zasadność opodatkowania podatkiem od nieruchomości nabytej przez strony nieruchomości położonej w J. przy ul. N. oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako "tereny mieszkaniowe – B" przeznaczonej pod stajnie/ujeżdżalnie dla koni. W ocenie organów podatkowych decydujące znaczenie w sprawie mają zapisy ewidencji gruntów i budynków z których wynika konieczność opodatkowania spornej nieruchomości podatkiem od nieruchomości. Strona skarżąca wywodzi zaś, iż zapisy ewidencji gruntów nie odpowiadają faktycznemu wykorzystaniu nieruchomości co skutkuje błędnym przyjęciem, iż wykorzystywana jest ona jako tereny mieszkaniowe. Przekonuje ponadto strona, iż nie nabyłaby spornej nieruchomości gdyby była ona działką budowlaną. Biorąc pod uwagę stanowiska obydwu spierających się stron, przy uwzględnieniu dopuszczalnych prawem granic rozpoznania sprawy, Sąd stwierdził że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy podatkowe obydwu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe. Jak wynika z treści znajdującego się w aktach sprawy (k. 31 – 32 akt administracyjnych) wypisu z rejestru gruntów skarżący są właścicielami gruntów położonych w obrębie nr [...] oznaczonych numerami [...] oraz [...] o powierzchni łącznej 7250 m², sklasyfikowanej jako tereny mieszkaniowe B. Na działce oznaczonej numerem [...] posadowiony jest budynek niemieszkalny o zgłoszonej do opodatkowania podstawie 300 m². W myśl art. 2 ust 1 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty, budynki lub ich część oraz budowle lub ich części związane prowadzeniem działalności gospodarczej. Zgodnie zaś z art. 2 ust 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają użytki rolne lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Wskazać ponadto należy na treść art. 1a ust. 3 u.p.o.l. który stanowi, iż użyte w ustawie określenia użytki rolne, lasy, nieużytki, użytki ekologiczne, grunty zadrzewione i zakrzewione oraz grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi, grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi oraz grunty pod wodami wewnętrznymi rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Należy nadto wskazać, iż podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. (art. 3 ust. 1 u.p.o.l.). Podstawę opodatkowania w podatku od nieruchomości stanowi dla gruntów – powierzchnia, dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa, dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych (...) - art. 4 ust. 1 u.p.o.l. W świetle powyższego, jako prawidłowe należy ocenić postępowanie organów podatkowych, które ustaliwszy na podstawie wypisu z rejestru gruntów, że skarżący są współwłaścicielami gruntów o pow. 7250 m², sklasyfikowanych jako B – tereny mieszkaniowe przyjęły, że grunty te podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W treści skargi skarżący przede wszystkim zarzucają organowi podatkowemu przyjęcie wadliwej klasyfikacji gruntu, jako oznaczonego symbolem B, albowiem w przekonaniu stron ich działka nie jest działką budowlaną. W ocenie skarżących obecne sklasyfikowanie w sposobie użytkowania jako mieszkalne nie odpowiada faktycznemu przeznaczeniu nieruchomości poprzez brak jakiejkolwiek zabudowy mieszkalnej oraz brak możliwości wzniesienia budynków mieszkalnych. Sąd zarzut ten uznaje jako niezasadny. W kontekście powyższego zarzutu wyjaśnienia wymaga przede wszystkim kwestia związania organów podatkowych rejestrem gruntów i budynków, a także zakresem postępowania dowodowego prowadzonego przez organ podatkowy w takiej sprawie, jak przedmiotowa. Ewidencja gruntów i budynków, stosownie do art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków, a także dane dotyczące właścicieli, użytkowników wieczystych i innych osób władających nieruchomościami. Wpisów oraz zmian podmiotowych i przedmiotowych dokonuje się w ewidencji na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, dokumentacji architektoniczno - budowlanej, opracowań geodezyjno - kartograficznych przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Zgodnie z art. 21 u.p.g.k. podstawę planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Zatem, w myśl cytowanego przepisu, podstawę wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Dane te dotyczą m.in. rodzajów użytków gruntowych, powierzchni gruntów, czyli wskazują na przedmiot opodatkowania. Ewidencja zawiera także dane wskazujące na podmiot zobowiązany do zapłaty podatku. Ustalenia organów podatkowych oparte o treść ewidencji gruntów stanowią istotny element określenia podatkowego stanu faktycznego. Dokonując ustaleń w sprawie organ jest związany zarówno zakresem przedmiotowym, jak i podmiotowym zapisów zawartych w ewidencji gruntów i nie jest uprawniony do dokonywania własnych ustaleń w tym przedmiocie. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej, stanowią więc dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych ewidencja gruntów i budynków jest niewątpliwie urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i w każdym przypadku, gdy dane zawarte w deklaracji, czy informacji złożonej przez podatnika są niezgodne z danymi wynikającymi z ewidencji, rozstrzygające znaczenie dla opodatkowania gruntów mają zapisy wynikające z ewidencji. Wyjątkowo tylko organy podatkowe mogą odstąpić od obowiązku uwzględnienia danych z ewidencji gruntów. Sytuacja taka może mieć miejsce tylko wówczas, gdy moc dowodowa ewidencji (dokumentu urzędowego) zostanie podważona w trybie art. 194 § 3 Ordynacji podatkowej, gdy zostanie wykazane istnienie innego dokumentu, świadczącego o wadliwości zapisów w ewidencji (zob. wyroki NSA z 26 lipca 2011 r. sygn. akt II FSK 309/10, z 10 czerwca 2011 r. sygn. akt II FSK 226/10, z 14 września 2010 r. sygn. aktII FSK 690/09 i II FSK 1014/10 oraz z 13 stycznia 2010 r. sygn. akt II FSK 1243/08; dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja nie miała jednak miejsca w sprawie. Chcąc podważyć treść zapisów ujętych w ewidencji, zainteresowany powinien uruchomić stosowny tryb ich korekty (zmiana, aktualizacja, sprostowanie), powołując się na to, że wypis z ewidencji gruntów odbiega od stanu rzeczywistego. Przyjęcie innego zapatrywania godziłoby w pewność obrotu prawnego, deprecjonując rangę dokumentu urzędowego, a tym samym - pełnioną przezeń funkcję. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie tego rodzaju postępowania nie jest możliwe, ponieważ organy podatkowe nie zostały wymienione jako uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji w przepisach ustawy prawo geodezyjne i kartograficzne, ani wydanego na jego podstawie rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2016 r. poz. 1034 ze zm.). Podkreślić należy, iż w myśl § 49 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 pkt 1 tego rozporządzenia o dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia organy podatkowe - w przypadku zmian danych mających znaczenie dla wymiaru podatków: od nieruchomości, rolnego i leśnego. Na zasadzie wyjątku w orzecznictwie za dopuszczalne uznaje się czynienie ustaleń faktycznych przez organ podatkowy co do statusu gruntu lub obiektu jedynie wówczas, gdyby ewidencja gruntów i budynków z danego roku nie zawierała stosownych danych (por. wyrok NSA z 9 marca 2007 r., sygn. akt II FSK 145/06, wyrok NSA z dnia 19 listopada 2015 r. sygn. akt II FSK 2365/13). Jak wynika więc z art. 21 ust. 1 u.p.g.k. w zw. z ww. przepisami rozporządzenia datą zmiany treści ewidencji jest data określona w skierowanym do organu podatkowego zawiadomieniu starosty. To właśnie zawiadomienie jest podstawowym dokumentem, na podstawie którego organ podatkowy powinien ustalać moment, z którym łączyć należy zaistnienie skutków prawnopodatkowych (R. Dowgier w glosie do wyroku z dnia 4 listopada 2009 r., sygn. akt I SA/Kr 1190/09, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2010r., nr 5, s.5-6). Wyłącznie starostowie upoważnieni są zatem do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków. Akceptacja przeciwnego poglądu oznaczałaby w praktyce rozszerzenie tego uprawnienia na organ podatkowy (por.: S. Bogucki, K. Winiarski - Zakres związania danymi z ewidencji gruntów i budynków w sprawach wymiaru podatków lokalnych, "Przegląd Podatków Lokalnych i Finansów Samorządowych" 2015 r. nr 2, s.11-19). W świetle powyższego stwierdzić należy, iż organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków, a jednocześnie nie ma kompetencji do zmiany tych danych. Wskazać w tym miejscu należy, iż skarżący pismem z dnia 2 lipca 2018 r. zwrócili się do właściwego organu o dokonanie zmian w ewidencji. Z tego też względu Sąd pragnie zauważyć, iż nawet ewentualna zmiana zapisów w ewidencji nie będzie miała wpływu na wymiar zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2017 r., bowiem organy podatkowe związane są stanem zapisów w ewidencji z dnia wydania decyzji. W konsekwencji przyjąć należy, że wynik ewentualnego postępowania w przedmiocie zatwierdzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków nie miałby charakteru prejudycjalnego w rozpoznawanej sprawie. Treść rozstrzygnięcia wydanego przez właściwy organ administracyjny nie miałaby bezpośredniego wpływu na wynik postępowania toczącego się przez Sądem. Przypomnieć należy, że w stosunku do ewidencji gruntów i budynków nie ma zastosowania zasada wpisu danych z datą wsteczną, tak jak ma to miejsce w przypadku zapisów w księgach wieczystych – z datą złożenia wniosku. Nie ma zatem możliwości "historycznego" korygowania danych ujawnionych w tej ewidencji, a ewentualne zmiany pozostaną bez wpływu na wynik niniejszego postępowania, gdyż zmiany w ewidencji nie będą odnosiły się do stanów faktycznych już zaistniałych, lecz przyszłych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lipca 2012 r. sygn. akt II FSK 2632/2010 wszystkie przytaczane w tam orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc się sformułowanych w skardze wniosków o powołanie biegłego czy przeprowadzenie oględzin wyjaśnić należy, że obalenie domniemania prawdziwości oraz zgodności z prawdą wypisu z ewidencji gruntów i budynków nie może nastąpić w drodze oględzin nieruchomości czy też wydania opinii przez biegłego przeprowadzonych w ramach postępowania podatkowego. Podatnik chcąc zmienić charakter prawny budynku lub gruntu, powinien uczynić to w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez właściwy organ administracji (zob. wyrok WSA w Krakowie z 20 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 24/17). Jednakże jak już to zostało wyżej zasygnalizowane, zmiana taka wiążąca będzie dla organów podatkowych jedynie na przyszłość. Podsumowując, Sąd nie dopatrzył się żadnych uchybień w zakresie zastosowanego przez organy prawa materialnego. Zarówno podmioty jak i przedmiot opodatkowania w niniejszej sprawie zostały ustalone prawidłowo w oparciu o dane wynikające z ewidencji gruntów. Organ zastosował także właściwą stawkę podatkową i przyjął poprawną wielkość podstawy opodatkowania. Spowodowało to ustalenie wobec skarżących prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., oddalił skargę.