I SA/Wr 783/08

WyrokWSA we Wrocławiu2009-01-15

Skład orzekający: Jadwiga Danuta Mróz, Ewa Kamieniecka, Anetta Chołuj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia z powodu nieuzupełnienia braków formalnych (brak pełnomocnictwa) jest zasadne, jeśli wezwanie do uzupełnienia zostało skierowane do osoby, która nie jest już pracownikiem spółki, a następnie zostało skutecznie doręczone na adres zamieszkania tej osoby?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ prawidłowo pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia. Pomimo początkowego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych na adres spółki, które zostało zwrócone z adnotacją o braku zatrudnienia adresata, organ następnie skutecznie doręczył wezwanie na adres zamieszkania K. B. Po bezskutecznym upływie terminu do uzupełnienia braków, organ był uprawniony do pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. Sąd uznał, że K. B. działał jako pełnomocnik, a nie prokurent, co zostało potwierdzone przez spółkę.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego, podpisane przez K. B. jako prokurenta. Dyrektor Izby Skarbowej, po ustaleniu, że prokura nie jest ujawniona w KRS, wezwał K. B. do uzupełnienia braków formalnych (pełnomocnictwa) na adres spółki. Wezwanie wróciło z adnotacją o braku zatrudnienia K. B. w spółce. Następnie organ skutecznie doręczył wezwanie na adres zamieszkania K. B. W związku z nieuzupełnieniem braków, odwołanie zostało pozostawione bez rozpatrzenia. Spółka wniosła zażalenie, a następnie skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej i błąd w ustaleniach faktycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Anetta Chołuj (sprawozdawca), Protokolant Marcin Kuliś, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji dotyczącej podatku od towarów i usług za lipiec 2003r. oddala skargę Przedmiotem skargi jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] maja 2008 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie wydane w I instancji przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] w sprawie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...]. Jak wynika z akt sprawy w dniu [...] czerwca 2007 r. wpłynęło do Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. w zakresie podatku od towarów i usług za lipiec 2007 r., które zostało podpisane przez K. B. działającego jak wynikało z pieczątki imiennej, jako prokurent Spółki A. Dyrektor Izby Skarbowej po otrzymaniu akt sprawy ustalił na podstawie wyciągu internetowego Krajowego Rejestru Sądowego, że prokura o której mowa wyżej nie została ujawniona w KRS. Skierował więc do K. B. - jako pełnomocnika - wezwanie z dnia [...] lutego 2008 r. w trybie art. 169 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), na adres Spółki podany na odwołaniu. Korespondencja ta została zwrócona w dniu [...] marca 2008 r. z adnotacją "Pan K. B.i nie pozostaje już w zatrudnieniu", opatrzona podpisem D. W. i opieczętowana firmową pieczątką Spółki. Po otrzymaniu zwróconej korespondencji organ skierował ją na adres zamieszkania K. B. w J. przy ul. [...], która została osobiście odebrana przez adresata w dniu [...] marca 2008r. Termin do usunięcia braków formalnych upływał w dniu [...] marca 2008 r. W związku z nieuzupełnieniem braków formalnych odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej we W., działając na podstawie art. 169 § 4 w związku z art. 239 oraz art. 221 ustawy Ordynacja podatkowa, w dniu [...] kwietnia 2008 r. wydał w trybie art. 169 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa postanowienie o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia. Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. Spółka złożyła zażalenie w którym wniosła o uchylenie postanowienia i rozpatrzenie odwołania. W złożonym zażaleniu wskazano, że kierowane do K. B. jako pełnomocnika Spółki wezwanie nie zostało odebrane w siedzibie Spółki, ponieważ nie pozostawał on już w zatrudnieniu. Pracownica Spółki uznała, że jest to korespondencja prywatna. Spółka podniosła również, że K. B. miał umocowanie tylko do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w W., na dowód czego przedstawiono pełnomocnictwo wraz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty skarbowej. Dodano, że istotnie na odwołaniu postawiono pieczęć zawierającą określenie stanowiska K. B. jako prokurenta Spółki, jednak nigdy nie zajmował on tego stanowiska, ostatecznie został zatrudniony na stanowisku Dyrektora Spółki. Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] maja 2008r. nie uwzględnił zażalenia i utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Zauważył na wstępie, że wezwanie kierowane na adres Spółki z o.o. A na nazwisko K. B.nie było korespondencją prywatną, bowiem jak wynika zarówno z opisu adresata na kopercie jak i druku potwierdzenia odbioru korespondencja do K. B. była skierowana jako do "pełnomocnika A Sp. z o.o." Przede wszystkim zwrócono uwagę, że zwrot przedmiotowego wezwania nie wywołał bezpośrednich konsekwencji w zakresie nie rozpatrzenia odwołania, bowiem wezwanie zostało przesłane następnie na adres zamieszkania K. B., gdzie zostało przez niego podjęte. To właśnie w związku z brakiem reakcji adresata pisma w wyznaczonym terminie, pozostawiono odwołanie bez rozpatrzenia, co było konsekwencją regulacji zawartej w art. 169 § 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Podkreślono, że spółka dołączając do zażalenia pełnomocnictwo, którego dotyczyło wezwanie, nie wnosiła o przywrócenie terminu do jego dostarczenie. W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego oraz poprzedzającego postanowienia zarzucając mu rażące naruszenie art. 121, art. 122, art. 123, art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa oraz błąd w ustaleniach faktycznych, przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia a mający istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, polegający na przyjęciu, że K. B. jest pełnomocnikiem procesowym strony, gdy tymczasem z dowodów zebranych w sprawie wynikało, że działał jako przedstawiciel organu osoby prawnej. W uzasadnieniu skargi zarzucono organowi, że zaadresował kopertę bezpośrednio do K. B. wysyłając na adres Spółki bez wskazania jej nazwy powodując, że pracownik odmówił odebrania przesyłki uznając, iż jest to korespondencja prywatna byłego pracownika. Zdaniem strony skarżącej w sytuacji, gdy organ Spółki reprezentowany był przez prokurenta, a tylko taka informacja wynikała z odwołania, organ prowadzący postępowanie winien był kierować korespondencję bezpośrednio do Spółki, z ewentualnym wskazaniem osoby ją reprezentującej – K. B.. Organ nie wysyłając wezwania na adres Spółki z prawidłowym jej oznaczeniem naruszył art. 121 i art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa. Dodatkowo strona skarżąca podniosła, że organ nie miał żadnej podstawy prawnej, aby ustalić adres zamieszkania K. B. i kierować na ten adres korespondencji. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 ust. 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kryterium legalności przewidziane, w art. 1 § 2 wymienionej ustawy, umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji czy też postanowienia, jeśli stwierdzi, że wydano je z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego - art. 145 §1 pkt 1 lit. a), lit. c) i lit. b) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej w skrócie ppsa). Oceniając zaskarżone postanowienie Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Przedmiotem sporu jest kwestia pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania od decyzji organu I instancji na skutek nie uzupełnienia braków formalnych przez przedłożenie pełnomocnictwa do złożenia odwołania. Przepisem normującym zagadnienie uzupełniania braków formalnych pism i skutków niedokonania tej czynności jest art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa zgodnie z którym, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni, z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia. Przepis ten dotyczy podań zawierających braki formalne bądź też fiskalne. W takiej sytuacji organ zobowiązany jest w drodze czynności materialno - technicznej wezwać autora podania do usunięcia braków formalnych z podaniem terminu i skutków niezastosowania się do wezwania. Niespełnienie wymogów określanych przepisami prawa nazywanych brakami formalnymi pisma procesowego należy rozumieć bardzo szeroko, do których należy między innymi brak pełnomocnictwa. W niniejszej sprawie brak pełnomocnictwa dołączonego do odwołania spowodował konieczność uzupełnienia braków przez wezwanie wnoszącego odwołanie przez organ w trybie art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Na wstępie rozważań należy odnieść się do najistotniejszego zarzutu skargi, a mianowicie do zarzutu nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy, bowiem tylko wyczerpująco ustalony i wyjaśniony stan faktyczny sprawy może stanowić podstawę do zastosowania odpowiedniej normy prawnej. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie, wbrew zarzutom skargi, prawidłowo został ustalony stan faktyczny sprawy. Odwołanie wniesione od decyzji organu I instancji podpisane zostało w imieniu A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością przez K. B. działającego jako pełnomocnik Spółki. Potwierdzeniem tego jest informacja uzyskana z Krajowego Rejestru Sądowego w którego wynika, że prokura K. B. nie została ujawniona w KRS. Fakt, że K. B. nie jest prokurentem spółki tylko pełnomocnikiem potwierdziła także spółka w złożonym zażaleniu, w którym szczegółowo wyjaśniła pomyłkę posłużenia się na odwołaniu pieczątką "prokurenta" przez K. B., jak również dołączyła do zażalenia pełnomocnictwo szczegółowe udzielone K. B. do podpisania odwołania. Zatem organ po uzyskaniu informacji o tym, że osoba podpisująca skargę nie jest prokurentem Spółki tym samym nie jest jej organem prawidłowo przyjął, że K. B. działa jako pełnomocnik Spółki, a nie jej organ i prawidłowo skierował wezwanie w trybie art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa do pełnomocnika Spółki, na adres przez niego wskazany w odwołaniu. Następnie po otrzymaniu zwrotu korespondencji z adnotacją pracownika, że K. B. nie jest już zatrudniony w Spółce, organ prawidłowo ustalił adres pełnomocnika i wezwał go do wykazania należytego umocowania, informując jednocześnie o skutkach niezastosowania się do wezwania. Niezrozumiały jest zarzut strony skarżącej dotyczący braku wyjaśnienia, w jaki sposób organ ustalił adres prywatny pełnomocnika. Wiadomości o miejscu zamieszkania podatników są znane urzędowi z urzędu, jednakże w przypadku braku takich informacji - co w przedmiotowej sprawie miejsca nie miało - organ może uzyskać te dane ze zbiorów meldunkowych. Za bezzasadny należy uznać zarzut skargi, że organ nieprawidłowo zaadresował kopertę z wezwaniem bezpośrednio o K. B., a na kopercie nie wpisano nazwy Spółki. Wezwania wydane w trybie art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa kierowane do K. B. zapakowane były w kopertę na której adresata oznaczono jako "K.B. pełnomocnik A sp. z o.o." Z oznaczenia tego wynikało, że nie jest to korespondencja prywatna K. B. lecz związana jest z reprezentowaniem Spółki. W ocenie składu orzekającego przedstawiony tryb postępowania organu podatkowego zapewnia respektowanie ogólnych zasad postępowania wyrażonych między innymi w powołanych w skardze przepisach art. 121, art. 122 oraz art. 123 ustawy Ordynacja podatkowa. Zgodzić się należy ze stroną skarżącą, że zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sytuacji, gdy organ Spółki reprezentowany jest przez prokurenta, organ podatkowy prowadzący postępowanie powinien kierować korespondencję bezpośrednio do Spółki jako jej organu, ewentualnym wskazaniem osoby ją reprezentującej. Jednak w realiach rozpoznawanej sprawy K. B., jak wyżej wskazano, był pełnomocnikiem Spółki, co zostało potwierdzone przez samą skarżącą na etapie postępowania podatkowego, nie był natomiast jej prokurentem. Samo posługiwanie się pieczątką prokurenta przez K. B. nie przesądza o tym, że pełnił on tę funkcję, skoro materiał dowodowy świadczy o tym że działał on w charakterze pełnomocnika Spółki. W sytuacji zatem, gdy pełnomocnik Spółki nie zareagował w wyznaczonym terminie na wezwanie organu, które zostało skutecznie doręczone, o uzupełnienie braków formalnych, zgodnie z art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa należało pozostawić odwołanie bez rozpatrzenia. Spółka dołączając do zażalenia pełnomocnictwo, którego dotyczyło wezwanie, nie wnosiła o przywrócenie terminu do jego dostarczenie, co było niezbędnym warunkiem do oceny okoliczności faktycznych wynikłych po upływie terminu dla uzupełnienia braków formalnych i ewentualnym przywróceniem terminu. Nie można zatem zarzucić organom naruszenia art. 169 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Reasumując, podzielając stanowisko i argumentację organów podatkowych, Sąd uznał, iż zaskarżone postanowienie nie narusza obowiązujących przepisów prawa w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1-3 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tym samym na podstawie art. 151 tej ustawy skargę jako nieuzasadnioną oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło