I SA/Wr 788/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz, Protokolant Agnieszka Wróblewska, po rozpoznaniu w dniu 25 października 2011 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy ze skargi T. K. i K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2006 r. I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r., [...]; II. określa, że powyższe postanowienia nie mogą być wykonane w całości; III. zasądza od Skarbu Państwa - kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz doradcy podatkowego B. N. kwotę 295,20 zł ( dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy ), w tym 55,20 zł podatku od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Sygn. akt I SA / Wr 788 / 11 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] r., nr [...], po rozpatrzeniu wniosku T. K. i K. K., odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r., nr [...], w sprawie ustalenia T. K. i K. K. podatku od nieruchomości za 2006 r. Powyższa decyzja została doręczona podatnikom w dniu 8 grudnia 2010 r. Podatnik T. K. w dniu 27 grudnia 2010 r. złożył osobiście w biurze Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. odwołanie od tej decyzji (pismo zawierało odwołania od trzech decyzji SKO z dnia [...] r.) wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego złożenia w przypadku uchybienia terminu. W ostatnim zdaniu pisma odwołujący zawarł stwierdzenie: "moja sytuacja materialna nie pozwoliła na wcześniejsze wniesienie odwołania". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], odmówiło T. K. i K. K. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od swojej decyzji z dnia [...] r., nr [...], wskazując w uzasadnieniu, iż wniosek podatników nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż "Pani K. K. i Pan T. K. nie uprawdopodobnili w żaden sposób, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Przede wszystkim we wniosku nie zawarli ani jednego zdania uzasadnienia. Nie uwiarygodnili tym samym stosowną argumentacją swojej staranności oraz faktu, że przeszkoda była od nich niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu." Następnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], stwierdziło, że odwołanie T. K. i K. K., reprezentowanej przez T. K., z dnia 23 grudnia 2010 r. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] r., nr [...], odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej Prezydenta Miasta W. z dnia [...] r., nr [...], w sprawie ustalenia T. K. i K. K. podatku od nieruchomości za 2006 r. w kwocie 1.605,00 zł wniesione zostało z uchybieniem terminowi określonemu w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Oba powyższe postanowienia zostały doręczone podatnikowi T. K. w dniu 14 marca 2011 r. W dniu 13 kwietnia 2011 r. T. K., występując w swoim imieniu i jednocześnie jako pełnomocnik K. K., za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. złożył skargi na postanowienia z dnia [...] r. stwierdzające wniesienie odwołań z uchybieniem terminu żądając uchylenia tych postanowień i rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji wymiarowych. W toku postępowania skarżący T. K. na żądanie Sądu przedłożył pełnomocnictwo procesowe udzielone mu przez K. K., a następnie oboje skarżący wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu postanowieniem z dnia 11 lipca 2011 r. przyznał skarżącym prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione. Stosownie zaś do treści art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. w skrócie p.p.s.a). W zakresie tak określonej kognicji Sąd po pierwsze stwierdził, iż organ nieprawidłowo określił strony postępowania odwoławczego od decyzji z dnia [...] r. odmawiającej stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji wymiarowej w przedmiocie podatku od nieruchomości, gdyż z treści odwołania T. K., datowanego na dzień 23 grudnia 2010 r., nie wynika aby odwołanie składała także jego małżonka- K. K. Sąd nie dostrzegł również w dołączonych aktach administracyjnych ewentualnego pełnomocnictwa udzielonego T. K. do zastępowania w postępowaniu odwoławczym K. K. Wskazać trzeba, iż postępowanie odwoławcze opiera się na zasadzie skargowości, z czego wynika, że nie może być ono wszczęte z urzędu, a jedynie na skutek podjęcia czynności procesowej, jaka jest wniesienie odwołania, przez podmiot uprawniony, tj. stronę, a jeżeli brali udział w postępowaniu przed organem I instancji to także przez prokuratora lub Rzecznika Praw Obywatelskich. Stąd też wadliwie w obu postanowieniach, zarówno z dnia [...] r., jak też w zaskarżonym z dnia [...] r., z naruszeniem art. 220 § 1 Ordynacji podatkowej, oznaczono stronę skarżącą jako T. K. i K. K., zamiast prawidłowo jedynie T. K. Po drugie - wbrew treści uzasadnienia postanowienia z dnia [...] r., odwołujący T. K. zawarł, chociaż w formie bardzo szczątkowej, uzasadnienie przyczyny uchybienia terminu do wniesienia odwołania, albowiem w ostatnim zdaniu odwołania podał "moja sytuacja materialna nie pozwoliła na wcześniejsze wniesienie odwołania". Abstrahując w tym miejscu od oceny merytorycznej, czy podana okoliczność stanowi wystarczające uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy odwołującego wskazać trzeba, iż organ naruszył art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ w ogóle tej okoliczności nie analizował, poprzestając na stwierdzeniu, iż odwołujący się małżonkowie "we wniosku nie zawarli ani jednego zdania uzasadnienia. Nie uwiarygodnili tym samym stosowną argumentacją swojej staranności oraz faktu, że przeszkoda była od nich niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu". Z tych względów uznając, iż doszło do naruszenia przepisów postepowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. uchylić zaskarżone postanowienie z dnia [...] r., a także na podstawie art. 135 p.p.s.a poprzedzające je postanowienie z dnia [...] r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji orzeczono w oparciu o art. 152 p.p.s.a. Orzeczenie w przedmiocie wynagrodzenia doradcy podatkowego uzasadnia art. 250 p.p.s.a. i § 3 ust. 1 w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075).