I SA/Wr 792/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 3 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi J. D. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do października 2010 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wskazując, że od zawieszenia działalności gospodarczej był bezrobotny, niezarejestrowany w urzędzie pracy. W okresie od [...]2010 r. do [...]2011 r. przebywał w areszcie śledczym za spowodowanie wypadku drogowego. Od [...] 2011 r. do [...]2012 r. odbywał karę w zakładzie karnym. Wnioskodawca zwrócił uwagę, że ze względu na odbytą karę nie jest w stanie otrzymać zatrudnienia, gdyż potencjalni pracodawcy wymagają zaświadczenia o niekaralności. Nie ma również wsparcia ze strony najbliższej rodziny – rodziców, z którymi mieszkał. Ponadto ma syna (ur. [...] 2011 r.), którego nie jest w stanie utrzymać. Matka dziecka wystąpiła do sądu o zasądzenie alimentów. Ze względu na stan zdrowia matki, która jest po dwóch udarach mózgu, skarżący nie może liczyć na pomoc finansową rodziny. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, dochodach i majątku wnioskodawca podał, że syn pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Oświadczył, że nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Pozostaje sam w gospodarstwie domowym i nie uzyskuje dochodów. Do wniosku załączone zostało zaświadczenie o zarejestrowaniu skarżącego jako bezrobotnego z dniem 14 sierpnia 2012 r. oraz akt urodzenia syna. Z dokumentów i oświadczeń przedłożonych na wezwanie, skierowane podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.), wynika, że wnioskodawca uzyskał przychód z działalności gospodarczej w 2010 r. i wynosił on 3.722.072,00 zł, odnotował też dochód w kwocie 18.532,33 zł. Nieruchomość wskazana jako adres zamieszkania skarżącego, jest własnością jego rodziców, którzy oświadczyli, że syn jest jedynie pod tym adresem zameldowany. Skarżący oświadczył ponadto, iż obecnie przebywa na zwolnieniu warunkowym, nie uzyskuje żadnego dochodu i jest na utrzymaniu rodziców, którzy pomagają mu także w utrzymywaniu syna, opłacając dobrowolne miesięczne alimenty. W tym zakresie pomocy finansowej udzielają również teście. Działalność gospodarcza jest zawieszona od 10 października 2010 r. i nie przynosi od tego czasu żadnych przychodów. Wnioskodawca wskazał, że w maju, czerwcu i lipcu 2012 r. nie posiadał rachunków bankowych, lokat ani kart kredytowych. Przedstawione wyżej okoliczności nie dają podstaw do uznania przedmiotowego wniosku za uzasadniony. Na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z urzędu, czyli w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z przytoczonej regulacji wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania okoliczności, które uzasadniałyby żądanie wniosku, w sposób wiarygodny i nie budzący wątpliwości co do rzeczywistych możliwości płatniczych. Tymczasem skarżący nie podał wszystkich informacji wskazanych w skierowanym do niego wezwaniu, a złożone oświadczenia pozostają ze sobą w sprzeczności. Na urzędowym formularzu wniosku uzasadniał, że nie ma żadnych dochodów i jakiejkolwiek pomocy ze strony rodziców. Z kolei po wezwaniu od przedłożenia zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków i źródeł ich finansowania, oświadczył, że pozostaje na utrzymaniu rodziców, którzy nadto opłacają co miesiąc dobrowolne alimenty na jego dziecko. Finansowa pomoc w tym zakresie, jak podał skarżący, udzielana jest również przez teściów. Przy czym z dokumentów, w tym przede wszystkim z aktu urodzenia dziecka, nie wynika, aby wnioskodawca pozostawał w związku małżeńskim. Nie wiadomo także, jakie jest rzeczywiste miejsce zamieszkania skarżącego, który – zgodnie z oświadczeniem jego rodziców – pod ich adresem jest tylko zameldowany. Nie jest to wprawdzie fakt istotny dla oceny przesłanek przyznania prawa pomocy, rzutuje jednak na ocenę wiarygodności pozostałych danych, które mają znaczenie w tym przedmiocie. Mianowicie zwrócić należy uwagę, ze wnioskodawca nie podał, mimo wezwania, zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków, które miało być szczegółowe, określone kwotowo. Nie można z kolei uznać jako wystarczające wyjaśnienia, że pozostaje na utrzymaniu rodziców, zwłaszcza, że z przedstawionych wyżej ustaleń wynika, iż z nimi nie mieszka. Musi natomiast ponosić wydatki na podstawowe potrzeby socjalne – związane z opłatami za mieszkanie, na żywność, czy środki higieny. Wskazanie kwot tych wydatków, szczególnie, gdy konieczne jest pozyskiwanie ich od rodziców, nie powinno przysparzać trudności. Końcowo zauważyć wypada, że wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą przynoszącą bardzo wysokie przychody – do października 2010 r. przychód za ten rok wyniósł ponad 3.700.000 zł. Uzyskanie jednocześnie niskiego dochodu (ponad 18.000 zł) jest tylko skutkiem ponoszenia wysokich kosztów uzyskania przychodów. Wyjaśnić przy tym trzeba, że wielkości takie jak przychód, dochód, strata koszty podatkowe są związane ściśle z rozliczeniami w podatku dochodowym i zwykle nie mają odzwierciedlenia w rzeczywistej sytuacji finansowej przedsiębiorcy. W każdym razie odnotowanie tak wysokiego przychodu w 2010 r. do października daje podstawę do przypuszczeń, że wnioskodawca może dysponować oszczędnościami, których nie zdeklarował. Od października 2010 r. bowiem pozostawał w areszcie śledczym, następnie w zakładzie karnym w związku z popełnieniem przestępstwa spowodowania wypadku w ruchu drogowym (a więc niezwiązanego z działalnością gospodarczą). Wobec tak wielu wątpliwości co do rzeczywistej sytuacji finansowej i rodzinnej skarżącego, nie było podstaw do dokonania oceny jego rzeczywistych możliwości płatniczych, czy też ich braku. To z kolei uzasadniało odmowę przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 2, art. art. 246 § 1 pkt 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.