I SA/Wr 796/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 796/17 w sprawie ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia 7 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 22 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. sp. z o.o. z siedzibą w W. na wskazane w sentencji postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych za 2011 r., oddalił skargę w całości. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka sądowa o nr [...], zawierająca odpis sentencji wyroku wraz z pouczeniem o trybie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, po dwukrotnym awizowaniu (w dniach 30 listopada 2017 r. i 8 grudnia 2017 r.), została zwrócona do Sądu jako niepodjęta w terminie. Skutek doręczenia tej przesyłki, w drodze tzw. fikcji prawnej, należało przyjąć na dzień 14 grudnia 2017 r. Pismem z dnia 21 grudnia 2017 r. skarżąca zwróciła się z prośbą o ponowne przesłanie korespondencji skierowanej do niej w listopadzie 2017 r., tj. m. in. przesyłki o nr [...]. Skarżąca wskazała, że informację o istnieniu ww. przesyłki uzyskała dopiero w dniu 18 grudnia 2017 r. z zawiadomienia pocztowego, pozostawionego przez listonosza w tym dniu w budynku, w którym spółka wynajmuje lokal na siedzibę, pomimo że zawiadomienie poczty polskiej opisane jest datą 30 listopada 2017 r. Strona podniosła, że pełnomocnik spółki w dniu 18 grudnia 2017 r. udał się do wskazanego w zawiadomieniu urzędu pocztowego, jednak ww. przesyłka była już odesłana. Skarżąca zaznaczyła, że opisane zdarzenie nie jest odosobnione - zdarzały się już sytuacje, że zawiadomienia nie trafiły pod odpowiednie adresy, w terminach umożliwiających odbiór korespondencji. W załączeniu do pisma strona przedłożyła zawiadomienie Urzędu Pocztowego nr [...] z dnia 30 listopada 2017 r. o możliwości odbioru przesyłki nr [...] w terminie 14 dni. W wykonaniu zarządzenia z dnia 9 stycznia 2018 r. przesłano skarżącej odpis sentencji wyroku z dnia 22 listopada 2017 r. (bez pouczenia o możliwości jego zaskarżenia), informując jednocześnie, że zgodnie ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru znajdującym się w aktach sprawy, uprzednie, skuteczne doręczenie przesyłki zawierającej odpis sentencji wyroku nastąpiło w dniu 14 grudnia 2017 r. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że przesyłka zawierająca ww. dokumenty (odpis sentencji wyroku oraz informację o dacie uprzedniego, skutecznego doręczenia odpisu sentencji wyroku) została skutecznie doręczona skarżącej w dniu 29 stycznia 2018 r. Postanowieniem z dnia 7 lutego 2018 r. Sąd stwierdził, że wyrok z dnia 22 listopada 2017 r. jest prawomocny od dnia 23 grudnia 2017 r. W dniu 8 lutego 2018 r. wpłynęło do Sądu (nadane w dniu 5 lutego 2018 r. - data stempla pocztowego) pismo z wnioskiem skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 22 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Wr 796/17. W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że nie odebrała przesyłek do dnia 14 grudnia 2017 r. nie z własnej winy, o czym poinformowała Sąd w piśmie z dnia 21 grudnia 2017 r. W załączeniu strona przedłożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia ww. wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Zgodnie z art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz.1369, dalej: p.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W myśl natomiast art. 86 § 1, jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 87 § 1 p.p.s.a). Nadto, we wniosku należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (art. 87 § 4 p.p.s.a.). Jak wynika z przytoczonych powyżej przepisów, uchybiony termin należy przywrócić, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące przesłanki: strona wystąpiła z wnioskiem w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, dokonała jednocześnie czynności, dla której określony był termin, we wniosku zostaną uprawdopodobnione okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu, a uchybienie powoduje dla strony ujemne skutki w zakresie postępowania sądowego. Odnosząc się w pierwszej kolejności do kwestii terminowości złożenia rozpatrywanego wniosku Sąd uznał, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem ustawowego terminu. Sąd uznał bowiem, że przyczyna uchybienia terminu ustała w dniu 29 stycznia 2018 r., tj. w dniu w którym skarżącej doręczono odpis sentencji wyroku z dnia 22 listopada 2017 r. (wydanego w trybie uproszczonym) wraz z informacją, że uprzednie, skuteczne doręczenie przesyłki zawierającej odpis sentencji tego wyroku nastąpiło w dniu 14 grudnia 2017 r. Nadając wniosek o przywrócenie terminu w urzędzie pocztowym w dniu 5 lutego 2018 r. dochowano terminu, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. W załączeniu do wniosku o przywrócenie terminu strona przedłożyła wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W sprawie nie budzi więc zastrzeżeń dopełnienie przez stronę wymogów formalnych wniosku, lecz okoliczność spełnienia merytorycznej przesłanki przywrócenia terminu, o jakiej mowa w art. 87 § 2 p.p.s.a. Z treści powyższego przepisu wynika, że pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu ma bowiem charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2009 r. sygn. akt II GZ 66/09; dostępne: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, okoliczności powołane przez stronę skarżącą nie uprawdopodabniają, że mogła ona uchybić terminowi bez swojej winy. Wprawdzie w piśmie z dnia 21 grudnia 2017 r. (do którego treści strona nawiązuje we wniosku o przywrócenie terminu) skarżąca wskazała, że informację o istnieniu przesyłki o nr ([...] (zawierającej odpis sentencji wyroku z dnia 22 listopada 2017 r. wraz z pouczeniem o trybie i terminie złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku) uzyskała dopiero w dniu 18 grudnia 2017 r., tj. w dniu, w którym listonosz pozostawił awizo w budynku gdzie spółka wynajmuje lokal na siedzibę, to jednak w żaden sposób nie uprawdopodobniła tej okoliczności. W ocenie Sądu, argumentacja wniosku w powyższym zakresie jest niespójna. Z jednej strony do wniosku skarżąca załączyła zawiadomienie Urzędu Pocztowego nr [...] z dnia 30 listopada 2017 r. o możliwości odbioru przesyłki o nr [...] w terminie 14 dni, z drugiej podniosła - jako okoliczność wyłączającą winę w uchybieniu terminu - że w dniu 18 grudnia 2017 r. pełnomocnik spółki udał się do wskazanego w zawiadomieniu urzędu pocztowego, ale ww. przesyłka została już zwrócona do nadawcy. Wskazać należy, że z przedłożonego do akt sprawy awiza wynika jednoznacznie, iż przedmiotową przesyłkę należało odebrać do dnia 14 grudnia 2017 r. W tej sytuacji, nie może stanowić okoliczności wyłączającej winę strony, fakt zgłoszenia się w dniu 18 grudnia 2017 r. przez pełnomocnika spółki w placówce pocztowej, celem odbioru przesyłki, gdyż korespondencja ta - zgodnie z informacją umieszczoną na awizie - została zwrócona już do nadawcy. Ponadto, ani w treści wniosku o przywrócenie terminu, ani w piśmie z dnia 21 grudnia 2017 r., skarżąca nie wyjaśnia, kim była osoba upoważniona do odbioru korespondencji spółki (w piśmie jest tylko mowa o "pełnomocniku spółki"), jaki był zakres umocowania tej osoby oraz w jakich okolicznościach dostarczono jej awizo. Wskazać należy bowiem, że pojęcie winy obejmuje swym zakresem nie tylko winę osoby, która w sposób bezpośredni uchybiła terminowi, ale i osoby trzecie, które strona skarżąca upoważnia do wykonania określonej czynności. W ocenie Sądu, trudno też uznać za spełniającą przesłankę z art. 87 § 2 p.p.s.a., wskazaną w piśmie z dnia 21 grudnia 2017 r. (nie mającą konkretnego odniesienia do niniejszej sprawy) okoliczność, że: "w ostatnim czasie [...] inne zawiadomienia także nie trafiły pod odpowiednie adresy i w odpowiednich terminach umożliwiających odbiór korespondencji". Powołane przez skarżącą sytuacje, otwierałyby możliwość każdorazowego powoływania się na takie zaniedbania w przypadku naruszania terminów procesowych. W konsekwencji Sąd uznał, że skarżąca nie podała obiektywnych okoliczności świadczących o tym, że istniały niezależne od niej przeszkody uniemożliwiające jej podjęcie w terminie czynności procesowej, polegającej na złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 22 listopada 2017 r. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.