I SA/Wr 802/03
WyrokWSA we Wrocławiu2005-05-25
Skład orzekający: Anna Moskała, Krystyna Anna Stec, Anetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo uznał zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił kwotę długu celnego, odmawiając zastosowania zwolnienia z cła na podstawie art. 190 § 1 pkt 34 Kodeksu celnego, w sytuacji gdy istniały wątpliwości co do rzeczywistego nabywcy samochodu i sposobu jego wniesienia jako aportu do spółki?Ratio decidendi
Organ celny nieprawidłowo ustalił stan faktyczny, opierając się głównie na rachunku wystawionym przez niemiecką firmę jako dowodzie nabycia samochodu przez spółkę, podczas gdy rachunek ten jest jedynie dokumentem rozliczeniowym. Sąd uznał, że organy celne nie wykazały w sposób wystarczający, że samochód nie stanowił przedmiotu wkładu niepieniężnego, a tym samym nie obaliły skutecznie ustaleń wynikających z prawomocnego postanowienia sądu rejestrowego o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki i wniesieniu aportu. W związku z tym zaskarżona decyzja narusza przepisy proceduralne w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe i określeniu długu celnego. Spółka "A" z o.o. wniosła o zwolnienie z cła samochodu osobowego, deklarując jego wniesienie jako aportu niepieniężnego do spółki przez osobę zagraniczną. Organy celne zakwestionowały tę transakcję, uznając, że samochód został faktycznie nabyty przez spółkę, a dokumenty potwierdzające wniesienie aportu są nieautentyczne. Spółka wniosła skargę do sądu administracyjnego, zarzucając m.in. błędną wykładnię przepisów i sprzeczność ustaleń z materiałem dowodowym.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. i zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania. Określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Moskała Sędziowie: Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (sprawozdawca) Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant : Ewa Bogulak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2005r. sprawy ze skargi "A" spółki z o.o. w O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe I. uchyla zaskarżoną decyzję: II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej 2.900,20 zł – tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.
Decyzją z dnia [...]Nr [...]Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w O. z dnia [...]nr [...] - w skierowaną do "A spółki z o.o. w O. - którą uznano zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określono kwotę długu celnego z tytułu wprowadzenia na polski obszar celny samochodu osobowego marki Volkswagen New Betele.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że [...]. K. D., przedstawiciel firmy A spółki z o.o. w O. dokonała zgłoszenia celnego w procedurze dopuszczenia do obrotu na polski obszar celny samochodu osobowego Volkswagen New Betele o niespornym numerze nadwozia z zastosowaniem zwolnienia z cła na podstawie art.190§1 pkt 34 Kodeksu celnego, deklarując tym samym, że zgłoszony towar stanowi środek trwały stanowiący przedmiot wkładu niepieniężnego podmiotu zagranicznego, który to środek trwały nie będzie odstępowany przez okres 3 lat, licząc od dnia dopuszczenia do obrotu. Do zgłoszenia celnego dołączono m.in.:
- fakturę handlową z dnia [...]nr [...], w której sprzedawca (niemiecka firma) jako kupującego wskazał: Firma A spółka z o.o., A. D. ul. F. [...], O./P.;
- dowód dokonania wpłaty w dniu [...]przez D. D., E.;
- faktura proforma nr [...]z dnia [...]ustalająca sprzedawcę A. D. (ze wskazaniem jej adresu) oraz jako kupującego spółkę z o.o. A - z adnotacją, że obiekt sprzedaży przekazano w formie aportu;
- dokumenty związane z podwyższeniem kapitału zakładowego poprzez wniesienie do spółki aportów rzeczowych, w szczególności: wypis z aktu notarialnego z [...]. dot. zawarcia spółki A, uchwałę Zgromadzenia Wspólników z [...]dot. zmian w osobach wspólników, uchwałę Zgromadzenia Wspólników z [...]o zbyciu udziałów na rzecz A. D., jedynego wspólnika spółki, uchwalę Zgromadzenia Wspólników z [...]o podwyższeniu kapitału zakładowego spółki w formie aportu niepieniężnego w postaci dwóch samochodów osobowych (Volkswagen New Beetle oraz Daimler Chrysler Voyager Van), listę wspólników z [...]., wniosek do sądu z dnia [...]o wpis do rejestru sądowego podwyższenia kapitału zakładowego spółki, odpis z rejestru handlowego z dnia [...]z działu B nr [...].
Wskazano też, że K. D. przedłożyła pisemne oświadczenie z dnia [...]., że A. D. samochód New Beetle zakupiła w celu wniesienia go w formie aportu rzeczowego do spółki A oraz że dokonała ona zapłaty za samochód ze swoich środków zaś wpisanie spółki A na rachunku jako kupującego nastąpiło omyłkowo. K. D. wyjaśniała nadto do protokołu, że samochód Volkswagen New Beetle został przekazany spółce A w formie aportu przez A. D. a A.D. kupując go wiedziała, iż wniesie go do spółki jako aport i dlatego omyłkowo pobrała rachunek wystawiony na spółkę.
Zgłoszenie celne z [...]. organ celny przyjął i objął przedmiotowy towar procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym - z zastosowaniem deklarowanych przez stronę zwolnień od cła.
W dniach od [...]do [...]. dokonano kontroli postimportowej w spółce A i w oparciu o ustalenia tej kontroli wszczęto postępowanie co do prawidłowości zastosowania w przedmiotowym zgłoszeniu celnym zwolnienia od cła na podstawie art.190§1 pkt 34 Kodeksu celnego.
Organ celny ustalił, że pomimo oświadczeń złożonych przez K. D. i A.D. nie istnieją żadne dokumenty potwierdzające wniesienie na rzecz spółki A aportu rzeczowego stanowiącego własność A. D. a zebrana dokumentacja świadczy tym, że zakupu dokonała bezpośrednio spółka A.
W szczególności - w ocenie organu celnego - takie ustalenia potwierdzają: rachunek wystawiony na spółkę A, dowód wpłaty dokonany [...]. przez D. D. - prezesa spółki A, odprawa wywozowa dokonana [...]. w Niemczech w oparciu o notę tranzytową T-2, do której dołączono wyłącznie fakturę wystawioną przez niemiecką firmę dealerską, pomimo sporządzenia faktury proforma z dnia [...]., brak jakiejkolwiek dokumentacji potwierdzającej skorygowanie błędnie wystawionej faktury oraz brak w urzędowej dokumentacji adnotacji o skorygowaniu faktury, dowód odzyskania przez spółkę A niemieckiego podatku MwSt. - w oparciu o rachunek handlowy nr [...], rozliczenie księgowości Firmy A rachunku handlowego nr [...], przedłożenie w Wydziale Komunikacji w O. przy rejestracji pojazdu rachunku [...].
W tych okolicznościach - jak wywodził organ celny - przyjąć należało, że faktura proforma z [...]. sporządzona została wyłącznie w celu dokonania zgłoszenia odprawy celnej samochodu jako wolnego od cła.
Wyjaśniano też, że wobec podejrzenia dokonania fałszerstwa dokumentów sporządzona została ekspertyza grafologiczna. Biegły sądowy w sprawozdaniu z przeprowadzonych badań stwierdził, że podpisy "A. D." figurujące na oświadczeniu z [...]. oraz na dokumentach stanowiących załącznik do wniosku o wpis do rejestru handlowego o podwyższenie kapitału zakładowego tj. na liście wspólników i oświadczeniu z dnia [...]. sporządzone zostały przez osobę sporządzającą rękopis oświadczenia K.D. W odwołaniu od decyzji organu celnego I instancji, wydanej w oparciu o przedstawione wyżej ustalenia stanu faktycznego sprawy - strona zarzuciła niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych dla rozstrzygnięcia sprawy poprzez podjęcie zawieszonego postępowania celnego przed prawomocnym orzeczeniem sądu w sprawie karnej o fałszerstwo dokumentów, sprzeczność ustaleń organu z treścią zebranego w sprawie materiału poprzez przyjęcie, że przedmiot aportu nie stanowił własności udziałowca spółki, naruszenie prawa przez błędna wykładnię art.190§1 pkt 34 Kodeksu celnego i art.167§1 pkt 2 Kodeksu handlowego.
Rozpatrując sprawę Dyrektor Izby Celnej we W. nie zgodził się z zarzutem, że uchybia prawu orzekanie przez organ celny, mimo iż nie zakończyło się postępowanie w sprawie karnej. Wskazano, iż przepis art. 273 Kodeksu celnego wyraźnie stanowi, iż "prowadzenie postępowania karnego skarbowego lub postępowania karnego nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania na podstawie przepisów niniejszej ustawy, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej". Wyjaśniono też, że wniesienie przez Prokuraturę Rejonową w O. zarzutu przeciwko K. D. o przestępstwo z art.270§1 k.k. (po zawiadomieniu przez organ celny - z uwagi na ekspertyzę grafologiczną - o możliwości popełnienia takiego przestępstwa) organ celny potraktował jako dodatkowy element potwierdzających słuszność zakwestionowania autentyczności dokumentów załączonych do zgłoszenia celnego.
Organ odwoławczy wywodził, że z treści przepisu art.190§1 pkt 34 Kodeksu celnego wynika, iż warunkiem niezbędnym do zastosowania zwolnienia celnego jest wniesienie środków trwałych, stanowiących przedmiot wkładu niepieniężnego, przez podmiot zagraniczny. Wskazano, że strona miała tego świadomość skoro przedstawiła przy zgłoszeniu dokumenty, które - w jej ocenie - potwierdzać miały wniesienie aportu przez A. D. Podkreślono, że nie do organu celnego należy rozstrzyganie o prawidłowości przeniesienia własności czy też rozstrzyganie czyją własność towar stanowi, jeżeli jednak zgłaszający ubiega się o zastosowanie zwolnienia z cła - to na zgłaszającym ciąży obowiązek udowodnienia zaistnienia przesłanek umożliwiających zastosowanie takiego zwolnienia. Organ celny II instancji wskazał na obowiązek dążenia organów celnych do ustalenia prawdy obiektywnej, który to obowiązek nie jest jednak równoznaczny z obowiązkiem organu do wyręczania strony do dokumentowania należycie prowadzonej działalności i poszukiwania dowodów niezbędnych do ustalenia faktów, z których strona wywodzi korzystne dla siebie skutki. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej organ I instancji nie uchybił przy tym art.122, art.191, art.180§1 oraz art.210§1 pkt 6 i art.210§4 Ordynacji podatkowej.
W ocenie organu II instancji zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na to, że na polski obszar celny wprowadzony został towar nabyty w Niemczech przez spółkę A a dowody mające udokumentować inny stan rzeczy zostały zakwestionowane - jako nieautentyczne.
Konsekwencją zaś - jak wywodzono - prawidłowo ustalonego stanu faktycznego było stwierdzenie, że brak w sprawie przesłanek do zastosowania zwolnienia z cła na podstawie art.190§1 pkt 34 Kodeksu celnego, zatem uzasadnione było uznanie zgłoszenia celnego w tym zakresie za nieprawidłowe i ustalenie kwoty wynikającej z długu celnego. Organ odwoławczy za chybiony uznał zarzut błędnej wykładni art.190§1 pkt 34 Kodeksu celnego i art.167§1 pkt 2 Kodeksu handlowego.
Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem A spółka z o.o. w O. wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę.
Domagała się w niej uchylenia decyzji organu odwoławczego oraz zasądzenia kosztów postępowania - ponawiając zarzut:
- naruszenia przepisów przez błędną wykładnię art.190§1 pkt 34 Kodeksu celnego i art. 167§1 pkt 2 Kodeksu handlowego przez nieuznanie sprowadzonego samochodu za wolny od cła,
- sprzeczność istotnych ustaleń organu z treścią zebranego materiału dowodowego przez przyjęcie, że samochód nie stanowił własności udziałowca,
- niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych przez podjęcie zawieszonego postępowania przed prawomocnym orzeczeniem sądu.
W uzasadnieniu skargi strona wskazała, iż rachunek z [...]. (w oparciu o który organ ustalił, że nabywcą samochodu była spółka a nie A. D.) wskazywał jako nabywcę obok spółki także jej wspólniczkę - tymczasem organ nie odniósł się do tej okoliczności. Poza tym organ celny pominął fakt, że spółka nie wydatkowała żadnych środków na zakup samochodu ani nie składała żadnych oświadczeń woli w zakresie nabycia samochodu. Spółka podtrzymywała twierdzenie, że to A. D. złożyła wolę nabycia przedmiotowego samochodu, zgodziła się odebrać go i zarazem i uiściła cenę - stając się właścicielem samochodu a nabyła go celem przekazania do spółki w formie aportu. Skarżąca spółka podniosła też, że D. D. uregulował zapłatę, ale za swoją matkę a nie za spółkę. Zdaniem spółki przedmiotem nabycia była rzecz oznaczona co do tożsamości - stąd nie musiało nastąpić, celem przeniesienia własności, przeniesienie posiadania. Spółka wywodziła też, że przedmiotowy pojazd stanowi obecnie kapitał zakładowy spółki, spółka skutecznie bowiem podniosła kapitał zakładowy i objęła aport, A. D. skutecznie wniosła aport, zgodnie z treścią art.167§2 pkt 2 Kodeksu handlowego - co potwierdza orzeczenie Sądu Rejonowego w O. i czynności kontrolne Urzędu Skarbowego. Według strony skarżącej zatwierdzone postanowieniem sądowym podniesienie kapitału zakładowego jednoznacznie identyfikuje przedmiot aportu a rachunek jest jedynie dokumentem rozliczeniowym a nie umową przenosząca własność. Wskazano, że księgowość spółki potwierdza transakcję pomiędzy udziałowcem a spółką a rachunek [...] w księgach przywołany jest na okoliczność ustalenia wartości pojazdu - albowiem faktura proforma nie może stanowić źródła zapisów księgowych. Argumenty organów celnych spółka uznała za nieobiektywne i nieodnoszace się do wyjaśnień strony, sprzeczne z faktami, przekraczające kompetencje, co do ustalania własności.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie, podtrzymując zaprezentowane wcześniej stanowisko. Dodatkowo wskazano, iż wbrew twierdzeniom spółki moment przeniesienia posiadania rzeczy ma znaczenie w sprawie bowiem istotne z uwagi na szeroko rozumiane prawo celne jest ustalenie kto dokonał wprowadzenia towaru w określonej dacie na polski obszar celny oraz kto i na jakiej podstawie dokonał zgłoszenia celnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wobec przeprowadzonej reformy sądownictwa administracyjnego przedmiotowa skarga, choć wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego, na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako właściwy (rzeczowo i miejscowo), z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Po myśli art.1§1 i §2 ustawy z 25.07.2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153,poz.1269) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art.3§1 powołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Wyżej powiedziane oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145-150 ustawy).
W ocenie Sądu kontrolowana decyzja uchybia prawu w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu, choć nie wszystkie z podniesionych w skardze zarzutów były trafne.
Odnosząc się do zarzutów rozpatrywanej skargi na wstępie podnieść należy, że dla oceny czy organy celne właściwie zastosowały prawo materialne (w szczególności wskazany w skardze art.190§1 pkt 34 ustawy z dnia 9.01.1997r. Kodeks celny - Dz.U.Nr 23,poz.117 ze zm.), konieczne jest w pierwszej kolejności zbadanie czy nie doszło w toku postępowania administracyjnego do naruszenia przepisów regulujących postępowanie celne, w tym dowodowe i tym samym czy prawidłowo ustalono stan faktyczny. Nie budzi bowiem wątpliwości, że kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego, tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Wskazać też należy, iż konieczne w sprawie ustalenia dotyczyć muszą faktów prawotwórczych, a więc mających wpływ na załatwienie sprawy, a zatem chodzi o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w normie prawnej.
Powołany przepis art.190§1 pkt 34 Kodeksu celnego - w brzmieniu obowiązującym w dacie przedmiotowego w sprawie zgłoszenia celnego - stanowił, iż przywóz towarów z zagranicy w ramach ustanowionych norm zwolniony jest od cła, jeżeli przedmiotem przywozu są środki trwałe stanowiące przedmiot wkładu niepieniężnego podmiotu zagranicznego, z zastrzeżeniem nieodstępowania przez okres 3 lat, licząc od dnia dopuszczenia do obrotu.
W niniejszej sprawie bezspornie przedmiotem wprowadzenia na polski obszar celny był samochód a zatem środek trwały, skarżąca spółka spełniała wymóg podmiotu zagranicznego (jedynym jej wspólnikiem była osoba o zagranicznym obywatelstwie), poza sporem nadto pozostawała kwestia zastrzeżenia nieodstępowania przez prawem przewidziany okres.
Istota sporu o zasadność zwolnienia z cła przedmiotowego samochodu w niniejszej sprawie sprowadzała się zatem do tego czy przedmiot przywozu stanowił przedmiot wkładu niepieniężnego.
Ponieważ cytowany wyżej przepis art.190§1 pkt 34 Kodeksu celnego ani inne przepisy prawa celnego nie dookreślały czym jest "wkład niepieniężny", w ocenie Sądu pojęcie to winno odpowiadać instytucji wkładu niepieniężnego/aportu w rozumieniu Kodeksu handlowego.
W świetle przepisów ówcześnie obowiązującego rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 27.06.1934r. Kodeks handlowy (Dz.U. z 1933r. Nr 82,poz.600) kapitał zakładowy spółki z o.o. dzielił się na udziały (art.159§1) a wspólnicy udział swój pokrywać mogli zarówno wkładami pieniężnymi jak i niepieniężnymi czyli aportem (art.163§1). W myśl art. 167§1 pkt 2 Kodeksu handlowego do zgłoszenia spółki należało dołączyć m.in. oświadczenie wszystkich członków zarządu, że udziały pieniężne zostały wpłacone a przejście wkładów niepieniężnych na spółkę z chwilą jej zarejestrowania jest zapewnione. Przepis ten - zgodnie z art.257 - znajdował odpowiednie zastosowanie przy podwyższaniu kapitału zakładowego. Ponadto w przypadku podwyższenia kapitału zakładowego - jak miało to miejsce w niniejszej sprawie - po myśli art. 258 §1 i §2 Kodeksu handlowego zarząd zobligowany był do zgłoszenia tego faktu celem wpisania do rejestru handlowego a do zgłoszenia należało dołączyć stosowną uchwałę, oświadczenie o objęciu podwyższonego kapitału zakładowego oraz oświadczenie członków zarządu, że wpłaty na kapitał zakładowy zostały dokonane i że przejście wkładów niepieniężnych na spółkę z chwilą zarejestrowania podwyższenia kapitału zakładowego jest zapewnione.
Wobec brzmienia cytowanych przepisów ugruntował się pogląd, że do czasu zarejestrowania przez właściwy sąd rejestrowy podwyższenia kapitału zakładowego przejście tego wkładu jest zawieszone, dopiero bowiem wskutek rejestracji podwyższenie kapitału wywołuje skutki prawne. Powołane przepisy Kodeksu handlowego nie wymagają bowiem - do skutecznego podwyższenia kapitału zakładowego, w tym objętego aportem - wykonania przez wspólnika zobowiązania do wniesienia wkładu a jedynie nakładają obowiązek oświadczenia, że przejście wkładów jest zapewnione. Zasadnie w ocenie Sądu przyjmuje się zatem, iż ewentualne niewykonania przez wspólnika obowiązku wniesienia wkładu niepieniężnego skutkuje przede wszystkim uprawnieniem zarządu spółki do dochodzenia w imieniu spółki roszczeń przysługujących spółce wobec wspólnika z tytułu niewykonania czy nienależytego wykonania zobowiązania. Dodać przy tym należy, iż wniesienie do spółki wkładu niepieniężnego łączy się z wprawdzie z przeniesieniem na spółkę własności, w zależności jednak od tego czy przedmiotem aportu są nieruchomości czy rzeczy ruchome (oznaczone co do gatunku lub tożsamości) bądź też np. prawa przeniesienie to przybiera różne formy. W przypadku wkładu niepieniężnego w postaci rzeczy ruchomej oznaczonej co do tożsamości do przeniesienia własności nie jest konieczne zachowanie żadnej formy szczególnej ani też przeniesienie posiadania.
W tym stanie rzeczy w niniejszej sprawie - celem ustalenia czy sprowadzony samochód korzystać mógł ze zwolnienia z cła na mocy powołanego art.190§1 pkt 34 Kodeksu celnego - koniecznym było przede wszystkim zbadanie czy doszło do skutecznego podwyższenia kapitału zakładowego i objęcia tego podwyższonego kapitału aportem w postaci spornego samochodu.
Z akt sprawy wynika - i nie było to przez organy celne kwestionowane - że na wniosek skarżącej spółki Sąd Rejonowy w O. (Wydział Gospodarczy - Sekcja Rejestrowa) postanowieniem z dnia [...]wpisał do rejestru handlowego podwyższenie kapitału zakładowego spółki A i wniesienie aportu m.in. w postaci samochodu Volkswagen New Betele.
Fakt dokonania tego wpisu oraz fakt objęcia m.in. w/w aportem udziałów w podwyższonym kapitale zakładowym przez wspólnika spółki potwierdza załączony do akt odpis z rejestru handlowego oraz złożona do sądu rejestrowego lista wspólników. Nie powinno też budzić wątpliwości, że przedmiotem aportu była rzecz ruchoma oznaczona co do tożsamości zatem do przeniesienia jej własności na spółkę (stosownie do treści art.155§1 kodeksu cywilnego) zachowanie formy szczególnej czy przeniesienie posiadania nie było konieczne.
Wprawdzie ustalenia sądu rejestrowego, które legły u podstaw dokonania w/w wpisów do rejestru handlowego - zgodnie z wnioskiem spółki - oraz które uzasadniały przyjęcie nowej listy wspólników mogą być obalone.
Nie można jednakże podzielić stanowiska wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że w niniejszej sprawie nie istnieją żadne dokumenty potwierdzające wniesienie na rzecz spółki spornego aportu rzeczowego.
Wprawdzie całokształt materiału zgromadzonego w sprawie mógł budzić wątpliwość co do tego czy w dacie podejmowania uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego i deklarowania wniesienia wkładu niepieniężnego A. D. była właścicielem spornego samochodu. Istotnie bowiem uchwałę, nową listę wspólników jak i wniosek do sądu rejestrowego sporządzono [...]zaś rachunek pochodzący od sprzedawcy samochodu wystawiony został [...].
Wątpliwości te jednakże - zdaniem Sądu - nie podważają skutecznie faktu wniesienia spornego aportu.
Zgodzić należy się ze skarżącą spółką, że rachunek jest jedynie dokumentem rozliczeniowym, data jego wystawienia nie musi zaś pokrywać się z datą zawarcia umowy. Umowa kupna sprzedaży nie wymaga przy tym - dla swej skuteczności - formy pisemnej. Do jej zawarcia może przecież dojść zarówno w formie ustnej jak i przez fakty konkludentne (wydanie, odbiór, zapłata itp).
Wątpliwości w świetle zgromadzonych dowodów budzić mogła również osoba nabywcy przedmiotowego samochodu. Wbrew jednakże stanowisku organów celnych rachunek wystawiony przez sprzedawcę nie określał kupującego w sposób jednoznaczny. Powołany rachunek po stronie kupującego wskazywała bowiem zarówno spółkę jak i A. D. Także faktura proforma zawierała sprzeczne oświadczenia; z jednej stronie faktura ta przedmiotowy samochód oznaczała jako aport z drugiej zaś dowodzić mogłaby zawarcia umowy kupna-sprzedaży przedmiotowego samochodu między A. D. a spółką A a nie wniesienia go do spółki w postaci aportu.
Mimo powyższych wątpliwości nie poczyniono wystarczających ustaleń dla ustalenia kto i w jakiej dacie w istocie zawarł umowę kupna sprzedaży samochodu, w szczególności kto i w czyim imieniu działając odbierał przedmiotowy samochód od sprzedawcy i kto faktycznie dokonał zapłaty za towar.
Nie ulega tymczasem wątpliwości, że po myśli art.262 Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz.926 ze zm.). Zgodnie z art. 122 tej ordynacji - statuującym zasadę prawdy obiektywnej i art. 187 tej ustawy - konkretyzującym i rozwijającym tę zasadę to na organach (...) spoczywa obowiązek podjęcia niezbędnych działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, przy czym organ zebrany materiał winien rozpatrzyć w całości.
Powyższe wprawdzie - jak zasadnie wywodzono - nie oznacza obciążenia organów nieograniczonym obowiązkiem poszukiwania faktów mających znaczenie dla sprawy ani nie jest równoznaczne z obowiązkiem wyręczania podmiotów nienależycie dokumentujących prowadzenie działalności gospodarczej w znajdowaniu dowodów dla ustalania faktów, z których strona wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne.
W ocenie Sądu jednakże w niniejszej sprawie - skoro prawomocne postanowienie sądu rejestrowego wskazuje na skuteczne w świetle prawa podwyższenie kapitału zakładowego i na wniesienie, celem objęcia tego kapitału, aportu m.in. w postaci przedmiotowego samochodu - obalenie stanu faktycznego wynikającego z tego orzeczenia spoczywa na organie celnym.
Tymczasem organy celne ustalenia, że sporny samochód nie był przedmiotem wkładu niepieniężnego, lecz został przez spółkę A kupiony oparły przede wszystkim na treści rachunku wystawionego przez niemiecką firmę. Uznać należy zatem, że w sprawie uchybiono wymogowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego a oceny materiału zgromadzonego dokonano z przekroczeniem granic do swobodnej oceny przewidzianej art.191 Ordynacji podatkowej. Aby bowiem swobodna ocena nie przekształciła się w samowolę dokonana musi być zgodnie z norami prawa procesowego. Przede wszystkim w sprawie zebrany musi być kompletny materiał dowodowy. Nadto organ powinien dokonać oceny znaczenia i wartości wszystkich dowodów.
W niniejszej sprawie, jak już wyżej stwierdzono, dowód - na którym organy celne oparły się czyniąc ustalenia co do zawarcia umowy kupna-sprzedaży samochodu Volkswagen New Betele - jest jedynie dokumentem rozliczeniowym. Organy nie odniosły się natomiast twierdzeń spółki co do zawarcia umowy kupna-sprzedaży samochodu przez A. D., sposobu jej zawarcia i wykonania (w szczególności odnośnie zapłaty). Dalsze ze zgromadzonych dowodów (lista wspólników, pisemne oświadczenia A. D.) uznano za niewiarygodne - z uwagi na wynik przeprowadzonych w sprawie badań dokumentów. Tymczasem nawet gdyby przyjąć, że oświadczenia te nie pochodziły od A. D. - nie obala to skutecznie faktu podjęcia uchwały wspólnika spółki z o.o. o podwyższeniu kapitału zakładowego, objęcia podwyższonego kapitału aportem i rzeczywistego wniesienia tego aportu do spółki. Zdaniem Sądu za dowolne uznać należy przyjęcie, że brak korekty wystawionego przez niemiecką firmę rachunku dowodzi, iż to skarżąca spółka a nie A. D. była nabywcą przedmiotowego samochodu.
Celem ustalenia czy przedmiotem przywozu był przedmiot wkładu niepieniężnego wyjaśnić należy czy A. D. była właścicielem samochodu Volkswagen New Beetle. W tym celu zasadne wydaje się przesłuchanie jej na okoliczności zawarcia umowy kupna.
Nie można natomiast zgodzić się ze skarżąca spółką, że podjęcie zawieszonego postępowania uchybiało prawu.
Zgodnie bowiem z przepisem art.201§1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ obligatoryjnie zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienie wstępnego. Zagadnienie wstępne dotyczy zaś jedynie sytuacji, kiedy merytoryczne rozstrzygniecie będącej przedmiotem postępowania uzależnione jest od wcześniejszego zagadnienia materialnoprawnego, które z istoty swej należy do kompetencji innego organu administracyjnego lub sądu. Nie budzi wątpliwości składu orzekającego, iż toczące się postępowanie o przestępstwo z art.270§1 kk nie ma w sprawie waloru kwestii wstępnej; organ celny uprawniony był bowiem do czynienia własnych ustaleń. Potwierdza to dodatkowo przepis art.273 Kodeksu celnego. Po myśli zaś art.205 Ordynacji podatkowej zaś organ podejmuje zawieszone postępowanie, gdy ustąpi przyczyna uzasadniająca zawieszone postępowanie. W praktyce przyjmuje się też, że podjąć postępowania należy także, gdy w istocie nie było przyczyn jego zawieszenia a zatem zawieszenie postępowania było błędne - i taka sytuacja w niniejszej sprawie miała miejsce.
Mając na uwadze poczynione wyżej rozważania - skoro zaskarżona decyzja uchybia przepisom proceduralnym w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy to zawarty w skardze wniosek o uchylenie decyzji organu odwoławczego zasługiwał na uwzględnienie.
Z tych względów - działając na podstawie art.145§1 pkt 1 lit.c, art.152 i 200 powołanej na wstępie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło