I SA/Wr 804/07
WyrokWSA we Wrocławiu2007-11-29
Skład orzekający: Ludmiła Jajkiewicz, Ewa Kamieniecka, Anetta Chołuj
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku czasowego przywozu samochodu osobowego do Polski przez obywatela innego państwa członkowskiego UE, który nabył i zarejestrował pojazd w swoim kraju zamieszkania, powstaje obowiązek zapłaty podatku akcyzowego w Polsce, jeśli samochód nie jest przeznaczony do stałego użytku w Polsce i nie podlega rejestracji w Polsce?Ratio decidendi
Obowiązek zapłaty podatku akcyzowego od samochodu osobowego nabytego wewnątrzwspólnotowo powstaje z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem jak właściciel i jednoczesnego przemieszczenia samochodu na terytorium Polski, lub z chwilą powstania obowiązku rejestracji pojazdu w Polsce. Czasowy przywóz samochodu przez osobę mającą miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim UE, przeznaczonego do użytku osobistego i nieprzekraczającego 6 miesięcy w okresie 12 miesięcy, może korzystać ze zwolnienia od akcyzy, a wjazd taki nie rodzi obowiązku rejestracji pojazdu w Polsce, co wyklucza powstanie obowiązku podatkowego.Stan faktyczny
Skarżąca, obywatelka polska i włoska mieszkająca we Włoszech, nabyła tam samochód osobowy, którym przyjechała do Polski na wizytę. Złożyła deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego i zapłaciła podatek akcyzowy, uznając później, że zrobiła to w błędzie i domagała się stwierdzenia nadpłaty. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że doszło do nabycia wewnątrzwspólnotowego i obowiązek podatkowy powstał zgodnie z przepisami krajowymi.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Asesor WSA Anetta Chołuj, Protokolant Anna Terlecka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 29 listopada 2007 r. przy udziale --- sprawy ze skargi G. B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego marki [...] uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] nr [...]
Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...], Nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...], Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym w kwocie 3.163,00 zł z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego.
Skarżąca pismem z dnia 3 sierpnia 2006 r. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowego.
W uzasadnieniu podniosła, iż posiada obywatelstwo włoskie (od około 20 lat) i polskie. Wraz z rodziną mieszka i pracuje we Włoszech. W maju 2006 r. nabyła na własne potrzeby samochód osobowy marki Opel Zafira, który następnie zarejestrowała i użytkowała. W lipcu 2006 r. przyjechała z wizytą do Polski i dla celów bezpieczeństwa postanowiła przerejestrować przedmiotowy samochód. Zgodnie z uzyskaną informacją w dniu 28 sierpnia 2006 r. złożyła w Urzędzie Celnym w W. deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, deklarując: rok produkcji – 2005 r., stawkę podatku 3,1 % oraz kwotę podatku akcyzowego w wysokości 3.163,00 zł. Skarżąca podniosła również, iż z uwagi na obowiązek uiszczenia podatku od towarów i usług w wysokości 22%, to jest około 5.000 euro uznała, że jej wolą nie było wywołanie skutków prawnych w postaci możliwości dysponowania tym samochodem jak właściciel bo takie prawo nabyła kupując samochód we Włoszech, który następnie zarejestrowała na własne nazwisko i użytkuje do chwili obecnej na własne potrzeby, w tym podróżując po Polsce. Tak więc składając deklarację uproszczoną nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, zdaniem skarżącej, działała ona w błędzie co do oceny swojej sytuacji prawnej a co w konsekwencji doprowadziło ją do złożenia niekorzystnego i sprzecznego z jej wolą i interesem wniosku.
Organ podatkowy pierwszej instancji odmówił stwierdzenia nadpłaty, uznał bowiem, iż doszło do nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotowego samochodu, zaś określenie obowiązku podatkowego nastąpiło zgodnie obowiązującymi przepisami prawa, w tym z art. 6 ust. 1, art. 7 ust.3, art. 80 ust. 1, art. 80 ust. 3 pkt 3, art. 81, art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 29, poz. 257 ze zm. – dalej: ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r.). Organ podniósł również, że przepisy w zakresie podatku akcyzowego nie uzależniają powstania obowiązku w tym podatku od posiadanego obywatelstwa ale od faktu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego i chęci zarejestrowania go po raz pierwszy w kraju.
Skarżąca w odwołaniu z dnia 30 sierpnia 2006 r. (uzupełnionym pismem z dnia 21 października 2006 r.) zarzuciła decyzji organu pierwszej instancji błędna wykładnię przepisów prawa materialnego.
W uzasadnieniu, oprócz dotychczasowej argumentacji, podniosła, że przed powrotem do Włoch nie dokonała rejestracji samochodu w Polsce i że w każdej chwili, na wezwanie organu, może oddać zaświadczenie o uiszczeniu podatku akcyzowego.
Ponadto skarżąca powołała się na stanowisko Rzecznika Generalnego Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-313/05 Maciej Brzeziński przeciwko Dyrektorowi Izby Celnej w Warszawie, uznające, że podatek akcyzowy nałożony na wszystkie samochody osobowe w państwach członkowskie zarówno nowe jak i używane niezależnie od ich pochodzenia jest niezgodny z art. 90 akapit 1 Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską (TWE). Skarżąca wskazała także na orzeczenie Europejskiego Trybunału Europejskiego w Luksemburgu (ETS) w sprawie C-112/84 Michel Humbolt v Directer des services fiscaux, w który Trybunał orzekł, że art. 90 TWE zabrania różnicowania stawek podatku nakładanego na samochody, co w praktyce dotyczy samochodów importowanych z innych krajów członkowskich, a tym samym stanowi formę ukrytej dyskryminacji towarów pochodzących z tych krajów.
Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. Organ, przyjął bowiem, że doszło do przywiezienia na terytorium Polski samochodu osobowego w ramach nabycia wewnątrzwspólnotowego. Organ uznał również, iż skarżąca działała z zamiarem zarejestrowania w Polsce tego samochodu. Powołując się na przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (jt. z 2005 r. Dz.U. Nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: Ordynacja podatkowa), to jest na art. 72 i nast. uznał, że nie doszło do powstania nadpłata.
Wobec faktu powołania się przez skarżącą na prawo i orzecznictwo wspólnotowe organ wskazał na wyrok w sprawie C-313/05, w którym ETS wyraził pogląd, że art. 90 TWE sprzeciwia się podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek przewyższa rezydualna kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek.
Organ zauważył, że przedmiotowy samochód został nabyty w 2005 r., zaś przemieszczenie z terytorium państwa członkowskiego do Polski nastąpiło w 2006 r., co oznacza, że mamy do czynienia z samochodem nabytym przed upływem dwóch lat.
Skarżąca w skardze z dnia 23 lutego 2007 r. podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu skarżąca dodatkowo podniosła, iż nie do pogodzenia w państwie prawa będącym członkiem Unii Europejskiej jest zaakceptowanie sytuacji, w której nastąpi podwójne opodatkowanie podatkiem od towarów i usług.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę z dnia 27 marca 2007 r., podtrzymując dotychczasowe stanowisko, wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Wojewódzki sąd administracyjny, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.
Tak, więc uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 a i c upsa).
W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżona decyzja narusza prawo.
Przedmiotem postępowania podatkowego było ustalenie istnienia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego po dniu 1 maja 2004 r. Organy podatkowe obu instancji, odmiennie niż skarżąca, uznały, iż zapłacony przez nią podatek jest należny i nie podlega zwrotowi.
W celu przesądzenia spornej kwestii w pierwszej kolejności należy stwierdzić czy dokonując wymiaru podatku akcyzowego z zastosowaniem prawa krajowego nie doszło do naruszenia przepisów prawa wspólnotowego, które z dniem przystąpienia naszego kraju do grona państw członkowskich Unii Europejskiej jesteśmy jako państwo zobowiązani do przyjęcia i stosowania.
W sytuacji, gdy przepisy prawa wspólnotowego nie określają wprost charakteru prawnego relacji między prawem wspólnotowym a prawem krajowym oraz kompetencji sądów państw członkowskich w zakresie rozpoznawania i rozstrzygania spraw wspólnotowych, lukę tę wypełniają zasady w kształcie nadanym im przez orzecznictwo ETS i Sąd Pierwszej Instancji, w tym: zasada bezpośredniego skutku prawa wspólnotowego w państwach członkowskich, zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego wobec prawa państw członkowskich oraz zasada efektywności prawa wspólnotowego (zasada ekwiwalentności).
Niezależnie od zasad ogólnych prawa wspólnotowego, gwarancję prawidłowego zastosowania prawa wspólnotowego, stanowią orzeczenia ETS odpowiadające na pytania prawne sądów krajowych w przedmiocie interpretacji pierwotnego i wtórnego prawa wspólnotowego oraz ważności prawa wtórnego. Co do zasady wykładnia prawa wspólnotowego dokonana przez ETS na podstawie art. 234 TWE wiąże tylko sąd krajowy, który skierował dane pytanie prawne i to tylko w konkretnej sprawie, bowiem brak jest wyraźnego przepisu nadającego tym orzeczeniom moc powszechnie obowiązującą. Faktycznie jednak orzeczenia prejudycjalne mają taką moc chociażby przez fakt powoływania się ETS na wcześniejsze swoje orzeczenia i dosłowne cytaty; odmowę udzielenia odpowiedzi na pytanie prejudycjalne rozpatrzone we wcześniejszym orzeczeniu. Również pominięcie orzeczeń ETS przez sąd krajowy może być potraktowane jako poważne i oczywiste naruszenie prawa wspólnotowego, co z kolei może stanowić jedną z przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej państwa.
Związanie sądu krajowego orzeczeniem zależy od sposobu udzielenia przez ETS odpowiedzi. Niekiedy ma ona charakter wskazówek, co sąd krajowy powinien wziąć pod uwagę, z pozostawieniem temu sądowi możliwości dokonania własnych ustaleń i ocen; niekiedy dokonuje rozróżnienia wykładni prawa i jego stosowania – nota informacyjna a niekiedy jest jednoznaczna lub dokładna na, tyle, że w praktyce determinuje treść orzeczenia sądu krajowego.
Odnosząc się do mocy wiążącej orzeczenia ETS w czasie należy stwierdzić, iż orzeczenia te, zasadniczo wiążą wstecz od dnia wejścia przepisu prawa wspólnotowego w życie.
W sprawie będącej przedmiotem rozstrzygania brak jest orzeczenia ETS niemniej jednak należy potwierdzić, że ETS w dniu 18 stycznia 2007 r. wydał orzeczenie wstępne w sprawie C-313/05, rozstrzygające tożsamą kwestię a więc zgodność przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. z przepisami TWE.
Wniosek o wydanie orzeczenia w trybie prejudycjalnym dotyczył wykładni art. 25 WE, 28 WE i 90 WE oraz art. 3 ust. 1 i 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U. L 76, str. 1). Pytania te zostały przedłożone w ramach sporu zawisłego między M. Brzezińskim a Dyrektorem Izby Celnej w Warszawie w przedmiocie podatku akcyzowego, który został nałożony na skarżącego w związku z nabyciem w Niemczech używanego pojazdu samochodowego celem jego przywiezienia do Polski.
We wskazanym orzeczeniu wstępnym ETS orzekł, iż :
1. Podatek akcyzowy, taki jak ustanowiony w Polsce ustawą z dnia 23 stycznia 2004 r., który nie jest nakładany na pojazdy osobowe w związku z przekroczeniem przez nie granicy, nie stanowi cła przywozowego ani opłaty o skutku równoważnym w rozumieniu art. 25 WE.
2. Artykuł 90 akapit pierwszy WE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. Do sądu krajowego należy zbadanie, czy uregulowanie sporne w postępowaniu przed sądem krajowym, a w szczególności stosowanie § 7 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004 r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego, ma takie skutki.
3. Artykuł 28 WE nie znajduje zastosowania do deklaracji uproszczonej, takiej jak przewidziana w art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym, a art. 3 ust. 3 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania nie sprzeciwia się takiej deklaracji, jeżeli sporne uregulowanie można interpretować w ten sposób, że deklarację tę należy złożyć z chwilą nabycia prawa do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym.
ETS nie stwierdził więc aby przepisy krajowe naruszyły art. 25 i art. 28 TWE, natomiast udzielając odpowiedzi na pytanie związane z interpretacją art. 90 TWE, powołując się na wcześniejsze swoje orzecznictwo, Trybunał wskazał, iż stanowi on w systemie traktatu uzupełnienie postanowień odnoszących się do zniesienia ceł oraz opłat o skutku równoważnym. Celem tego postanowienia jest zapewnienie swobodnego przepływu towarów między państwami członkowskimi w normalnych warunkach konkurencji poprzez wyeliminowanie wszelkich form ochrony mogącej wynikać z nakładania dyskryminujących podatków wewnętrznych na towary pochodzące z innych państw członkowskich. W dziedzinie opodatkowania używanych samochodów przywożonych zza granicy art. 90 TWE służy zagwarantowaniu całkowitej neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy produktami znajdującymi się już na rynku krajowym a produktami przywożonymi zza granicy. Art. 90 akapit pierwszy TWE zostaje naruszony, gdy podatek nakładany na produkty przywożone zza granicy i podatek nakładany na podobne produkty krajowe są obliczane w różny sposób i zgodnie z innymi zasadami, co prowadzi - choćby tylko w niektórych przypadkach - do wyższego opodatkowania towaru przywiezionego zza granicy. Zatem zgodnie z tym postanowieniem podatek akcyzowy nie powinien obciążać produktów pochodzących z innych państw członkowskich bardziej niż obciąża on podobne produkty krajowe. W celu zagwarantowania neutralności podatków wewnętrznych w aspekcie konkurencji pomiędzy używanymi samochodami osobowymi znajdującymi się już na rynku krajowym a podobnymi samochodami przywożonymi z państwa członkowskiego innego niż Rzeczypospolita Polska należy, więc porównać, zdaniem Trybunału, skutki podatku akcyzowego obciążającego te ostatnie pojazdy ze skutkami rezydualnego podatku akcyzowego obciążającego te pierwsze pojazdy, które zostały już opodatkowane tym podatkiem przy pierwszej ich rejestracji.
Zatem z powyższych rozważań wynika, iż art. 90 akapit pierwszy TWE należy interpretować w ten sposób, że sprzeciwia się on podatkowi akcyzowemu w zakresie, w jakim kwota podatku nakładana na pojazdy używane starsze niż dwa lata, nabyte w państwie członkowskim innym niż to, które wprowadziło taki podatek, przewyższa rezydualną kwotę tego podatku zawartą w wartości rynkowej podobnych pojazdów, które zostały zarejestrowane wcześniej w państwie członkowskim, które nałożyło podatek. W istocie dane opodatkowanie można uznać za zgodne z art. 90 TWE tylko wtedy, gdy zostanie wykazane, że jest ono tak skonstruowane, iż wyklucza w każdym przypadku opodatkowanie przywożonych produktów w wyższym stopniu niż produktów krajowych, oraz że w związku z tym nie wywołuje ono w żadnym razie dyskryminujących skutków.
Stąd też organ podatkowy ma rację mówiąc, że przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r., regulujące opodatkowanie akcyzą samochodów osobowych nabytych przed upływem dwóch lat od daty produkcji, nie naruszają przepisu art. 90 TWE.
Stwierdzenie, że wskazana regulacja prawna, co do zasady, nie narusza przepisów prawa wspólnotowego nie jest jednak tożsame z uznaniem, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw prawnych i faktycznych do stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym.
W myśl przepisu art. 75 § 2 pkt 1a Ordynacji podatkowej, jeżeli podatnik, którego zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa w zeznaniu (deklaracji), w tym deklaracji w zakresie podatku akcyzowego, wykazał zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacił zadeklarowany podatek albo wykazał nadpłatę w wysokości mniejszej od należnej, może złożyć wniosek o stwierdzenie nadpłaty podatku. W tym wypadku na mocy art. 75 § 3 Ordynacji podatkowej równocześnie z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty jest zobowiązany złożyć skorygowane zeznanie (deklarację). Organ podatkowy, jeżeli prawidłowość skorygowanego zeznania (deklaracji) nie budzi wątpliwości, zwraca nadpłatę bez wydania decyzji stwierdzającej nadpłatę (§ 4). W tej sytuacji nie ma także potrzeby wydawania decyzji wymiarowej.
W rozstrzyganej sprawie skarżąca zwróciła się o stwierdzenie nadpłaty w podatku akcyzowym, bowiem uznała, że uiściła go pod wpływem błędu i braku znajomości polskich przepisów prawa podatkowego. Ponadto celem złożenia uproszczonej deklaracji nabycia wewnątrzwspólnotowego nie było nabycie prawa do dysponowania przedmiotowym samochodem, które nabyła z chwilą zakupienia i zarejestrowania samochodu we Włoszech, lecz możliwość bezpiecznego poruszania się w czasie wakacyjnego pobytu w Polsce. W tej sytuacji odwoływanie się organu do argumentacji wskazującej na fakt samoopodatkowania się skarżącej, do którego doszło, zdaniem organu, w sposób świadomy i z chęci zarejestrowania przez nią samochodu w Polsce, należy uznać za mało wystarczające. Przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia rozumowanie nie tylko nie znajduje oparcia w przepisach prawa cywilnego, ale co ważniejsze również w przepisach regulujących podatek akcyzowy.
W myśl art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. za nabycie wewnątrzwspólnotowe uważa się przemieszczenie wyrobów akcyzowych z terytorium państwa członkowskiego na terytorium kraju, to jest do Polski. Nie zagłębiając się dalej w istotę pojęcia "przemieszczenie" należałoby przyznać rację organom podatkowym, bowiem na skutek przyjazdu skarżącej, w odwiedziny do rodzinnego kraju, wraz z nią przemieścił się również jej samochód, nabyty i zarejestrowany przez nią w kraju stałego pobytu, w tym wypadku we Włoszech. Pogląd ten, pomijając fakt braku możliwości nabycia rzeczy od samego siebie a więc pozostawiając na marginesie rozważania czysto cywilistyczne i fakt podwójnego obywatelstwa, nie znajduje jednak oparcia w treści art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r.
W przepisie tym ustawodawca wprowadził bowiem regulację, z której wynika, iż obowiązek podatkowy w akcyzie od samochodów osobowych nabytych wewnątrzwspólnotowego powstaje - z chwilą nabycia prawa rozporządzania samochodem jak właściciel, nie później jednak niż z chwilą jego rejestracji na terytorium kraju, zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. Zatem, na gruncie przepisów ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. " nabycie wewnątrzwspólnotowe " samochodów osobowych następuje, gdy dochodzi do nabycia prawa do rozporządzania samochodem jak właściciel i w wyniku tego nabycia samochód osobowy jest przemieszczany na terytorium państwa członkowskiego z terytorium innego państwa członkowskiego. Określając w inny sposób moment powstania obowiązku podatkowego w akcyzie od samochodów osobowych, ustawodawca w istocie zmodyfikował określoną w art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. definicję "nabycia wewnątrzwspólnotowego" w odniesieniu do nabycia samochodów osobowych, gdyż do definicji tej wprowadzony zostaje element nabycia prawa rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel.
Tak więc podnoszona w skardze kwestia momentu nabycia prawa do dysponowania samochodem osobowym jak właściciel, ma znaczenia przy ocenie " nabycia wewnątrzwspólnotowego ", o którym mowa w art. 2 pkt 11. Dokonując bowiem łącznej wykładni przepisów art. 2 pkt 11 i art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r., należy stwierdzić, że dopiero nabycie uprawnienia do rozporządzania samochodem jak właściciel i jednoczesne przemieszczenie samochodu osobowego na terytorium kraju skutkować będzie opodatkowaniem akcyzą tego nabycia. Opodatkowanie to wystąpi również wtedy, gdy bez nabycia uprawnienia do rozporządzania samochodem osobowym jak właściciel dojdzie do powstania obowiązku rejestracji tego samochodu w kraju, np. w sytuacji, gdy osoba zamieszkała w innym państwie członkowskim sprowadzi samochód osobowy do używania czasowego na terytorium Polski. Przypadek ten nie zachodzi jednak w niniejszej sprawie, skarżąca jako obywatelka Włoch nabyła w tym kraju samochód osobowy marki Opel Zafira, którym przyjechała do Polski w celach turystycznych.
Uznanie więc przez organ, że okoliczności w sprawie mogą skutkować opodatkowaniem akcyzą samochodu osobowego, zarejestrowanego za granicą na terytorium innego państwa członkowskiego przez obywatelkę tego państwa, narusza przepisy ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. oraz przepisy wykonawcze wydane na jej podstawie a także przepisów działu III rozdział 9 Ordynacji podatkowej o nadpłacie. Podkreślenia wymaga fakt, iż mimo tego, że wjazd ten spełniał określone w art. 2 pkt 11 kryteria do uznania go za nabycie wewnątrzwspólnotowe, to, na podstawie art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r., w stosunku do tej czynności nie powstał obowiązek podatkowy. Twierdzenie to jest tym bardziej uzasadnione, że w tym wypadku, tak naprawdę, nie doszło do ponownego nabycia prawa rozporządzania samochodem jak właściciel oraz, że wjazd skarżącej do Polski nie rodził obowiązku zarejestrowania pojazdu w Polsce. Zgodnie z art. 71 ust. 5 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (jt. z 2005 r. Dz.U. Nr 108, poz. 908 ze zm.), jeżeli samochód osobowy spełnia określone w nim warunki oraz jest zarejestrowany za granicą to może zostać dopuszczony do ruchu w Polsce, bez obowiązku w postaci zarejestrowania samochodu. Z treści art. 71 ust. 7 powołanej ustawy wynika ponadto, że dopiero sprowadzenie pojazdu do Polski z kraju członkowskiego Wspólnoty Europejskiej na okres przekraczający 30 dni rodzi obowiązek jego zarejestrowania w Polsce w tym terminie. Wówczas zgodnie z treścią art. 80 ust. 1 i art. 80 ust. 3 pkt 3 ustawy z chwilą zarejestrowania samochodu w Polsce powstanie obowiązek podatkowy w podatku akcyzowym od tego sprowadzenia. Nie odnosi się to jednak do przypadków o których mowa w przepisie § 29 ust. 1 pkt 1 lit. a-d rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego (jt. z 2006 r. Dz. U. Nr 72, poz. 500 ze zm.), przewidującego zwolnienia od akcyzy czasowego przywozu samochodów osobowych przeznaczonych dla celów prywatnych, dokonywany przez osobę fizyczną przybywającą na terytorium kraju z terytorium innego państwa członkowskiego. W myśl tego przepisu zwalnia się bowiem od akcyzy czasowy przywóz samochodów osobowych przeznaczonych dla celów prywatnych, dokonywany przez osobę fizyczną przybywającą na terytorium kraju z terytorium innego państwa członkowskiego, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:
• osoba fizyczna ma miejsce zamieszkania w innym państwie członkowskim niż państwo członkowskie czasowego przywozu;
• samochód osobowy jest przeznaczony do użytku osobistego tej osoby;
• termin czasowego przywozu samochodu osobowego nie przekroczy 6 miesięcy w 12-miesięcznym okresie oraz
• samochód osobowy nie zostanie sprzedany, wynajęty lub wypożyczony przez okres czasowego przywozu, jednakże samochody osobowe należące do przedsiębiorstwa wynajmującego z siedzibą w jednym z państw członkowskich mogą być podnajmowane w celu ich ponownego przywozu, jeśli znajdują się w innym państwie członkowskim na skutek wykonania umowy najmu, która w tym kraju została zrealizowana; samochody mogą też być zwrócone przez pracowników przedsiębiorstwa wynajmującego do państwa członkowskiego, w którym zostały wynajęte, także w przypadku, gdy pracownik ma miejsce zamieszkania w państwie członkowskim czasowego przywozu.
Podsumowując, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały podjęte z naruszeniem prawa. Organy obu instancji wprawdzie przeprowadziły postępowanie w granicach swoich kompetencji a także z zastosowaniem wskazanych procedur postępowania podatkowego, lecz w wyniku podjętego rozstrzygnięcia doszło do naruszenia wskazanego powyżej prawa materialnego. Organ pierwszej instancji rozpatrując ponownie sprawę nadpłaty będzie zobowiązany do uwzględnienia stanowiska prawnego wyrażonego w niniejszym wyroku w kwestii zasad powstawania obowiązku w podatku akcyzowym.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło