I SA/Wr 804/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 29 września 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczania opłat sądowych w kwocie przewyższającej 200 (słownie: dwieście) złotych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy, zakreślając żądanie wniosku na urzędowym formularzu w zakresie zwolnienia w całości oraz częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że wnosi o zwolnienie od powyższych kosztów, w związku z czym uznano, że żądanie wniosku obejmuje zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych w całości. Uzasadniając swoje żądanie, wnioskodawca wskazał, że jest na emeryturze, która pozwala na opłacenie bieżących wydatków (opłaty za mieszkanie, żywność, lekarstwa). Nie posiada żadnych oszczędności, ponieważ wszystkie wspólnie z żoną wpłacił na poczet zabezpieczenia należności podatkowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, że gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną, nie posiada żadnych nieruchomości, nie dysponuje też żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Jedynymi dochodami skarżącego i jego żony są emerytury w kwotach brutto 1.631,25 zł i 1.116,97 zł. Na wezwanie Sądu przedłożone zostały kserokopie odcinków z emerytur małżonków oraz dowody opłat związanych z utrzymaniem mieszkania. Z odcinków emerytalnych wynika, że łączny dochód netto skarżącej i jej męża wynosi 2.452,03 zł. Podano, że nie posiadają oni rachunków bankowych, a ich łączne średniomiesięczne wydatki wynoszą 443,46 zł (za energię elektryczną, gaz i czynsz za mieszkanie). Na pozostałe wydatki, to jest na wyżywienie, odzież środki czystości, lekarstwa małżonkom pozostaje 2.008,57 zł. Strona dodała, że z uwagi na brak dokumentów potwierdzających te wydatki, powyższe wyliczenie może zostać uznane za wystarczające do określenia ich wysokości. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Na koszty sądowe składają się opłaty sądowe i wydatki, natomiast opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 211 i 212 § 1 p.p.s.a.). W ocenie Sądu, skarżący nie ma możliwości opłacenia w całości kosztów sądowych, jednakże z przedstawionych wyliczeń wynika, że jest w stanie opłacić cześć z nich. Należy bowiem zwrócić uwagę, że ponoszenie kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie jest regułą, a zwolnienie z ich ponoszenia może nastąpić tylko w sytuacjach wyjątkowych. Powyższe wynika nie tylko z regulacji zawartej w art. 199 p.p.s.a., ale również z faktu, że koszty sądowe stanowią daninę publiczną. Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (zob. w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat. M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 585). Skarżący wraz z żoną posiadają stały dochód, który zapewnia im zaspokojenie nie tylko podstawowych potrzeb życiowych. Kwota pozostała po opłaceniu wydatków związanych z utrzymaniem mieszkania, na wyżywienie i lekarstwa z pewnością umożliwia wygospodarowanie środków na uiszczenie wpisu od skargi oraz ewentualnych przyszłych opłat sądowych w sprawie w wysokości po 200 zł na każdą opłatę. Należy podkreślić, że Sąd ma również tutaj na uwadze fakt, że jednocześnie wnioskodawca jest obciążony obowiązkiem uiszczenia wpisu od skargi i ponoszenia ewentualnych przyszłych kosztów sądowych w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 805/08. Trzeba jednak pamiętać, że strona winna się spodziewać ponoszenia kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie już w momencie wnoszenia skargi i poczynić w związku z tym stosowne rezerwy finansowe. Natomiast skarga wnioskodawcy datowana jest na 4 maja 2008 r. Mając zatem na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.