I SA/Wr 808/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Ryszard Pęk – sprawozdawca Sędziowie WSA Jadwiga Danuta Mróz Asesor WSA Ewa Kamieniecka Protokolant: Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2005 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za lata 1996 – 1998 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty za 1998 r. 2. w pozostałej części oddala skargę. 3. stwierdza, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej kwotę 50 (słownie: pięćdziesiąt) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. W dniu [...] E. K. (zwana dalej skarżącą) wystąpiła do Przewodniczącego Zarządu Miasta K. o wszczęcie postępowania wyjaśniającego i zwrot nadpłaty w opłacie targowej za lata 1996, 1997 oraz za dwa pierwsze kwartały 1998 r. wraz ustawowymi odsetkami, pobranej – jego zdaniem – nieprawnie i niezgodnie z wówczas obowiązującymi uchwałami Rady Miejskiej w K. W motywach tego wniosku skarżąca podniosła, iż każda osoba była zobowiązana do uiszczenia jednej opłaty targowej dziennie niezależnie od zajmowanych miejsc, tymczasem w latach 1996 – 1998 uiszczała opłatę targową od każdego miejsca dzierżawy, choć zajmowała tylko jeden kiosk handlowy. Dodatkowo wywiodła, iż niezależnie od faktycznego czasu prowadzenia działalności handlowej była zobowiązana "z góry", do 10 – go każdego miesiąca wpłacić zryczałtowaną stałą opłatę targową. Decyzją z dnia [...] (Nr [...]) Przewodniczący Zarządu Miasta K. odmówił stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej pobieranej w latach 1996 – 1998 z tytułu sprzedaży towarów na Hali Targowej A w K. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał na treść obowiązujących w latach 1996 – 1998 uchwał Rady Miejskiej w K., zgodnie z którymi opłatę targową na Hali Targowej A w wysokości [...] dziennie pobierano miesięcznie z góry, do 10 – tego dnia każdego miesiąca w zryczałtowanej wysokości, stanowiącej 20 – krotność dziennej stawki opłaty targowej. Ponieważ – jak podkreślił – organy nadzoru, które jako jedyne uprawnione do badania legalności uchwał podejmowanych przez Radę Gminy nie zakwestionowały zapisów w uchwałach związanych z poborem opłaty targowej na hali, to nie było żadnych podstaw do kwestionowania zasadności poboru opłat targowych w latach 1996 – 1998. W dalszych wywodach uzasadnienia organ I instancji przytoczył treść art. 80 § 1 ust. 3 Ordynacji podatkowej, wedle którego prawo do stwierdzenia nadpłaty wygasa w przypadku, gdy podatnik dokonał wpłaty podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej po upływie 5 lat od dnia, w którym dokonano wpłaty podatku i podkreślił, iż prawo do stwierdzenia nadpłaty w stosunku do skarżącej wygasło dla wszystkich wpłat z tytułu opłaty targowej dokonanych do dnia [...]. Nadto wyjaśnił, iż skarżąca zawarła z Gospodarstwem Pomocniczym Hala Targowa A umowę dzierżawy miejsca handlowego i zobowiązała się do opłacania czynszu dzierżawnego do dziesiątego dnia każdego miesiąca z góry za dany miesiąc. Z uwagi na fakt, że Dyrektorowi Hali Targowej powierzono inkaso opłaty targowej, a kupcy twierdzili, iż stawki czynszu są zbyt wysokie i nie chcieli się zgodzić na uiszczanie dotykowo opłaty targowej, Dyrektor – wychodząc im naprzeciw – sporządził aneksy do umów dzierżawy i obniżył stawkę czynszu dzierżawnego o wysokość zryczałtowanej miesięcznej opłaty targowej zgodnie z uchwałą o opłacie targowej. Przewodniczący Zarządu Miasta K. oświadczył również, iż opłata targowa, pobierana miesięcznie w zryczałtowanej wysokości, stanowiła tylko dwudziestokrotność stawki dziennej, podczas gdy kupcy handlowali w ciągu miesiąca przez większą ilość dni niż 20 (także w soboty) i w rezultacie płacili mniej, niż gdyby mieli płacić za każdy dzień handlu po [...] dziennie zgodnie ze stawką ustaloną w uchwale. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez skarżącą, decyzją z dnia [...] (Nr [...]) uchyliło powyższą decyzję w całości i umorzyło postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, iż wniosek z dnia [...] był w rzeczywistości wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w opłacie targowej za lata 1996 – 1998, przy czym ta kwestia była uprzednio przedmiotem rozstrzygnięcia inną ostateczną decyzją. Powyższa decyzja została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we W. (sygn. akt I SA/Wr 1320 /02). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z dnia [...]. (nr [...]), stwierdziło nieważność swojej decyzji z dnia [...] z uwagi na to, że przyjęto w niej błędnie, że została wydana decyzja określająca wysokość zaległości podatkowej w opłacie targowej za lata 1996 – 1998 r. Tymczasem – jak wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji – w rzeczywistości decyzja SKO z dnia [...] dotyczyła określenia zaległości w opłacie targowej za II półrocze 1998 r. W następstwie takiego stanu rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, postanowieniem z dnia [...] umorzył postępowanie w sprawie ze skargi na decyzję SKO z dnia [...] Decyzją z dnia [...] ([...]), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., rozpoznając ponownie odwołanie skarżącej od decyzji Przewodniczącego Zarządu Miasta K. z dnia [...] (Nr [...]) o odmowie stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej pobieranej w latach 1996 – 1998, utrzymało powyższą decyzję w mocy. W jej uzasadnieniu organ II instancji wyjaśnił, iż z uwagi na treść art. 330 Ordynacji podatkowej żądanie zwrotu nadpłaty opłaty targowej za lata 1996 – 1997 podlegało rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (Dz. U. z 1993 r. nr 108, poz. 486 ze zm.). W myśl zaś art. 29 ust. 4 tej ustawy nadpłata nie podlegała zwrotowi po upływie trzech lat od końca roku, w którym powstała. W świetle tego przepisu – jak zaznaczono w uzasadnieniu – uprawnienie do żądania zwrotu nadpłaty powstałej przed dniem [...] uległo przedawnieniu, gdyż skarżąca złożyła wniosek o zwrot nadpłaty w dniu [...]. Co się zaś tyczy nadpłaty za 1998 r. to – powołując się na pismo Kierownika Referatu Dochodów Urzędu Miasta K. z dnia [...] ([...]) – Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło, iż organ I instancji zwrócił skarżącej kwotę [...] tytułem wpłaconej w 2002 r. zaległości podatkowej za 1998 r. wraz z oprocentowaniem. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Przewodniczącego Zarządu Miasta K. z dnia [...] oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] E. K. wniosła o "ostateczne rozstrzygnięcie sprawy", zasądzenie zadośćuczynienia (zwrot kosztów) w wysokości [...]. oraz o zwrot świadczenia nienależnego jakim była opłata targowa pobrana w latach 1996 – 1998 r. Skarżąca zarzuciła, iż decyzja wydana przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze została wydana z naruszeniem art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych, gdyż przepis ten "nie istnieje" i błędnie w niej przyjęto, że nadpłata uległa przedawnieniu. Nadto skarżąca zarzuciła, iż Burmistrz Miasta K. oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze "nagminnie łamią art. 2 i 32 Konstytucji, a także nie przestrzegają przepisów Ordynacji podatkowej, Kodeksu postępowania administracyjnego oraz całej tej procedury". Skarżąca wyjaśniła także, że decyzja SKO z dnia [...] (nr [...]) "jednoznacznie" stwierdza, że pobór opłaty targowej następował z rażącym naruszeniem prawa i że na tej podstawie organ I instancji dokonał zwrotu opłaty targowej za II półrocze 1998 r. i jednocześnie uchyla się od zwrotu pozostałych należności. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podczas rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżąca wyjaśniła, iż wypłacona jej w styczniu 2003 r. kwota [...]. dotyczyła opłaty targowej za II półrocze 1998 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W., który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.), zważył co następuje: Skarga nie jest uzasadniona w części dotyczącej odmowy stwierdzenia nadpłaty za lata 1996 – 1997. Przystępując do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy na wstępie zauważyć, iż wbrew wywodom skargi organ II instancji prawidłowo przyjął, iż złożony w dniu [...] wniosek o zwrot nadpłaty w opłacie targowej za lata 1996 – 1997 podlegał rozpoznaniu na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych (tekst jednolity; Dz. U. z 1993 r. Nr 108, poz. 486 ze zm.). Tak bowiem stanowi art. 330 Ordynacji podatkowej, wedle którego "Zwrot nadpłat powstałych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (Ordynacji podatkowej) dokonywany jest na podstawie przepisów ustawy o zobowiązaniach podatkowych". Żądanie skarżącej powinno zatem być rozpatrzone w świetle art. 29 tej ustawy. Ust. 4 tego przepisu stanowił, że "Nadpłata nie podlega zwrotowi po upływie 3 lat licząc od końca roku, w którym powstała, lub gdy nie można ustalić osoby uprawnionej do jej odbioru". Argument skargi, iż "przepis ten nie istnieje" – wobec treści art. 330 Ordynacji podatkowej – jest zupełnie chybiony i pozbawiony całkowicie podstaw. Przytoczone wyżej brzmienie 330 Ordynacji podatkowej oraz art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych było jasne i nie wymagało wykładni. Prawo do żądania nadpłaty powstałej w 1996 r. wygasło z dniem [...] natomiast nadpłaty powstałej w 1997 r. – z dniem [...]. Skoro skarżąca złożyła wniosek w dniu [...], to jej żądanie dotyczące zwrotu nadpłaty za lata 1996 i 1997 nie mogło być uwzględnione. Samorządowe Kolegium Odwoławcze – co trzeba podkreślić – trafnie usunęło błąd organu I instancji, który pominął w swoich rozważaniach treść art. 29 ust. 4 ustawy o zobowiązaniach podatkowych oraz art. 330 Ordynacji podatkowej. Reasumując powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja odmawiająca stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za lata 1996 – 1997 nie naruszała żadnego ze wskazanych w skardze przepisów prawa. Nie nadawał się przy tym do rozpoznania bliżej nieskonkretyzowany zarzut naruszenia art. 2 i 32 Konstytucji RP. Organy podatkowe działały bowiem na podstawie przepisów zawartych w ustawach, w szczególności Ordynacji podatkowej (art. 330) i ustawy o zobowiązaniach podatkowych (art. 29 ust. 4). Organ II instancji nie kwestionował prawa skarżącej do żądania zwrotu nadpłaconej opłaty targowej. Stwierdził natomiast, iż z uwagi na przewidziany prawem upływ czasu nadpłata nie podlega zwrotowi. W podanej wyżej części skarga – jako nieuzasadniona – podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. nr 153, poz. 1270 – dalej w skrócie p.s.a.). Uzasadnione natomiast były zarzuty skargi w odniesieniu do odmowy zwrotu nadpłaty za 1998 r. W tym zakresie – jak wynikało z uzasadnienia decyzji wydanej przez organ II instancji – podstawą rozstrzygnięcia było ustalenie, ze skarżąca otrzymała zwrot nadpłaty za 1998 r. wraz z odsetkami (kwotę [...]). Wpłaty dokonane przez skarżącą w dniach [...] ([...] + odsetki [...]) i w dniu [...] ([...]+ odsetki [...]) były wynikiem decyzji z dnia [...] (nr [...] i nr [...]), w których Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. określiło wysokość zaległych opłat targowych za 118 i za 251 dni w 1998 r. Obie decyzje zostały uchylone w dniu [...] przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. na podstawie art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. nr 74, poz. 368 z późn. zmianami), po wniesieniu po wniesieniu skarg do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W konsekwencji Burmistrz Miasta K., decyzją z dnia [...] ([...]), umorzył postępowanie w sprawie określenia zaległości w opłacie targowej za 1998 r. w kwocie głównej [...]. Skarżąca – w toku całego postępowania – utrzymywała, iż niezależnie od wpłaconej w 2002 r. kwoty zaległej opłaty targowej, której wysokość została określona w decyzjach wydanych w 1999 r. (następnie uchylonych) uiściła w I półroczu "dobrowolnie" opłatę targową. Ta kwestia nie została w toku postępowania wyjaśniona. W szczególności – wobec lakonicznego uzasadnienia decyzji wydanej przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze – Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest w stanie ocenić na ile zarzut skargi jest uzasadniony. Jednoznacznego wyjaśnienia i ustalenia wymaga to czy – jak przyjął organ II instancji – w zwróconej skarżącej w styczniu 2003 r. kwocie należności głównej ([...]) mieściły się także uiszczone przez skarżącą "dobrowolnie" w I półroczu 1998 r. kwoty opłaty targowej. To ustalenie jest bowiem kwestionowane przez skarżącą, zaś ani uzasadnienie decyzji wydanej przez organ I instancji, jak też uzasadnienie decyzji wydanej przez organ II instancji tej kwestii nie wyjaśnia. Mając na względzie wszystkie powołane wyżej okoliczności, wobec niewyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i naruszenia przez to art. 122 Ordynacji podatkowej, Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie wykonalności decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 p.s.a, natomiast o kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.s.a.