I SA/Wr 809/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Danuta Mróz po rozpoznaniu w dniu 8 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia zabezpieczenia postanawia 1) przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu w kwocie 100 (sto) zł; 2) w pozostałej części wniosek oddalić. T. B. wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. W motywach wniosku podał, że nie posiada środków finansowych na ich opłacenie albowiem nie osiąga żadnych dochodów – w prowadzonej działalności poniósł od początku roku do kwietnia 2011 r. stratę w wysokości 34.592,32 zł. Wskazał, że od kilku miesięcy nie stać go na zapłatę składek na ubezpieczenia społeczne i rat kredytów. W 2010 r. na majątku zostały zabezpieczone zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego przez obciążanie posiadanych nieruchomości hipoteką. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z żoną, dwiema córkami (ur. w 1992 i 1987 r.) i synem (ur. w 1994 r.). Posiada dom ([...] m2) zabezpieczony hipoteką na rzecz banku i Urzędu Skarbowego i działkę inwestycyjną na stację demontażu pojazdów. Jako posiadane przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro wymienił samochód dostawczy "A", rocznik 2001, będący środkiem trwałym w prowadzonej działalności gospodarczej. Posiada w leasingu ładowarkę teleskopową. Poza tym nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi, to jest oszczędnościami, czy papierami wartościowymi. Dodatkowo wskazał, że w postępowaniu zabezpieczającym zajęto dom i działki, na których znajduje się niedokończona stacja demontażu pojazdów. Dochody rodziny wnioskodawcy pochodzą z wynagrodzenia córki z umowy o pracę w kwocie 1.386 zł i z działalności gospodarczej, w której odnotowana jest strata. Z przedłożonych na wezwanie dokumentów wynika, że wnioskodawca w 2010 r. uzyskał przychód w wysokości 1.089.518,95 zł i poniósł stratę w kwocie 10.870,88 zł. Do maja 2011 r. przychód z działalności gospodarczej wyniósł 729.987,45 zł, a strata 30.769,09 zł. Na rachunku bankowym, będącym kredytem w rachunku biznesowym, odnotowane są transakcje naliczania odsetek w dniach 15 i 20 kwietnia 2011 r. wpłaty własne skarżącego oraz uznanie kredytu w wysokości 135.688,52 zł, która stanowiła równowartość salda ujemnego na rachunku. Podkreślił, że wykazana strata wynika z dużego obciążenia kosztowego działań przygotowawczych do sondażowych transakcji towarowych, które nie generują zysku w fazie wstępnej. Dopiero zapewnienie cykliczności transakcji gwarantuje odpowiedni zysk. Natomiast zamknięcie firmy przy aktualnym zaawansowaniu inwestycji stacji demontażu przyniesie tylko dodatkowe straty z uwagi na konieczność spłaty zaciągniętych zobowiązań kredytowych. Pięcioosobowa rodzina skarżącego ponosi miesięczne wydatki w kwotach: na wyżywienie 1.000 zł, media 200 zł, lekarstwa dla żony i syna 350 zł, bilet miesięczny córki – 100 zł. Łącznie wydatki te wynoszą 1.650 zł. Wnioskodawca wskazał, że od kilku miesięcy nie spłaca następujących rat kredytowych: 1.091 zł (kredyt w "B"), 111 zł (kredyt gotówkowy "C"), 500 zł (spłata karty kredytowej). Obecnie ratuje się pożyczkami w "D", drobnymi pożyczkami od znajomych i rodziny. Dalej skarżący podał, że żona nie pracuje z powodu choroby. Nie posiadają lokat bankowych, natomiast karta kredytowa jest do spłaty. Oprócz ww. nieruchomości, rodzina nie posiada majątku. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2011 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił przyznania skarżącemu prawa pomocy. Od powyższego postanowienia skarżący wniósł sprzeciw załączając dodatkowo dokumenty zajęć komorniczych na kwotę 12.234 zł wystawionych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych i wypowiedzenie umowy kredytu inwestycyjnego na kwotę 496.103.59 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Stosownie do przepisów art. 243 § 1 i art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.; powoływanej dalej jako p.p.s.a.) osobie fizycznej przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od Sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania prawa pomocy. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Zatem rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. W ocenie Sądu wyżej wymieniony stan majątkowy i dochody Skarżącego uniemożliwiają pokrycie kosztów związanych z dokonaniem opłaty sądowej należnej z tytułu wniesienia skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Ze złożonych oświadczeń i nadesłanych dokumentów wynika bowiem, że w stosunku do strony prowadzone jest postępowanie egzekucyjne, a ponadto doszło do zajęcia wierzytelności pieniężnej na kwotę 31.105,72. W efekcie Skarżący nie posiada żadnego majątku, ani środków finansowych. Umowa kredytu inwestycyjnego została wypowiedziana w części dotyczącej warunków spłaty z powodu niedotrzymania ustalonych warunków umowy w zakresie spłaty odsetek od kredytu i rat kapitału. Za ubiegły rok Skarżący poniósł stratę w wysokości 10.870,88 zł., natomiast do maja 2011 r. strata wyniosła 30.769,09 zł. Na rachunkach bankowych Skarżący posiada salda debetowe. Biorąc pod uwagę sytuację majątkową, uznać należy, iż uzasadnione jest częściowe przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku z powyższym zwolniono stronę od uiszczenia wpisu sądowego we wskazanej wysokości. Na obecnym etapie postępowania brak jest natomiast podstaw do zwolnienia strony od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych, albowiem jeżeli nie będzie dysponowała odpowiednimi środkami na opłacenie tych kosztów, będzie mogła zwrócić się ponownie o udzielenie prawa pomocy. Przyznając stronie prawo pomocy w takim właśnie zakresie Sąd miał na uwadze to, że Skarżący prowadzi działalność gospodarczą. Nie można więc wykluczyć, że – mimo poniesionej straty – działalność ta w najbliższej przyszłości przyniesie zysk. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 260 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji.