I SA/Wr 814/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący, działający przez radcę prawnego, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 2.294 zł, wniósł o zwolnienie go z tego obowiązku. W uzasadnieniu wniosku podał, że w związku z kontrolami krzyżowymi u jego kontrahentów, większość ich stracił. W związku z trudnościami finansowymi, wnioskodawca zmuszony był zawiesić działalność gospodarczą. Na skutek permanentnego stresu i ciężkiej pracy w latach poprzednich, pogorszył się jego stan fizyczny i psychiczny. Obecnie pozostaje pod opieką poradni zdrowia psychicznego i bierze leki. Utrzymuje się z dorywczych prac sezonowych na terenie Niemiec i korzysta ze wsparcia najbliższych. Ma na utrzymaniu małoletnią córkę. Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną i córką, nie posiada żadnego majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Dom o powierzchni 180 m2 oraz nieruchomość rolna są wyłączną własnością jego żony. Oboje małżonkowie uzyskują nieregularne dochody z prac dorywczych oraz ze sprzedaży płodów rolnych z własnego gospodarstwa (nie podano kwot). Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienione zostały: energia elektryczna 190,75 zł, wywóz śmieci 48 zł, telefon i internet 95,98 zł, lekarstwa 100 zł, KRUS 780 zł (kwartalnie), ubezpieczenie domu 900 zł rocznie. Nadto wnioskodawca oświadczył, że w ponoszeniu kosztów życia codziennego korzysta z pomocy rodziny z Wielkiej Brytanii, która zaopatruje w odzież, obuwie, kosmetyki. Zaopatrywany też jest w żywność (drób, owoce, warzywa, mąk, nabiał, chleb, przetwory) z gospodarstwa teścia. Wnioskodawca dodał do miesięcznie ponoszonych wydatków wizyty lekarskie 200 zł, środki czystości 60 zł, wydatki szkolne 35 zł, żywność 240 zł miesięcznie, roczne wydatki to podatek od nieruchomości 1.045 zł i drewno na opłat 1.200 zł. Oświadczył, że nie składał zeznania podatkowego za 2015 r., gdyż nie uzyskał żadnego dochodu, nie jest właścicielem żadnego pojazdu mechanicznego. Żona utrzymuje się ze sprzedaży płodów rolnych pochodzących z niewielkiego gospodarstwa rolnego i korzysta ze wsparcia rodziny. Cierpi na problemy z tarczycą, przy których wysiłek fizyczny jest niewskazany. Obecny stan zdrowia wnioskodawcy (choroba kręgosłupa i depresja) uniemożliwia mu regularną pracę zarobkową. Wnioskodawca nie posiada rachunków bankowych, lokat ani kart kredytowych. Środki na wynagrodzenie pełnomocnika pochodzą z darowizny ojca. Przedłożono dowody ww. opłat, dokument potwierdzający zakończenie działalności z dniem 6 listopada 2015 r. oraz wydruki rachunku należącego do żony wnioskodawcy. W ocenie referendarza sądowego, przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przystępując do rozpoznania wniosku skarżącego na podstawie przytoczonej regulacji, wskazać w pierwszej kolejności wypada, że w niniejszej sprawie skarżący ubiegał się już o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi. Wniosek ten nie został uwzględniony, zażalenie w tym przedmiocie oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny, a wpis ostatecznie przez skarżącego opłacony. Aktualnie wnioskodawca dodatkowo wskazuje, że pracuje dorywczo na terenie Niemiec, żona uzyskuje dochody ze sprzedaży płodów rolnych i otrzymują wsparcie ze strony rodziny. Te dodatkowe okoliczności jednak, zdaniem referendarza sądowego, nie dają podstaw do zmiany stanowiska w kwestii oceny możliwości płatniczych skarżącego. Przede wszystkim, pomimo wezwania, nie udzielił najistotniejszych informacji dla oceny tych możliwości – nie podał żadnych kwot, nawet uśrednionych, jakie uzyskują z żoną z prac dorywczych w Niemczech czy innym kraju Unii Europejskiej oraz ze sprzedaży płodów rolnych czy nawet ze sprzedaży używanych własnych przedmiotów. Nie można zaś było w tym względzie wziąć pod uwagę danych wynikających z akt sprawy, gdyż dotyczą one sytuacji sprzed roku. Z kolei na tle braku ww. informacji fakt, że najbliżsi wspierają rodzinę skarżącego świadczy tylko o dodatkowych możliwościach czynienia rezerw na opłacenie kosztów swego udziału w sprawie. Tym bardziej, że praktycznie wszystkie najbardziej podstawowe potrzeby rodziny są zaspokajane ze wskazanych wyżej źródeł – chodzi o wyżywienie, odzież, kosmetyki. Poza tym zauważyć trzeba, iż na tle regulacji z art. 252 § 1 i art. 255 p.p.s.a., w przypadku osób fizycznych, ich sytuacja rodzinna, przez którą należy rozumieć możliwość uzyskania wsparcia finansowego ze strony rodziny, również kształtuje zdolności płatnicze ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Zgodnie z art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym. Zaś stosownie do treści art. 255 p.p.s.a., jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku, o którym mowa w art. 252, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Końcowo należy również wskazać, że nie zostały przedłożone wszystkie dokumenty, o które wnioskodawca był wzywany, to jest historii wydruków posiadanych przez niego i żonę rachunków bankowych. Jakkolwiek skarżący oświadczył, że sam takich rachunków nie posiada i przedłożył wydruk jednego rachunku żony, to jednak z wydruku tego wynika, że żona posiada jeszcze dwa rachunki: własny i wspólny z córką, z których zasilane jest ww. konto. Pominięty został także fakt ustalony z ogólnodostępnych danych Krajowego Rejestru Sądowego: z dniem 11 marca 2016 r. małżonkowie zarejestrowali spółkę z o.o. o takiej samej nazwie, co dotychczasowa działalność gospodarcza skarżącego (...) i o podobnym profilu. Małżonkowie są jedynymi wspólnikami spółki i jednocześnie tworzą wspólnie zarząd. Mając zatem na uwadze powyższe, w ocenie referendarza, wnioskodawca nie wykazał zasadności przedmiotowego wniosku. W związku z tym, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.