I SA/Wr 817/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Dagmara Dominik po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty 1999 r. wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 10 czerwca 2008 r. ( sygn. akt I SA/Wr 817/06) w kwocie 100 (sto) zł. Skarżący, po wezwaniu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej i opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem w kwotach po 100 zł, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że obecny stan finansowy, przy uwzględnieniu stanu rodzinnego i zdrowotnego, przy toczącym się długotrwałym (od 2003 r.) postępowaniu sądowoadministracyjnym i kosztach powoduje, że prawo do sądu staje się fikcją (w nawiązaniu do art. 6 Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności). W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca wskazał, że prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwojgiem dzieci w wieku 10 i 6 lat, posiada mieszkanie własnościowe o powierzchni 39 m2 i samochód osobowy marki [...] z 2000 r. Poza tym nie dysponuje żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Uzyskuje dochód z tytułu emerytury w wysokości [...] zł brutto, natomiast jego żona prowadzi działalność gospodarczą, z której poniosła stratę w wysokości [...] zł. Skarżący dodał, że skarga kasacyjna została złożona drugi raz z uwagi na błędy procesowe WSA i w związku z naruszeniem praw wynikających z wymienionej wyżej Konwencji zmuszony został do złożenia skargi do Trybunału Praw Człowieka, korzystając z pomocy prawnej Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka i prawnika, przedstawiciela Rady Europy w Warszawie. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych dokumentów, w tym zeznań podatkowych za 2007 r., ostatniego odcinka z emerytury skarżącego, kserokopii z księgi przychodów i rozchodów, szczegółowego zestawienia miesięcznie ponoszonych wydatków ze wskazaniem źródeł ich finansowania, wyciągów z posiadanych przez skarżącego i jego żonę wyciągów z rachunków bankowych oraz informacji, czy skarżący korzysta z jakiejkolwiek formy wsparcia państwowego, wnioskodawca przedłożył decyzję z ZUS z dnia [...] o waloryzacji emerytury, wspólne zeznanie podatkowe małżonków za 2007 r. oraz zestawienie przychodu, kosztów jego uzyskania i dochodu za miesiące od stycznia do sierpnia bez zaznaczenia, za który rok. Z zeznania podatkowego wynika, że skarżący z tytułu emerytury uzyskał dochód w wysokości [...] zł, a jego żona osiągnęła z prowadzonej działalności gospodarczej przychód w wysokości [...] zł i dochód, po odliczeniu kosztów podatkowych –[...] zł. Przedłożone zestawienie za miesiące od stycznia do sierpnia wskazuje, że do sierpnia przychód wyniósł [...] zł, a strata –[...] zł. Postanowieniem z dnia[...] referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Od powyższego orzeczenia skarżący wniósł sprzeciw podnosząc, iż obecnie jedynym źródłem utrzymania rodziny stanowi jego emerytura. Z urzędu wskazać należy, że w sprawach o sygn. akt od I SA/Wr 815/06 do I SA/Wr 819/06 zarządzeniami z dnia [...]. Przewodniczący Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wyznaczył wpisy sądowe od skarg kasacyjnych w łącznej wysokości 516 zł. Nadto, zarządzeniami z dnia [...], wydanymi we wszystkich sprawach, wezwano pełnomocnika strony do uiszczenia opłaty kancelaryjnej od wniosku o sporządzenia uzasadnienia wyroku oddalającego skargę w kwocie 100 zł. Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] skarżący uiścił wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 116 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zwana dalej u.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie przeciwko któremu został wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez Sąd. W następstwie ponownego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Sąd uznał, iż wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Ważąc przesłanki do zwolnienia skarżącego od opłat sądowych w sprawie Sąd miał na uwadze z jednej strony sytuację majątkową oraz rodzinną wnioskodawcy (dwoje dzieci w wieku szkolnym), z drugiej zaś, akcentowaną w orzecznictwie sądowym konieczność wszechstronnego analizowania zdolności płatniczych osób ubiegających się o zwolnienia od kosztów sądowych, w tym zwłaszcza w kontekście ilości wnoszonych skarg oraz związanego z tym faktem obowiązku ich opłacenia. Kontynuując ten wątek rozważań wskazać należy w szczególności na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2006 r. (sygn. akt I FZ 54/06), w którym NSA podkreślił, iż w sprawach z zakresu prawa pomocy nie bez znaczenia dla oceny możliwości finansowych strony pozostaje kwestia ilości prowadzonych postępowań sądowych oraz związany z tym obowiązek uiszczenia wpisów od skarg. Nawiązując do ustaleń faktycznych w sprawie, na podstawie informacji znanych Sądowi z urzędu, przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu w 2008 r. toczyło się 5 spraw ze skarg J. B. W każdej z tych spraw zapadły wyroki oddalające skargę, co oznacza, iż dla skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej od tych wyroków skarżący zobowiązany jest uiścić nie tylko wpis od skargi kasacyjnej, ale także opłatę kancelaryjną z tytułu sporządzenia uzasadnienia wyroku, co stanowi warunek sine qua non wniesienia skargi kasacyjnej. Jak wynika z akt sprawy, wymagany w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 817/06 wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 116 zł skarżący uiścił w dniu[...]. Do zapłaty pozostaje jeszcze opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, a nadto, opłaty kancelaryjne od analogicznych wniosków złożonych w pozostałych 4 sprawach (łącznie 500 zł), jak również, wpisy od skarg kasacyjnych w sprawach I SA/Wr 815/06, I SA/Wr 816/06, I SA/Wr 818/06 oraz I SA/Wr 819/06 (łącznie 400 zł). W sumie, biorąc pod uwagę koszty sądowe we wszystkich 5 sprawach, do zapłaty pozostaje kwota 900 zł i do tej to kwoty Sąd odniósł się ważąc spełnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a. Jak stanowi powołany przepis, osobie fizycznej, przyznaje się, na jej wniosek, prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie Sądu, wysokość tych opłat, oceniana w kontekście ilości rozpoznanych skarg strony, przy uwzględnieniu środków finansowych strony na które składają się emerytura wnioskodawcy w kwocie [...] zł oraz dochody z działalności gospodarczej żony (kształtujące się na zmiennym poziomie, w tym także odnotowującym stratę) oraz przeciętne w skali kraju wydatki na utrzymanie czteroosobowej rodziny (w tym dwoje dzieci w wieku szkolnym) uzasadniają przyznanie skarżącemu prawa w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jednocześnie, biorąc pod uwagę, iż wobec uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w sprawie o sygn. akt I SA/Wr 817/06, jedynym kosztem finansowym jaki na obecnym etapie skarżący zobowiązany jest ponieść w tej sprawie jest opłata kancelaryjna od wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w kwocie 100 zł, Sąd zwolnił stronę od tego obowiązku. Wskazując na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 u.p.s.a. w zw. z art. 260 u.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.