I SA/Wr 819/09

PostanowienieWSA we Wrocławiu2009-07-27

Skład orzekający: Barbara Koźlik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która posiada znaczący majątek (nieruchomość rolną, dom) i osiąga dochody z emerytury, renty oraz dodatków unijnych, może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może zostać częściowo zwolniona od kosztów sądowych, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W przypadku, gdy dochody nieznacznie przewyższają wydatki, a strona posiada znaczący majątek, sąd może przyznać zwolnienie tylko w części, która nie spowoduje uszczerbku dla utrzymania rodziny, równoważąc prawo do sądu z konstytucyjnym obowiązkiem ponoszenia ciężarów publicznych.
Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej zryczałtowanego podatku dochodowego. Wnioskodawczyni oświadczyła, że posiada dom, nieruchomość rolną, otrzymuje emeryturę, rentę i dodatek unijny, a jej miesięczne wydatki są zbliżone do dochodów. Sąd, analizując przedstawione dokumenty i znając inne sprawy, w których skarżąca była stroną, postanowił przyznać prawo pomocy częściowo, w kwocie przewyższającej 100 zł, odmawiając w pozostałym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Postanowiono: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od ponoszenia opłat sądowych w części przewyższającej 100 zł; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. M.-K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [---] nr [---] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. postanawia: I. przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od ponoszenia opłat sądowych w części przewyższającej 100 zł II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżąca wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych oświadczając, że prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z mężem, posiadają dom o powierzchni 109 m2 oraz nieruchomość rolną – działkę o powierzchni 4,93 ha. Poza tym nie dysponują żadnymi zasobami pieniężnymi ani przedmiotami o wartości powyżej 3.000 euro. Jako dochody wymieniła emeryturę w kwocie 1.635,37 zł brutto, rentę – 549 zł brutto i dodatek unijny za ziemię, który miesięcznie wynosi 130 zł (łącznie 2.314,37 zł). Przedstawiła też zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków w łącznej wysokości 2.130 zł. Do wniosku załączono decyzje o wysokości emerytury i renty oraz wyciągi z rachunków bankowych. Z decyzji wynika, że wysokość emerytury netto wynosi 1.536,17 zł, a renty przyznanej "na dalszy okres" do 31.03.2009 r. – 482,87 zł. Powyższe potwierdzają też dane wynikające z wyciągów z rachunków bankowych. Na wezwanie Sądu przedłożone zostały wyciągi z rachunków bankowych skarżącego i jego żony za miesiące marzec, kwiecień i maj 2009 r., decyzja potwierdzająca przyznanie dodatku unijnego z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania oraz wspólne zeznanie podatkowe małżonków za 2008 r. Z powyższych dokumentów wynika ponadto, co zostało wyżej podane, że w marcu i kwietniu 2009 .r. wnioskodawczyni nadal otrzymuje rentę, wraz z mężem otrzymali środki finansowe z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w łącznej wysokości 1.990,92 zł, w 2008 r. małżonkowie uzyskali dochody z tytułu emerytury, renty i dzierżawy w łącznej wysokości 26.104,10 zł. Skarżąca oświadczyła, że nieruchomość rolna o powierzchni 0,93 (jednostki nie podano) stanowi w części 0,76 – las, a pozostała cześć to łąka. Wraz z mężem nie korzystają z żadnej formy wsparcia państwowego. Zgodnie z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności, stwierdzić należy, że skarżąca wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów związanych ze swym udziałem w niniejszej sprawie, w której wpis od skargi został wyznaczony na kwotę 1.433 zł. Nie oznacza to jednak, że nie może ponieść jakichkolwiek kosztów. Należy zauważyć, że wysokość zdeklarowanych dochodów przewyższa oświadczone miesięczne wydatki o kwotę około 200 zł. Wnioskująca mogła zatem poczynić chociaż w minimalnym zakresie oszczędności na pokrycie kosztów sądowych. Należy bowiem pamiętać, że powyższe koszty stanowią daninę publiczną, zaś Konstytucja RP przewiduje powszechny obowiązek ponoszenia takich danin, stanowiąc w art. 84, że każdy jest obowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków, określonych w ustawie. W istocie konstytucyjną zasadą jest również prawo do sądu ustanowione w art. 45 ust. 1, dlatego też w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dochodzi do konieczności dokonania wyważenia pomiędzy zapewnieniem prawa do sądu podmiotowi niemającemu dostatecznych środków, a zasadą powszechności i równości w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych (zob. w: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Zakamycze 2005, s. 585). Końcowo wskazać trzeba, że z urzędu znane jest, iż wnioskodawczyni wraz z mężem są stroną skarżącą przed tutejszym Sądem w siedmiu sprawach, przy czym w pięciu z nich zostali zwolnieni całkowicie od ponoszenia kosztów sądowych. Fakt ten, w świetle przedstawionych wyżej zasad konstytucyjnych, tym bardziej uzasadnia zwolnienie od ponoszenia tych kosztów tylko części, która jednak nie spowoduje uszczerbku dla koniecznego utrzymania rodziny skarżącej. Dlatego też, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło