I SA/Wr 823/13

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 16 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku strony skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r. postanawia przyznać stronie skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na wyżej oznaczoną decyzję w kwocie 500 zł skarżący T. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu podał, że od kilku lat jest na rencie inwalidzkiej w kwocie 1.188,50 zł (brutto), bez prawa do podejmowania pracy, na jego utrzymaniu pozostaje 14-letni syn i żona, która jest osobą bezrobotną, od dwóch lat bez prawa do zasiłku, w związku z czym żyją poniżej minimum socjalnego. Na wezwanie wnioskodawca przesłał dokumenty, z których wynika, ponad wcześnie podane fakty, że w latach 2011 i 2012 skarżący i jego żona uzyskali dochód w kwocie odpowiednio 10.534,60 zł i 11.297,60 zł oraz 22.320,74 zł i 10.393,44 zł, natomiast świadczenie rentowe skarżącego pomniejszane jest z tytułu potrąceń świadczeń alimentacyjnych o kwotę 431,62 zł. W treści pisma procesowego z dnia 27 czerwca 2013 r. wnioskodawca poinformował, że na jego miesięczne dochody składają się kwota 415,58 zł renty, 300 zł alimentów i 339 zł "rodzinnego", z których ponosi miesięczne wydatek na zakup żywności w kwocie 800 zł, na zakup środków higieny – w kwocie 60 zł, na ubrania - w kwocie około 100 zł i na zakup niezbędnych lekarstw – w kwocie około 100 zł. Oświadczył nadto, że ponieważ mieszka w domu syna, nie ponosi opłat z tytułu czynszu i mediów. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity w Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ustawy procesowej). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Wskazać należy także, iż prawo pomocy ma w swojej istocie stanowić zabezpieczenie realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). Ma umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej osobom nie posiadającym ani dostatecznych środków ani możliwości pozyskiwania dostatecznych środków na ponoszenie kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest zatem instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. pozbawionych ze względu na okoliczności życiowe majątku ponad wartości (kwoty) niezbędne dla zapewnienia ko-niecznego utrzymania dla siebie i swojej rodziny. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktycz-ny sprawy, referendarz sądowy stwierdził, że w przypadku T. M. zaistniała ustawowa przesłanka przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, określona w art. 246 § 1 pkt 2) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i swojej rodziny. W ocenie referendarza sądowego sytuacja materialna, życiowa i zdrowotna skarżącego, w tym z jednej strony, kwota uzyskiwanego świadczenia rentowego, brak majątku skarżącego podlegającego spieniężeniu oraz jego stan zdrowia i, z drugiej strony, zwiększone w związku ze złym stanem zdrowia wnioskodawcy wydatki na utrzymanie jego trzyosobowego gospodarstwa domowego świadczą o wystąpieniu w sprawie obiektywnego braku możliwości ponoszenia przez skarżącego kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania dla siebie i swojej rodziny i, w konsekwencji, przemawiają za uwzględnieniem rozpoznawanego wniosku. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2) w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, referendarz sądowy postanowił jak w sentencji.