I SA/Wr 823/13
WyrokWSA we Wrocławiu2013-08-28
Skład orzekający: Annetta Chołuj, Ewa Kamieniecka, Katarzyna Radom
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy wykazał w sposób niebudzący wątpliwości bezskuteczność egzekucji z majątku spółki, co jest przesłanką odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Kluczowym zarzutem było niewykazanie przez organ podatkowy w sposób niebudzący wątpliwości bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. Organy oparły się na niekompletnych i niewiarygodnych dowodach, takich jak wydruki ze stron internetowych, zamiast na rzetelnych dokumentach, np. aktualnym odpisie z księgi wieczystej, co naruszało przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące gromadzenia materiału dowodowego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności T. M. jako członka zarządu spółki A sp. z o.o. za zaległości podatkowe spółki w podatku VAT za grudzień 2006 r. Organ I instancji orzekł o odpowiedzialności skarżącego, wskazując na bezskuteczność egzekucji z majątku spółki. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał decyzję w mocy w części dotyczącej zobowiązania podatkowego, uchylając ją w części dotyczącej nienależnie pobranego zwrotu podatku. Skarżący kwestionował ustalenia organów, wskazując na posiadanie przez spółkę nieruchomości wniesionej aportem. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ podatkowy nie wykazał w sposób należyty bezskuteczności egzekucji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że wymieniony w pkt I akt nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędzia WSA Katarzyna Radom (sprawozdawca), Protokolant: Paulina Wódka, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za grudzień 2006r. odsetek za zwłokę i kosztów egzekucyjnych: I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że wymieniony w pkt I akt nie podlega wykonaniu.
Decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. Naczelnik D. Urzędu Skarbowego we W. orzekł o odpowiedzialności T. M. – jako członka zarządu - za zobowiązania spółki A sp. z.o.o. z siedzibą w W. (dalej spółka), z tytułu zobowiązania oraz nienależnie pobranego zwrotu podatku od towarów i usług za grudzień 2006 r., odsetek za zwłokę oraz kosztów egzekucyjnych.
W uzasadnieniu przedstawił przesłanki odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki tj. pełnienie funkcji prezesa jej zarządu w dacie powstania zobowiązania, bezskuteczność egzekucji majątku spółki. Skarżący nie wskazał też mienia spółki pozwalającego na spłatę zaległości, nie zgłosił wniosku o ogłoszenie jej upadłości oraz nie wykazał aby bezczynność w tym zakresie była niezawiniona.
W odwołaniu skarżący zanegował ustalenia organu I instancji, wskazując, że spółka posiada nieruchomość w W. przy ul. [...] [...], wniesioną tytułem aportu oraz pojazd, którego miejsca garażowania organ podatkowy nie ustalił, nie zapytał też strony, która udzieliłaby wyjaśnień w tym zakresie. Zaznaczył też, że jego mandat członka zarządu wygasł w 2007 r., bowiem zarząd został powoływany na roczną kadencję.
Rozpoznając sprawę w postępowaniu odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję I instancji w części nienależnie pobranego zwrotu podatku VAT, związanych z nim odsetek i kosztów egzekucyjnych, w pozostałym zakresie utrzymał ww. orzeczenie w mocy. W związku z zarzutami odwołania wezwał stronę do wskazania miejsca położenia mienia spółki. W piśmie z dnia [...] stycznia 2013 r. strona wyjaśniła, że majątek wniesiony aportem opisany jest w załączniku do aktu notarialnego powołującego spółkę. Co do pojazdu, wskazał miejsce jego garażowania dodając, że wg jego wiedzy 5 lat temu pojazd oddano do zakładu naprawczego, którego adres znany jest wiceprezesowi J. W.. Po otrzymaniu ww. wyjaśnień organ odwoławczy zlecił przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego. Pismem z dnia [...] lutego 2013 r. organ I instancji poinformował, że nie ustalił mienia, z którego można przeprowadzić egzekucję, przedstawiając stosowne dowody.
Oceniając zebrane fakty organ odwoławczy, przywołując przepisy art. 107, art. 116, art. 118 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 – dalej powoływana jako O.p), stwierdził istnienie podstaw do orzeczenia o odpowiedzialności skarżącego za zobowiązania spółki. Wskazał, że w sprawie nie nastąpiło przedawnienie, zaskarżona decyzja została co prawda wydana w 2013 r., jednakże bieg terminu przedawnienia została zawieszony w związku z prowadzonym w okresie od [...] października 2011 r. do [...] listopada 2012 r. postępowaniem karnym skarbowym (uprawomocnienie wyroku w tej sprawie nastąpiło w dniu [...] listopada 2012 r.). Powołując art. 108 O.p. organ podatkowy stwierdził, że przed wszczęciem postępowania w sprawie odpowiedzialności skarżącego spółce doręczono (w trybie art. 151a O.p) decyzję określającą zobowiązanie w podatku VAT za grudzień 2006 r.. Dodał przy tym, iż informacje uzyskane z Urzędu Gminy w W. oraz Komisariatu Policji wskazywały, że adres podany jako siedziba spółki (ul. [...] nr [...]) nie istnieje, numeracja kończy się na nr [...] oraz, że na terenie gminy spółka o podanej nazwie nie prowadzi działalności gospodarczej.
Wbrew zarzutom strony zebrany materiał dowodowy wskazywał, że w dacie powstania zobowiązania pełniła ona funkcję członka zarządu. Z uchwały zgromadzenia wspólników spółki z dnia [...] maja 2006 r. wynikało, że skarżący wraz z J. W. zostali powołani jako członkowie zarządu. W dniu [...] kwietnia 2007 r. do zarządu powołano M. P., zaś [...] lutego 2008 r. zmarł J. W.. Tym samym w dacie powstania zobowiązania podatkowego spółki, zarząd tworzyli skarżący i J. W., który później zmarł. W tej sytuacji skarżący samodzielnie odpowiada wskazane zobowiązania spółki. Uzasadniając przyczynę częściowego uchylenia decyzji organu I instancji organ odwoławczy wskazał na inny moment powstania zaległości z tytułu nienależnie zwróconego podatku i konieczność prowadzenia postępowania także wobec M. P., co na obecnym etapie jest wykluczone z uwagi na przedawnienie. W pozostałym zakresie istniały podstawy do orzeczenia o odpowiedzialności strony, gdyż egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, co potwierdza postanowienie umarzające postępowanie egzekucyjne wobec spółki. Opisując przebieg tego postępowania organ podatkowy wskazał, że wystawione zostały tytuły wykonawcze, nie zastosowano jednak żadnych środków egzekucyjnych wobec braku majątku spółki. Wiedzy w tym zakresie nie dostarczył wówczas skarżący wzywany o przedstawienie informacji umożliwiających prowadzenie egzekucji, wyjaśniając, że jego mandat wygasł. Również dalsze czynności (pytania kierowane do Starosty W., Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców) nie ujawniły mienia spółki, która pod wskazanym w KRS adresem nie prowadziła działalności. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ podatkowy stwierdził, że pomimo podjęcia dodatkowych czynności dowodowych nie ujawniono wskazywanego przez stronę majątku umożliwiającego zaspokojenie należności w znacznej części. Pod wskazanym przez stronę adresem nie istniały żadne zabudowania i nie przechowywano tam pojazdu spółki. Przedstawiono także dokumentację fotograficzną nieruchomości przy ul. [...] nr [...] w W. obrazującą jej obecny stan. Budynki były zdewastowane i nie prowadzono tam żadnej działalności gospodarczej. Pozyskano także informację, że użytkownikiem wieczystym gruntu na którym posadowione są ww. budynki nie jest spółka ale W. E.. W dalszej kolejności organ podatkowy stwierdził, że pomimo istnienia podstaw nie zostało wobec spółki wszczęte postępowanie upadłościowe, zaś skarżący nie przedstawił żadnych okoliczności potwierdzających, że nie ponosi winy za ww. bezczynność.
W skardze strona domagała się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu zwalczała pogląd o braku majątku spółki, podlegającego egzekucji, wskazując akt notarialnego powołujący spółkę, w którym jej wspólnik W. E. wniósł aportem nieruchomość wartą wg szacunków biegłego 400 tys. zł. Kwota ta zaspokaja dochodzone od strony zobowiązania. Okoliczności te były znane organowi podatkowemu, który dysponował aktem notarialnym. Spółka do dziś jest właścicielem nieruchomości, z której można było prowadzić egzekucję, na co wskazywał skarżący w toku prowadzonego postępowania.
W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalanie, podtrzymując dotychczasowy pogląd w sprawie. Dodatkowo wyjaśniając, że do istnienia prawa użytkowania wieczystego wymagany jest wpis do księgi wieczystej. Z ustaleń poczynionych w toku postępowania wynika, że użytkownikiem wieczystym nieruchomości w W. przy ul. [...] nr [...] jest W. E. a nie spółka.
W dniu [...] sierpnia 2013 r. wpłynęło pismo procesowe strony, wraz z oświadczeniem W. E., że wniósł on do spółki nieruchomość tytułem aportu i pozostaje ona nadal jej własnością. Skarżący wnioskował o przyjęcie ww. oświadczenia jako dowodu w sprawie, względnie o przesłuchanie W. E. na okoliczność mienia posiadanego przez spółkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002, nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Przepis art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012, nr 270 – dalej p.p.s.a.), ogranicza podstawy prawne uwzględnienia skargi do stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie norma zawarta w 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w tak nakreślonych granicach, Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co nakazywało jej uchylenie po myśli wskazanej powyżej normy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Istota sporu sprowadza się do oceny zasadności orzeczenia i faktycznego obciążenia skarżącego zobowiązaniami podatkowymi, z których nie wywiązała się zarządzana przez niego spółka. Na gruncie rozpoznawanej sprawy pośród przesłanek umożliwiających wywodzenie odpowiedzialności osoby trzeciej (członka zarządu) za zobowiązania spółki istotne wątpliwości budzi ustalenie czy spółka w chwili podejmowania czynności procesowych wobec skarżącego nie posiadała majątku, z którego można byłoby zaspokoić w znacznej części zobowiązania spółki, za które obecnie odpowiada strona.
Rozpoczynając rozważania od tej właśnie kwestii, w pierwszej kolejności wskazać trzeba, że będący podstawą orzekania w niniejszej sprawie przepis art. 116 O.p. stanowiąc o przesłankach odpowiedzialności akcesoryjnej osób trzecich (członków zarządu) wskazuje na ciężar dowodzenia poszczególnych okoliczności. I tak orzec o odpowiedzialności członka zarządu można wówczas gdy istnieje zaległość podatkowa, wynikająca ze zobowiązań powstałych w dacie pełnienia przez daną osobę funkcji zarządczych. Egzekucja tych należności prowadzona wobec spółki okaże się bezskuteczna. Opisane okoliczności wykazać musi organ podatkowy, zaś przesłanki zwalniające z tej odpowiedzialności – opisane w art. 116 § 1 pkt 1 i 2 O.p. – wykazać winna osoba wobec, której prowadzone jest postępowanie w ww. trybie.
Należy do nich wykazanie przez osobę trzecią, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jej winy oraz wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.
Na gruncie rozpoznawanej sprawy organ podatkowy badając trzy pierwsze przesłanki wynikające z ww. przepisu ustalił, że istnieją zaległości podatkowe z tytułu podatku VAT za grudzień 2006 r., obciążające spółkę. Ta okoliczność jest w istocie między stronami niesporna. Odmiennie niż dwie kolejne z przesłanek wynikających z art. 116 § 1 O.p. tj. pełnienie w tym czasie przez skarżącego funkcji członka zarządu oraz bezskuteczność egzekucji prowadzonej wobec spółki.
Oceniając zaskarżony akt z punktu widzenia spornych zagadnień stwierdzić trzeba, że o ile pierwsza z ww. okoliczności została przez organ podatkowy wykazana o tyle prawidłowość ustaleń w zakresie kolejnej z nich (bezskuteczności egzekucji) budzi istotne wątpliwości i zastrzeżenia. Wynikają one z analizy materiału dowodowego, przedstawionego Sądowi wraz z odpowiedzią na skargę. Uzasadniając wystąpienie przesłanki bezskuteczności egzekucji organ podatkowy wskazał na wyniki przeprowadzonego wobec spółki postępowania egzekucyjnego, zakończonego postanowieniem z dnia [...] września 2011 r. w sprawie umorzenia tej procedury z uwagi na jej bezskuteczność. W uzasadnieniu tegoż orzeczenia wskazano na ustalenia poczynione w toku postępowania, z których wynikało, że spółka: nie ma siedziby i nie prowadzi działalności pod zgłoszonym adresem rejestracyjnym, co potwierdziła właściwa miejscowo jednostka Policji; zaprzestała prowadzenia działalności gospodarczej w dniu [...] marca 2008 r. i tego dnia został rozwiązany stosunek pracy ze wszystkimi pracownikami spółki; nie ma członków zarządu; nie posiada nieruchomości zaewidencjonowanych w aktach właściwego dla niej miejscowo organu katastralnego; posiada zarejestrowany pojazd mechaniczny ciągnik samochodowy [...] (rok prod. 1988), którego miejsca parkowania nie ustalono, został zarejestrowany po raz pierwszy w kraju [...] września 2006 r., nie ma ważnej polisy OC, wartość nabywcza trudna do oszacowania; nie posiada rachunków bankowych; jako płatnik nie dokonywała wpłat z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za lata 2010 – 2011; złożyła ostatnią deklarację z tytułu podatku VAT za czerwiec 2008 r. Fakty przekonały organ egzekucyjny o niemożliwości wyegzekwowania choćby kosztów egzekucyjnych. Zaległości objęte tytułami wykonawczymi wynosiły 19.098 zł, bez odsetek (przypomnienie Sądu).
Przesłanka bezskuteczności egzekucji poddana została dalszej ocenie przez organ odwoławczy, w związku z zarzutami strony wskazującej na istnienie pojazdu oraz nieruchomości. Uznając, że powoływane przez skarżącego okoliczności nie dają podstaw do przyjęcia, że istniej majątek umożlwiający zaspokojenie zaległych zobowiązań organ podatkowy wskazał, że pomimo podjętych działań nie udało się ustalić miejsca garażowania pojazdu, nie wskazała go także strona. W odniesieniu zaś do nieruchomości organ podatkowy wyjaśniał, że poczynione w toku postępowania uzupełniającego, zleconego przez organ odwoławczy, czynności nie potwierdziły wyjaśnień strony. Z informacji zebranych przez poborcę skarbowego wynikało, że nieruchomość położona w W. przy ul. [...] nr [...] jest zdewastowana, brak znamion prowadzenia tam działalności gospodarczej (co obrazowała załączona do akt dokumentacja fotograficzna). Potwierdza to pismo Urzędu Gminy w W., z którego wynika, że w ewidencji ludności Urzędu nie figuruje budynek położony przy ul. [...] nr [...], numeracja kończy się na nr [...]. Przedłożono także jak twierdził organ podatkowy wydruk z księgi wieczystej nr [...], z której wynika, że na dzień [...] stycznia 2013 r. użytkownikiem wieczystym gruntu oraz właścicielem budynku i znajdujących się w nim urządzeń jest W. E.. Okoliczność ta znajduje poparcie w piśmie Starostwa W. z dnia [...] czerwca 2011 r., wskazującego, że spółka nie figuruje w ewidencji gruntów prowadzonej dla powiatu W.. Te ustalenia doprowadziły organ do przekonania, że nie istnieje mienie, z którego można zaspokoić zaległości spółki. W odpowiedzi na skargę wskazał dodatkowo, że zgodnie z art. 27 ustawy o gospodarce nieruchomościami przeniesienie prawa użytkowania wieczystego wymaga (konstytutywnego) wpisu do księgi wieczystej, czego w odniesieniu do spółki nie ujawniono.
Oceniając przedstawione przez organ podatkowy okoliczności stwierdzić trzeba, że pozostają one w pewnej sprzeczności z faktami, na które powołuje się strona, a które mają odzwierciedlenie w dokumentach zalegających w aktach sprawy. Nie jest sporne, gdyż faktu tego nie neguje organ podatkowy, że zawiązując spółkę jej jedyny wspólnik W. E. na pokrycie kapitału zakładowego wniósł aportem wkład w postaci nieruchomości zabudowanej wraz z wyposażeniem (opisanej w znajdującym się w aktach sprawy załączniku nr 1 stanowiącym integralną część aktu notarialnego z dnia [...] kwietnia 2006 r., powołującego do życia spółkę). Z treści tego dokumentu (K – [...]) wynika, że przedmiotem wkładu było m.in. prawo do gruntu w postaci prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] o pow.[...] m² w W..
Nie ulega wątpliwości, że spółka została wpisana przez właściwy Sąd do Krajowego Rejestru Sądowego (KRS). Do powstania spółki z o.o. prawo wymaga m.in., stosownie do treści art. 167 pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks Spółek Handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm. z dalej powoływana jako k.s.h.). wniesienia przez wspólników wkładów na pokrycie całego kapitału zakładowego, a w razie objęcia udziału za cenę wyższą od wartości nominalnej, także wniesienia nadwyżki, z uwzględnieniem art. 158 § 1. Jednocześnie zgodnie z art. 164 § 1 k.s.h. zarząd zgłasza zawiązanie spółki do sądu rejestrowego właściwego ze względu na siedzibę spółki w celu wpisania spółki do rejestru. Wniosek o wpis spółki do rejestru podpisują wszyscy członkowie zarządu. Natomiast stosownie do art. 167 pkt 2 k.s.h. do zgłoszenia spółki (do KRS) należy dołączyć oświadczenie wszystkich członków zarządu, że wkłady na pokrycie kapitału zakładowego zostały przez wszystkich wspólników w całości wniesione. Zgodnie natomiast z art. 23 ustawy z 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (tj. DzU 2007 r., nr 168, poz. 1186 ze zm.) nakłada na sąd rejestrowy obowiązek merytorycznej kontroli zgodności z przepisami prawa załączonych do wniosku dokumentów. Stanowi on, że sąd rejestrowy bada, czy dołączone do wniosku dokumenty są zgodne pod względem formy i treści z przepisami prawa. Sąd rejestrowy bada, czy dane wskazane we wniosku o wpis do Rejestru w zakresie określonym w art. 35 są prawdziwe. W pozostałym zakresie sąd rejestrowy bada, czy zgłoszone dane są zgodne z rzeczywistym stanem, jeżeli ma w tym względzie uzasadnione wątpliwości.
Zgodnie z art. 155 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 Kodeks Cywilny (Dz.U. Nr 16, poz. 93 ze zm. – dalej powoływany jako k.c.) stanowi, że umowa sprzedaży, zamiany, darowizny, przekazania nieruchomości lub inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy co do tożsamości oznaczonej przenosi własność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.
Z kolei przepis art. 92 § 4 ustawy z dnia14 lutego 1991 r. prawo o notariacie (tj. z 2002 r. Dz.U. Nr 42 poz. 369 ze zm. -w brzmieniu obowiązującym w dacie sporządzenia aktu powołującego spółkę) stanowił, że jeżeli akt notarialny w swej treści zawiera przeniesienie, zmianę lub zrzeczenie się prawa ujawnionego w księdze wieczystej albo ustanowienie prawa podlegającego ujawnieniu w księdze wieczystej, bądź obejmuje czynność przenoszącą własność nieruchomości, chociażby dla tej nieruchomości nie była prowadzona księga wieczysta, notariusz sporządzający akt notarialny jest obowiązany zamieścić w tym akcie wniosek o dokonanie wpisu w księdze wieczystej, zawierający wszystkie dane wymagane przepisami Kodeksu postępowania cywilnego. Notariusz jest obowiązany przesłać z urzędu sądowi właściwemu do prowadzenia ksiąg wieczystych wypis aktu notarialnego zawierający wniosek o wpis do księgi wieczystej wraz z dokumentami stanowiącymi podstawę wpisu, w terminie trzech dni od sporządzenia aktu.
Już te fakty nakazywały organom podatkowym szczególną ostrożność i dociekliwość w zbadaniu czy spółka stała się użytkownikiem wieczystym nieruchomości i właścicielem budynków, o których mowa w akcie notarialnym z dnia [...] kwietnia 2006 r. Słusznie badając te fakty organy podatkowe, choć dopiero w toku postępowania w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej (skarżącego) dostrzegły koniczność sięgnięcia do zapisów z księgi wieczystej, przyjmując i słusznie konstytutywny charakter zapisów w zakresie prawa użytkowania wieczystego. Działania te pomimo ich zasadności nie odpowiadają jednak wymogom przepisów ustawy Ordynacja podatkowa w zakresie gromadzenia materiału dowodowego (tj. art. 122, art. 180 i art. 187 O.p.). Znajdujące się bowiem w aktach sprawy pismo (K – [...]), na które powołuje się organ podatkowy jako źródło ustaleń faktycznych stanowi w istocie wydruk ze strony internetowej, a zatem w opinii Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, nie może stanowić wiarygodnej podstawy, na której mogłyby oprzeć się organy podatkowe prowadząc postępowanie podatkowe. Po pierwsze nie zawiera adnotacji czy jest to dokument kompletny i czy posiada wszystkie istotne dla sprawy dane (czy jest kompletny), a tylko taki mógłby stanowić dowód w sprawie. Omawiane wydruki, które trudno nazwać dokumentem są co prawda potwierdzone za zgodność z oryginałem, jednakże oczywistym jest, że oryginał ich może jedynie stanowić wydruk o tej samej treści, co jak wskazano dla sprawy nie ma i nie może mieć znaczenia dowodowego.
Wątpliwości te pogłębia fakt, że jak wynika z akt sprawy, spółka w bilansach przedkładanych organom podatkowym za lata 2006 i 2007 wykazywała ww. nieruchomości jako stanowiące jej majątek. Jak się wydaje ta właśnie okoliczność wraz z rzetelnym i uzyskanym w sposób prawem przewidziany odpisem z księgi wieczystej winna stanowić punkt wyjścia w zakresie rozważań dotyczących posiadanych przez spółkę zasobów majątkowych w prowadzonym wobec niej postępowaniu egzekucyjnym.
W tych okolicznościach nie sposób przyjąć za organem podatkowym, że bezskuteczność egzekucji wobec spółki została wykazana. Analizując tę przesłankę organy podatkowe oparły się bowiem na informacjach, którym nie można przydać miana kompletnych a tym samym wiarygodnych. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ podatkowy winien ustalić w sposób nie budzący prawnych zastrzeżeń czy spółka posiada mienie z którego możliwa jest egzekucja umożliwiająca zaspokojenie zaległości w kwocie 19.098 zł (plus odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne).
Uznając, że organy podatkowe naruszyły powołane przepisy prawa procesowego, w tym w szczególności art. 180, art. 122, art. 187 O.p. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, w celu przeprowadzenia niezbędnych w tym zakresie, a opisanych wyżej ustaleń faktycznych, wspartych na dowodach wiarygodnych tj. kompletnych i pochodzących od właściwych instytucji. Konieczne jest zatem ustalenie czy spółka dysponuje prawem użytkowania wieczystego i ewentualnie (w zależności od poczynionych ustaleń) jaka jest możliwość przeprowadzenia egzekucji z tego majątku.
Oceniając pozostałe okoliczności zaistniałe w sprawie Sąd nie dostrzegł aby przy ich ustaleniu i ocenie organy podatkowe dopuściły się naruszenia prawa. Nie ulega wątpliwości, że przedstawione przez organy podatkowe dowody potwierdzają, że strona w dacie powstania zobowiązań podatkowych pełniła funkcję członka zarządu spółki. Podnoszony przez skarżącego zarzut, że jego mandat wygasł w dacie zakończenia roku obrotowego nie znajduje potwierdzenia w dokumentach sprawy zebranych w toku postępowania. Przeczy temu treść aktu notarialnego powołującego spółkę, w którym wskazano, że zarząd jest powołany uchwałą Zgromadzenia Wspólników na czas nieoznaczony i nie wygasa z dniem odbycia Zgromadzenia Wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za ostatni pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu. Strona nie wykazała także, że została odwołana z pełnienia ww. funkcji przed datą powstania zaległości podatkowych. Zasadnie zatem przyjął organ podatkowy, że skarżący w okresie powstania opisywanych zobowiązań podatkowych pełnił funkcję członka zarządu spółki z o.o., co stanowi pozytywną przesłankę do orzeczenia o jego odpowiedzialności w trybie art. 116 O.p.
W sprawie nie zaistniały także okoliczności, opisane w art. 116 § 1 pkt 1 O.p., uwalniające skarżącego od odpowiedzialności posiłkowej za zaległości spółki. W tym zakresie ciężar ich wykazania obciąża stronę, która nie przedstawiła dowodów potwierdzających, że w sprawie zgłoszono i to we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo też, że niepodjęcie opisanych czynności nastąpiło bez winy strony.
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, z uwagi na opisane naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, co znajduje uzasadnienie w art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. Zaś wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu oparto na art. 152 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło