I SA/Wr 827/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 1 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące I-XII 2008 r. oraz I, III-VI 2009 r. postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika uzasadniając, że w sprawie, postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 1 sierpnia 2011 r. odmówiono mu przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże, nie znając przepisów prawa, nie był w stanie zaskarżyć powyższego orzeczenia, a wcześniej zastosować się do wezwania do przedłożenia dodatkowych dokumentów w celu rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Z kolei jego możliwości finansowe oraz stan majątkowy wykluczają jakąkolwiek pomoc prawną pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawca zwrócił uwagę, że przedłużająca się procedura sądowa źle wpływa na życie codzienne jego rodziny. Poborca skarbowy podejmuje bowiem czynności zmierzające do zabezpieczenia zaległości podatkowych. Mianowicie obciążono hipoteką lokal w W., w którym skarżący mieszka, zajęto jedyny posiadany rachunek bankowy (z kart kredytowych skarżący nie korzysta). Dalej skarżący wskazał, że z zawodu jest kucharzem, natomiast trudna sytuacja gospodarcza powoduje, iż obroty w lokalu, w którym pracuje, są umiarkowane, a jego dochód niewielki. Wyjaśnił, że wydatki ponoszone miesięcznie były dotychczas pokrywane z rezerw jego rodziny, oszczędności te jednak już się skończyły. Na urzędowym formularzu wniosku skarżący podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje z nim 9-letnia córka, którą utrzymuje jego była żona. Wnioskodawca z kolei opłaca alimenty w wysokości 500 zł miesięcznie, regularnie i nie toczy się wobec niego w związku z tym żadne postępowanie egzekucyjne. Posiada mieszkanie obciążone hipoteką przymusową oraz we współwłasności z siostrą lokal użytkowy, wykorzystywany przez siostrę w działalności gospodarczej. Wnioskodawca obecnie uzyskuje wynagrodzenie w wysokości 1.386 zł brutto. Dodał, że do 7 września 2011 r. pracował na 1/8 etatu z wynagrodzeniem 173,50 zł. Dodatkowo skarżący podał w oświadczeniu o stanie rodzinnym majątku, dochodach i źródłach utrzymania, które zostało załączone do skargi, że zatrudniony jest u swojej matki oraz że ponosi miesięczne wydatki, poza alimentami na córkę, na żywność 200 zł, na utrzymanie mieszkania i podatek od nieruchomości 600 zł. Na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów na podstawie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., nie udzielono odpowiedzi od dnia wydania niniejszego postanowienia. Zgodnie z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, a więc w zakresie całkowitym, może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazać przede wszystkim należy, że powołanym przez wnioskodawcę postanowieniem Referendarza sądowego z dnia 1 sierpnia 2011 r. odmówiono przyznania prawa pomocy w rezultacie niezłożenia na wezwanie dodatkowych dokumentów źródłowych i oświadczeń dotyczących stanu finansowego i majątkowego wnioskodawcy. Mimo dodatkowych wyjaśnień złożonych przy okazji kolejnego wniosku, rozpoznający wniosek Referendarz uznał za konieczne mimo wszystko ponownie wezwać o dodatkowe dokumenty i oświadczenia. Jednak i na to wezwanie nie udzielono odpowiedzi. Zdaniem rozpoznającego niniejszy wniosek, wnioskodawca nie ma podstaw do zasłaniania się nieznajomością przepisów prawa jako przeszkodą na udzielenie odpowiedzi na powyższe wezwanie. W wezwaniu bowiem zostały wymienione enumeratywnie dokumenty i oświadczenia, które należy złożyć w terminie 7 dni, mianowicie zeznanie podatkowe za 2010 r., szczegółowe, określone kwotowo zestawienie miesięcznie ponoszonych wydatków, ze wskazaniem źródeł ich finansowania, kopii historii rachunków bankowych, kart kredytowych oraz lokat za miesiące czerwiec, lipiec i sierpień 2011 r., informacji o posiadanych środkach transportu. Dodatkowo wskazano, iż skarżący winien przedłożyć także inne dokumenty i oświadczenia, które uzasadniałyby przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Tak sformułowane wezwanie nie mogło wobec tego budzić w swej treści jakichkolwiek wątpliwości, nawet w sytuacji nieznajomości przepisów prawa. Dodatkowo skarżący został pouczony o treści art. 255 p.p.s.a., który był podstawą skierowanego wezwania i stanowi, że jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona obowiązana jest złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Skoro wnioskodawca ponownie nie zastosował się do wezwania, to jednocześnie nie zostały usunięte wątpliwości co do jego rzeczywistych możliwości płatniczych. Zauważyć zatem należy, że pensja skarżącego wprawdzie aktualnie jest wyższa, niemniej nadal nieadekwatna do miesięcznych wydatków, które pierwotnie zdeklarował. Nie można zweryfikować, czy dysponował oszczędnościami, czy również w roku 2010 jego sytuacja finansowa była taka sama. Nie są nadal znane źródła pokrywania wydatków, bowiem zdeklarowana pensja wynosi netto niespełna 1.000 zł, natomiast ponad połowa tej kwoty przeznaczana jest na opłacenie alimentów. Jednocześnie rodzina już nie wspiera skarżącego finansowo. Nie zostały też przedłożone wyciągi z rachunku bankowego. Przy czym zaznaczyć należy, że fakt zajęcia rachunku w postępowaniu egzekucyjnym nie stoi na przeszkodzie do uzyskania jego historii. Poza tym skarżący mógł przedłożyć kopię zawiadomienia o jego zajęciu na potwierdzenie tego faktu, a także inne dokumenty potwierdzające zajęcia egzekucyjne. W związki z powyższym nadal nie można dokonać oceny rzeczywistych możliwości płatniczych wnioskodawcy, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Co do argumentacji dotyczącej trudności w samodzielnym działaniu skarżącego w postępowaniu przed tutejszym Sądem, to zwrócić należy uwagę, że w procedurze dotyczącej prawa pomocy, niezależnie, czy dotyczy zwolnienia od kosztów sądowych, czy ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, kwestią podlegającą rozpoznaniu jest sytuacja finansowa, majątkowa i rodzinna wnioskodawcy, czyli całokształt jego sytuacji, który ma wpływ na możliwości płatnicze. Te zaś nie mogły zostać poddane ocenie, co już wyżej zostało powiedziane. Końcowo wskazać trzeba, że na niniejsze postanowienie skarżący może wnieść sprzeciw do tutejszego Sądu w terminie 7 dni, który jest liczony od daty doręczenia odpisu orzeczenia. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.