I SA/Wr 827/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Świetlikowski po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego lub adwokata w sprawie ze skargi T. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] sierpnia 2010 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące: I-XII 2008 r. oraz I, III-IV 2009 r. postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie radcy prawnego. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi skarżący T. B. wniósł o zwolnienie go od całości kosztów sądowych w sprawie oraz o przyznanie pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2011 r. referendarz sądowy odmówił stronie przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Od w/w postanowienia, w terminie wymaganym przepisami prawa, skarżący wniósł sprzeciw, dołączając do niego druk zeznania podatkowego PIT-36 za 2010 r. oraz oświadczenie matki, z którego wynika, że wnioskodawca pozostaje na jej utrzymaniu. Z uzasadnienia wniosku złożonego na urzędowym formularzu, jak i z pozostałych dokumentów złożonych w sprawie (w tym przedłożonego na etapie sprzeciwu PIT-36) wynika, iż za 2010 r. wnioskodawca osiągnął dochód w wysokości [...] zł, od stycznia 2011 r. miesięczne uposażenie strony wynosi [...] zł. Z tego wynagrodzenia skarżący wypełnia obowiązek świadczeń alimentacyjnych na rzecz małoletniej córki w kwocie [...] zł. W utrzymaniu pomaga mu matka. Wnioskodawca nie posiada żadnych oszczędności, zaś jego osobisty rachunek bankowy został zajęty w toku egzekucji administracyjnej. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I z dnia 1 września 2011 r., wymagany wpis od skargi został wyznaczony na podstawie § 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) i wynosi 1.587,00 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego) jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy, jak i stan faktyczny sprawy, Sąd uznał, że w przypadku strony skarżącej zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu (radcy prawnego), określone w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Skarżący wykazał bowiem, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. W szczególności, wymagany obowiązek uiszczenia wpisu od skargi w sprawie przewyższa miesięczne wynagrodzenie wnioskodawcy. Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.