I SA/Wr 835/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek po rozpoznaniu w dniu 08 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. o wykładnię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 października 2012 r. (sygn. akt I SA/Wr 835/12) w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. postanawia: rozstrzygnąć wątpliwość co do treści wyroku z dnia 19 października 2012 r. (sygn. akt I SA/Wr 835/12) w ten sposób, że użyty w pkt. I sentencji wyroku zwrot "uchyla zaskarżoną decyzję" należy rozumieć jako odnoszący się do decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] r. (nr [...]). Wyrokiem z dnia 19 października 2012 r. wydanym w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...] r. (nr [...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w pkt. I wyroku uchylił zaskarżoną decyzję oraz w pkt. II zasądził od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. na rzecz skarżącego kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W końcowej części pisemnego uzasadnienia do tego wyroku Sąd wyraził pogląd, że "na skutek naruszenia przepisów o postępowaniu w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy organy wydały decyzje niezgodne z prawem. Zaistniały zatem przesłanki wymienione w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające usunięcie zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego." Pismem z dnia 6 marca 2013 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W., działając na podstawie art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.: dalej – p.p.s.a.) wniósł o wykładnię ww. wyroku. Dokonując zestawienia pkt. I wyroku z przytoczonym fragmentem uzasadnienia wyroku organ ten wyraził wątpliwość o zakres orzeczenia Sądu z pkt. I wyroku, tj. czy dotyczy ono wyeliminowania z obrotu jedynie zaskarżonej decyzji Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W., czy też także decyzji tego organu z dnia [...] r. (nr [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: W myśl przepisu art. 158 p.p.s.a., sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym. Jak podkreśla się w orzecznictwie sądowym, wątpliwości w rozumieniu tego przepisu mogą dotyczyć samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu wykonania wyroku. Dokonywana w trybie art. 158 p.p.s.a. wykładnia wyroku nie może jednak zmierzać do zmian merytorycznych w treści samego wyroku. Jak wynika z treści złożonego w sprawie wniosku o wykładnię wyroku z dnia 19 października 2012 r., wątpliwość organu podatkowego dotyczyła kwestii, czy w następstwie zapadłego orzeczenia doszło do wyeliminowania z obrotu jedynie zaskarżonej decyzji, czy też także poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] r. (nr [...]) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji z dnia [...] r. na podstawie której określono S. S. i P. S. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001 r. Działając w trybie art. 158 p.p.s.a. Sąd wyjaśnia, że zakres orzeczenia Sądu należy rozumieć zgodnie z literalnym brzmieniem pkt. I wyroku, w którym Sąd orzekł o uchyleniu (wyeliminowaniu z obrotu prawnego) tylko zaskarżonej decyzji. Rozstrzygnięcie Sądu nie pozostaje przy tym w sprzeczności z treścią zacytowanego we wniosku fragmentu uzasadnienia wyroku, w którym Sąd wyraził pogląd, że na skutek naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy oba organy orzekające w sprawie wydały decyzji niezgodnie z prawem, co uzasadnia przesłankę wyeliminowania tych decyzji z obrotu prawnego. Należy mieć na uwadze, że zasadniczej kontroli sądu administracyjnego podlega jedynie decyzja ostateczna i to w stosunku do niej kierowana jest ocena sądu. Możliwe w ramach dyspozycji art. 134 § 1 p.p.s.a uchylenie przez sąd administracyjny wydanych w sprawie decyzji obu instancji uzasadnione jest przede wszystkim ekonomiką procesową i dotyczy sytuacji, w której z uwagi na zakres niezbędnego do przeprowadzenia – zdaniem sądu – postępowania dowodowego, organ odwoławczy po przekazaniu mu sprawy do ponownego rozpoznania nie byłby uprawniony do wydania orzeczenia co do istoty sprawy, lecz musiałby na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 749; dalej – O.p.) uchylić decyzję organu I instancji i sprawę przekazać temu organowi do ponownego rozpoznania. Należy przypomnieć w tym kontekście, że zasadnicze zarzuty Sądu kierowane w sprawie pod adresem zaskarżonej decyzji dotyczyły tego, że organ odwoławczy nie zrealizował w pełni zasady dwukrotnego rozpoznania sprawy w postępowaniu podatkowym, tj. uchylił się od ponownego rozpoznania sprawy we własnym zakresie, poprzestając na wyrywkowej ocenie decyzji pierwszoinstancyjnej. Jak wskazał Sąd w zaleceniach wyroku, rozpoznając sprawę ponownie organ odwoławczy winien m.in. dokonać ustaleń faktycznych w sprawie z uwzględnieniem całości zebranych dowodów, samodzielnie stwierdzić, czy doszło do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a następnie, rozpatrzyć cały materiał dowodowy, oceniając czy dana okoliczność została udowodniona. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał za zasadne uchylenie tylko zaskarżonej decyzji, pozostawiając ocenie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. ewentualną ocenę spełnienia przesłanki z art. 233 § 2 O.p. Mając na uwadze przedstawioną argumentację, pomimo wyrażonego w końcowej części uzasadnienia poglądu prawnego, Sąd uchylił tylko decyzję drugoinstancyjną, o czym orzekł w pkt. I wyroku.