I SA/Wr 837/08
PostanowienieWSA we Wrocławiu2008-11-03
Skład orzekający: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi powinien zostać uwzględniony, jeśli skarżący wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja majątkowa i dochody skarżącej uniemożliwiają pokrycie kosztów związanych z opłatą sądową należną z tytułu wniesienia skargi, bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W związku z tym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi.Stan faktyczny
Skarżąca K. B. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku od przychodów nieujawnionych. Postanowieniem referendarza wniosek został odmówiony. Skarżąca wniosła sprzeciw, argumentując trudną sytuacją finansową, obciążeniem majątku hipotekami, prowadzonymi postępowaniami egzekucyjnymi oraz przeznaczaniem dochodów z najmu na spłatę kredytu.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 980 zł; w pozostałej części wniosek oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych za 2000 r. postanawia 1) przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie 980 zł (dziewięćset osiemdziesiąt złotych ); 2) w pozostałej części wniosek oddalić.
Postanowieniem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia
15 września 2008 r. odmówiono skarżącej K. B. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Od powyższego postanowienia skarżąca wniosła sprzeciw podnosząc, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy przedstawiła swoja trudną sytuację finansową. Wskazała, że cały swój majątek obciążony jest licznymi hipotekami i prowadzone są postępowania egzekucyjne. Ponadto argumentowała, że dochody, które uzyskuje z najmu przeznaczane są na spłatę kredytu mieszkaniowego. Również sprzedaż na aukcjach allegro nie stanowi dla skarżącej stałego źródła dochodu a jest koniecznością w celu uzyskania środków na pokrycie bieżących kosztów utrzymania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej u.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu zostało on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W świetle powyższego Sąd mając na uwadze zebrany materiał ponownie rozpoznał wniosek strony o przyznanie jej prawa pomocy, stosując przepisy ustawy regulujące kwestię zwolnienia od kosztów sądowych.
Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 1 u.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania ( art. 246 § 1 pkt 1 ) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 powołanego wyżej przepisu). Należy zauważyć, że zgodnie z przytoczonymi przepisami regulacja w nich zawarta stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 u.p.s.a., stosownie do której strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Powyższe oznacza, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, iż znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z tego prawa, przy czym do Sądu należy uznanie tych dowodów za dostateczne do zwolnienia od kosztów.
Zdaniem Sądu podniesione przez stronę skarżącą w toku postępowania okoliczności wskazują na zasadność przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi. Ze zgromadzonego w sprawie materiału w istocie wynika, że znajduje się ona w trudnej sytuacji finansowej. Wykazano, że skarżąca jest obecnie po rozwodzie i nie ma możliwości podjęcia pracy zarobkowej. Ma na utrzymaniu troje dzieci. Oprócz alimentów na córki w wysokości 1000 zł nie posiada żadnych stałych dochodów. Z akt sprawy wynika, że skarżąca otrzymuje czynsz z najmu w wysokości 440 zł., który przeznacza na pokrycie kredytu mieszkaniowego. Ponadto cały majątek skarżącej obciążony jest hipoteką i prowadzona jest również egzekucja na nieruchomości w Łazach i Środzie Śląskiej.
W ocenie Sądu wyżej wymieniony stan majątkowy i dochody skarżącej uniemożliwiają pokrycie kosztów związanych z dokonaniem opłaty sądowej należnej z tytułu wniesienia skargi, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny . Biorąc pod uwagę sytuację majątkową i wysokość wpisu, która wynosi 980 zł, uznać należy, iż uzasadnione jest częściowe przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy. W związku z tym zwolniono skarżącą od uiszczenia wpisu sądowego we wskazanej wysokości.
Na obecnym etapie postępowania skarżąca zobowiązana jest jedynie do uiszczenia wpisu od skargi a tym samym brak jest podstaw do zwolnienia od ewentualnych przyszłych kosztów sądowych Jeżeli natomiast skarżąca nie będzie dysponowała odpowiednimi środkami na opłacenie przyszłych kosztów to będzie mogła zwrócić się ponownie o udzielenie prawa pomocy.
Wobec powyższego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło