I SA/Wr 838/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Anna Moskała Sędzia WSA - Jerzy Strzebińczyk Asesor WSA - Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Protokolant - Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A S.A. - obecnie B S.A. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...]r. nr [...]w przedmiocie klasyfikacji taryfowej towaru uchyla zaskarżoną decyzję; zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej 107,60 zł ( słownie: sto siedem złotych sześćdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 1 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] r. Nr [...]- działając na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137 z późn. zm. ) , art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny ( Dz. U. Nr 23, poz. 117 z późn.zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej ( Dz. U. Nr 158 , poz. 1036 ) - Prezes Głównego Urzędu Ceł po rozpatrzeniu odwołania Spółki Akcyjnej A od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego we W. nr [...] z dnia [...]r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył, iż z akt sprawy wynika, że firma A S.A. działając przez przedstawiciela - Agencję Celną C Sp.z o.o., przedstawiła w Urzędzie Celnym we W. towar, określając go w polu nr 31 zgłoszenia celnego nr [...], poz. 1 jako panelowe urządzenie przetwarzania sygnału telekomunikacyjnego ALS 1604, ELTP 12-H-RJ45, ELTP 12-M-RJ45, a w poz. 2 -jako panel urządzenia przetwarzania sygnału telekomunikacyjnego XL 1604/1605, ELTP 12 - M , 100 ELMM2 - F, ENT 20525, ALS - BLANK PANEL, 100 ELMM F - S.C., ENT 20525. Na wniosek strony towar ten objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, po uiszczeniu długu celnego obliczonego według kodu PCN 8473 30 90 0, dla którego Rada Ministrów przyporządkowała zerową stawkę celną. Jak dalej w uzasadnieniu wskazano - postanowieniem z dn. [...]r., nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dn. [...]r. nr [...] uznał zgłoszenie celne o podanym wyżej numerze za nieprawidłowe w części dot. klasyfikacji taryfowej towarów w poz. Nr 1 i nr 2 i zaklasyfikował towar odpowiednio według kodu PCN 8517 50 90 0 oraz PCN 8517 90 88 0. Po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji organu pierwszej instancji - w którym strona wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia , gdyż w jej przeświadczeniu poprawne jest zaliczenie urządzeń sieciowych typu hub ( koncentrator), switch ( przełącznik) i router do pozycji 8473 - Prezes Głównego Urzędu Ceł postanowił uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ponieważ wydanie rozstrzygnięcia w sprawie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie klasyfikacji taryfowej importowanego towaru. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem "A Spółka Akcyjna ( obecnie po zmianie nazwy : B S.A. ) złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - Ośrodek Sygn. akt 3 I SA/Wr 838/02 2 Zamiejscowy we Wrocławiu , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i zarzucając organowi drugiej instancji , że nie wskazał jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wprawdzie przepis art. 233 Ordynacji podatkowej nie nakazuje stanowczo wskazywać takich okoliczności, jednak jeśli uzasadnienie nie ujawnia w ogóle powodów uchylenia decyzji, to istnieje zdaniem strony skarżącej realna możliwość, że ponownie wydana decyzja będzie zawierać takie same błędy lub naruszenia prawa które spowodują wydanie decyzji kwalifikującej się do uchylenia. Jak następnie wywodziła skarżąca spółka - zgodnie z przepisem art. 124 Ordynacji podatkowej organy celne powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Wydając zaskarżoną decyzję Prezes Głównego Urzędu Ceł naruszył niniejszą zasadę, co winno skutkować uchyleniem tej decyzji. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi podnosząc , że przepis art. 233 § 2 Ordynacji zezwalał na wydanie decyzji kasacyjnej w przypadku, gdy organ celny II instancji stwierdził, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Prezes Głównego Urzędu Ceł nie był zobligowany do wskazania okoliczności jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Decyzja kasacyjna będąca przedmiotem skargi , ze względu na swoją istotę , nie może organowi I instancji wskazywać rozstrzygnięcia , jakie winien on podjąć. Bezpośrednia ingerencja organu wyższego stopnia co do sposobu załatwienia konkretnej sprawy indywidualnej jest niedopuszczalna, gdyż pozbawiałaby samodzielności orzeczniczej organ niższego rzędu i sprowadzała postępowanie faktycznie do jednej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy. Po myśli art. 3 § 1 powołanej wyżej ustawy powołanej wyżej ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie Sygn. akt 3 I SA/Wr 838/02 3 prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art.145 - 150 ustawy). Stosownie zaś do brzmienia art.134 § 1 sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną postawą prawną. Rozpatrując zatem stan faktyczny i prawny sprawy oraz dokonując oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem, tj. z normami prawa materialnego, jak i przepisami postępowania, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł narusza przepisy prawa w zakresie wyznaczonym normą art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi co powoduje, iż decyzja ta podlega usunięciu z obrotu prawnego. W niniejszej sprawie bowiem organ odwoławczy uchylając w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, dopuścił się naruszenia normy , którą zastosował tzn. art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 z 1997 r. poz. 926 z późn. zm.), uchybiając także normie art. 210 § 4 oraz zasadom wyrażonym w art. 124 i w konsekwencji wart. 120 § 1 Ordynacji podatkowej. W świetle art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ , jeżeli rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania dowodowego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ odwoławczy może wskazać jakie okoliczności faktyczne należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Na tle brzmienia cytowanego przepisu, jak również zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa i doktryny przyjmuje się , iż organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, jeżeli organ ten nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w ogóle albo rozstrzygnął sprawę na podstawie postępowania dowodowego przeprowadzonego w nieznacznej części lub postępowanie wyjaśniające przed organem pierwszej instancji zostało przeprowadzone , ale z rażącym naruszeniem norm prawa procesowego (np. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, w czynnościach uczestniczył pracownik lub biegły podlegający wyłączeniu). W żadnym innym wypadku nie zachodzą podstawy do wydania tego rodzaju decyzji kasacyjnej. Wiąże się to zresztą z celem postępowania odwoławczego, jakim jest powtórne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy pod względem merytorycznym, przez organ drugiej instancji, wobec czego co do zasady należy dążyć w postępowaniu odwoławczym do wydania rozstrzygnięcia merytorycznego lub merytoryczno-reformacyjnego ( na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 lub 2 lit.a) , wyjąwszy przypadki szczególne, określone w art. 233 § 1 pkt 2 lit.b i pkt 3 lub w § 2 tego artykułu. Tym samym niedopuszczalna jest wykładnia rozszerzająca Sygn. akt 3 I SA/Wr 838/02 4 omawianego przepisu art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej ( por. wyrok NSA z 22.09.1981r. sygn. II SA 400/81, ONSA 1981,Nr 2, poz.88 ). Organ rozpoznający sprawę w drugiej instancji obowiązany jest przy tym wywieść w sposób nie budzący wątpliwości w motywach decyzji , że zachodzą przesłanki do zastosowania tej formy rozstrzygnięcia, co wnosić należy także ze wskazanej słusznie przez stronę skarżącą zasady przekonywania wyrażonej w treści art. 124 , zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Mimo sformułowania w końcowej części tego przepisu, odnoszącego się do środków przymusu, należy wspomnianą zasadę odnosić również do tych kategorii decyzji , które nie pociągają za sobą konsekwencji w postaci egzekucji administracyjnej. Przede wszystkim jednak powinność organów do właściwego uzasadnienia podejmowanych rozstrzygnięć ciąży na nich wprost z racji unormowania zawartego w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, co oznacza sporządzenie w decyzji uzasadnienia faktycznego , które w szczególności zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów , którym dał wiarę , oraz przyczyn , dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. W tym kontekście przyznać należy, że zaskarżona decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł jest pozbawiona uzasadnienia faktycznego. Jego wymogu nie spełnia w żadnym wypadku przedstawienie skrótowe wyłącznie przebiegu postępowania w sprawie, gdyż w uzasadnieniu faktycznym decyzji chodzi o opis stanu faktycznego, czyli ustalonych na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego -poddanego stosownej ocenie - okoliczności (faktów) o znaczeniu prawotwórczym, to znaczy istotnych z punktu widzenia spełnienia hipotezy właściwej normy prawa materialnego, znajdującej zastosowanie w sprawie. Uzasadnienie decyzji w sprawie będącej przedmiotem niniejszego rozpoznania Sądu zostało ograniczone do przytoczenia jedynie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tzn. treści art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Wbrew jednak temu co utrzymuje organ II instancji oraz wyjaśnia w odpowiedzi na skargę, nie sposób na podstawie akt sprawy dostrzec jakichkolwiek braków w postępowaniu dowodowym w pierwszej instancji, abstrahując nawet od okoliczności , że powinny to być braki na tyle istotne by uznać , że organ drugiej instancji nie może ich uzupełnić we własnym zakresie w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej, gdyż nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części (lub w całości), albowiem tylko takie warunkują podjęcie rozstrzygnięcia odwoławczego na mocy art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Przeciwnie, z akt sprawy, a szczególności pisma zatytułowanego "Do wiadomości UC" wynika, że przesłanką rozstrzygnięcia było zastosowanie przez organ pierwszej instancji, w ocenie organu odwoławczego, nieprawidłowej klasyfikacji ( różnej w odniesieniu do tego samego) towaru. Tego rodzaju stwierdzone wadliwości nie stanowią wszakże podstawy do Sygn. akt 3 1 SA/Wr 838/02 5 zastosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Działanie w tej formie organu odwoławczego należy zatem ocenić w kategoriach niewątpliwego naruszenia prawa. Wypada zauważyć , iż powyższym rozważaniom i twierdzeniom nie stoi na przeszkodzie norma prawna , o której mowa w zdaniu drugim § 2 art. 233, dotycząca fakultatywnego (a nie o obligatoryjnego, jak błędnie podaje strona skarżąca) wskazania przez organ odwoławczy okoliczności jakie powinny być wzięte pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tenże przepis nie dotyczy bowiem bezpośrednio przesłanek warunkujących rodzaj rozstrzygnięcia podejmowanego w sprawie, lecz wyłącznie możliwości wskazania organowi pierwszej instancji wskazówek co do kierunku prowadzonego ponownie postępowania wyjaśniająco-dowodowego. W tym stanie rzeczy, po myśli art. 145 § 1 pkt 1) lit.c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sąd orzekł jak w pkt I , a na mocy art. 200 i art. 152 -jak w pkt II i III sentencji wyroku.