I SA/Wr 839/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu Michał Kazek po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia doradcy podatkowego w sprawie ze skargi R. R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2003 r. postanawia: przyznać stronie skarżącej prawo pomocy. W sprawie w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1.452 zł R. R. wniósł o przyznanie prawa pomocy zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego. Uzasadniając swoje żądanie skarżący podał, że prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, ale zamieszkuje wraz z byłą żoną i studiującym synem, na którego płaci alimenty w kwocie 300 zł miesięcznie. Podał, że otrzymuje emeryturę w kwocie 1.225 zł (brutto). Wskazał również na swój ciężki stan zdrowia oraz przedstawił fotokopie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności i zaświadczenie lekarskie o stanie zdrowia, z których wynika, że został zakwalifikowany do lekkiego stopnia niepełnosprawności, powodującego ograniczenie w pełnieniu ról społecznych. W odpowiedzi na wezwanie wnioskodawca przesłał kserokopię rocznego obliczenia podatku przez organ rentowy za rok 2008, z którego wynika, że uzyskał w tym czasie przychód w kwocie 13.675,19 zł oraz oświadczenie o wysokości miesięcznych wydatków na utrzymanie w kwocie ok. 1.720 zł. Jednocześnie poinformował, że nie opłaca czynszu, nie wykupuje wszystkich lekarstw i korzysta ze wsparcia rodziny i znajomych. Z urzędu wskazać należy, że we wszczętych skargami R. R. sprawach o sygn. akt I SA/Wr 839/09 i I SA/Wr 840/09 wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w łącznej kwocie 2.438 zł. W sprawie zważono, co następuje. Stosownie do brzmienia art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że są one zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia winno nastąpić w sytuacjach wyjątkowych. Istotą prawa pomocy w zakresie przyznania z urzędu doradcy podatkowego (adwokata, radcy prawnego, rzecznika patentowego) jest natomiast nieodpłatne korzystanie strony z profesjonalnego pełnomocnika, wskutek przejęcia przez Sąd ciężaru kosztów związanych z tą reprezentacją. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy prawnej jest to, że strona - ze względu na swój stan majątkowy - nie jest w stanie ponieść jej kosztów. Mając na uwadze powołane regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy jak i stan faktyczny sprawy, stwierdzić należy, że w przypadku strony skarżącej zaistniały ustawowe przesłanki do przyznania jej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie doradcy podatkowego, określone w art. 246 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący wykazał bowiem, iż w swojej sytuacji życiowej i materialnej nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi., postanowiono jak w sentencji.