I SA/Wr 84/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym; Przewodniczący: Sędzia WSA - Zbigniew Łoboda Sędziowie: Sędzia NSA - Halina Betta Asesor WSA - Anetta Chołuj (sprawozdawca) Protokolant: - Szymon Krzyszczuk po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 5 października 2006 r. sprawy ze skargi Fabryki A sp. z o.o. w P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę. Przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w J. G. z dnia [...] o nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w J. G. z dnia [...] o nr [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] (nr [...] i [...]). W motywach rozstrzygnięcia - w zakresie ustaleń faktycznych - organ odwoławczy podał, iż wnioskiem z dnia [...] A sp. z o.o. zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o umorzenie, na podstawie art. 59 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. z 2002r. Dz. U. Nr 110, poz. 968), prowadzonego postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu wniosku spółka wskazała, iż postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone w 2002r. na żądanie wierzyciela i nie zostało podjęte przez organ egzekucyjny, gdyż w aktach sprawy brak jest postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Postanowieniem z dnia [...] organ I instancji odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, uznając iż w sprawie nie zachodzą przesłanki z art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Rozpoznając wniesione odwołanie , w którym spółka zarzuciła naruszenie art. 17, art. 59 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 98, art. 99 i art. 101 Kodeksu postępowania administracyjnego i wskazała, iż skoro organ nie podjął zawieszonego postępowania w terminie 12 miesięcy to powinien je umorzyć, Dyrektor Izby Skarbowej nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia i utrzymał je w mocy. W uzasadnieniu postanowienia przywołał treść art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wyjaśnił, iż zawarta w tym przepisie regulacja zwiera zamknięty katalog przesłanek, których wystąpienie obliguje organ egzekucyjny do umorzenia egzekucji administracyjnej. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie przesłanki z pkt 8 art. 59 § 1 powołanej ustawy. Jak wywodził organ odwoławczy zawieszenie w 2002r. postępowania egzekucyjnego nastąpiło z mocy prawa, bowiem spółka wystąpiła z wnioskiem o restrukturyzację zaległego podatku, co obligowało, stosownie do art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1286 ze zm.), organ do zawieszenia prowadzonego postępowania na podstawie art. 56 § 1 pkt 10 ustawy egzekucyjnej do czasu wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji. Jak wywodził organ, w tej sprawie wydane zostało postanowienie z dnia [...] o nr [. z którego wynika, że postępowanie egzekucyjne zostało zawieszone od dnia wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego do dnia wydania decyzji o zakończeniu tego postępowania. Zdaniem organu w błędzie jest strona twierdząc, iż zawieszenie postępowania nastąpiło na wniosek wierzyciela. Organ odwoławczy argumentował dalej, że pomimo, iż zarzut dotyczący sposobu podjęcia zawieszonego postępowania egzekucyjnego, nie ma znaczenia dla wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia, należy zauważyć że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, które normują kwestię zawieszenia postępowania nie przewidują wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania egzekucyjnego. Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił również zarzutów strony skarżącej, co do naruszenia art. 98, art. 99 oraz art. 101 Kodeksu postępowania administracyjnego Wskazał, że powołane przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego miałyby zastosowanie, gdyby kwestia zawieszenia postępowania nie była uregulowana w ustawie egzekucyjnej. Jednak zawieszenie postępowania egzekucyjnego uregulowane jest przepisach od art. 56 do art. 58 ustawy egzekucyjnej, a zatem nie znajdują w tym zakresie zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.. Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zarzucając naruszenie art. 56 § 3 i art. 57 § 1 w związku z art. 18 ustawy z 17 czerwca 1966r. oraz art. 14 § 1 Kpa przez przyjęcie, że wierzyciel będący jednocześnie organem egzekucyjnym, nie wydaje i nie doręcza na piśmie postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania, a tylko "odwiesza z haka" tytuły wykonawcze w sposób bliżej nieokreślony. Skarżąca dalej podtrzymała zarzuty zawarte w odwołaniu, że zawieszenie postępowania nastąpiło na żądanie wierzyciela. Dodała również, iż tytuły wykonawcze nie zostały jej doręczone. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Po myśli art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1) a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270), przywołanej w dalszych wywodach - skrótowo - jako p.p.s.a., sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Wyżej powiedziane, oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy). W ocenie Sądu wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżone postanowienie nie uchybia bowiem prawu. Na wstępie podnieść trzeba, iż istota sporu w rozpatrywanej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia dwóch kwestii. Po pierwsze przesądzenie, z jakiego rodzaju zawieszeniem postępowania egzekucyjnego mamy do czynienia w przypadku wszczęcia postępowania restrukturyzacyjnego, czy jest to zawieszenie postępowania z mocy prawa, jak przyjął organ skarbowy, czy też jest to zawieszenie na żądanie wierzyciela, jak wywodzi strona skarżąca. Po drugie wyjaśnienie, czy w przypadku zawieszenia postępowania wynikającego z ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, organ zobligowany jest do wydania postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Rozważając pierwszą kwestię należy wskazać, na treść art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287), zgodnie z którym wszczęte postępowania egzekucyjne oraz karne skarbowe podlegają zawieszeniu do dnia wydania decyzji o zakończeniu restrukturyzacji, o której mowa w art. 21 ust. 1. W przepisie tym dokładnie określono na jaki okres postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu, jest to moment od dnia wszczęcia postępowania do dnia wydania decyzji. Z treści tego przepisu wynika, że zawieszenie postępowania egzekucyjnego następuje "z mocy prawa". Oznacza to, że sam ustawodawca decyduje wprost o zawieszeniu, przez co takie zawieszenie nie jest czynnością organu egzekucyjnego - w odróżnieniu od zawieszenia z urzędu (art. 56 § 1 pkt 1-3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) - czy na wniosek (np. art. 56 § 1 pkt 4 powołanej ustawy), które organ egzekucyjny dokonuje przez wydanie stosownego postanowienia. Zawieszenie postępowania egzekucyjnego z mocy prawa nie wymaga wydania postanowienia w tym przedmiocie. (Takie stanowisko zajął Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 31 marca 2000r., sygn. akt III CKN 872/00, wydanym na gruncie art. 63 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934r. - Prawo upadłościowe). Przewidziane natomiast w art. 56 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. z 2002r. Dz. U. Nr 110, poz. 968), zawieszenie postępowania przez organ egzekucyjny "w innych przypadkach przewidzianych w ustawach" dotyczyć może takich sytuacji, gdy przepis innej ustawy zobowiązuje bądź upoważnia organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania (vide wyrok wsa w Warszawie z dnia 4 lutego 2004r. sygn. akt III SA 726/03, Prz. Podat. 2005/4/57). Mając na uwadze powyższe rozważania należy stwierdzić, iż skoro z art. 14 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców wynika, że zawieszenie postępowania następuje z mocy prawa to organ egzekucyjny nie ma podstaw prawnych do wydawania postanowienia w tym zakresie, zarówno w przedmiocie zawieszenia postępowania egzekucyjnego jak również jego podjęcia. Uchybienie organu polegające na wydaniu postanowienia zawieszającego postępowanie egzekucyjne nie stanowi jednak - w ocenie Sądu - naruszenia mającego wpływ na wynika sprawy, tym samym nie może skutkować uchyleniem zaskarżonego postanowienia. Skoro zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej spółki nastąpiło z mocy prawa, za nietrafny należy uznać zarzut skargi, iż w związku z wszczęciem postępowania restrukturyzacyjnego zawieszenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło na żądanie wierzyciela. Idąc dalej należy wskazać, iż w przypadku gdy zawieszenie postępowania nie nastąpiło na żądanie wierzyciela - tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie - nie może mieć zastosowanie wnioskowany przez spółkę art. 59 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w myśl którego, postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem 12 miesięcy od dnia zgłoszenia żądania. Z treści tego przepisu wynika, iż ma on zastosowanie jedynie w przypadku zawieszenia postępowania na żądanie wierzyciela. Zatem w sytuacji gdy zawieszenie postępowania egzekucyjnego nastąpiło z mocy prawa, a nie na żądanie wierzyciela słusznie organy odmówiły umorzenia postępowania egzekucyjnego, wywodząc iż nie występuje przesłanka wymieniona w art. 59 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Odnosząc się do zarzutu podniesionego dopiero w skardze a mianowicie polegającego na zarzuceniu organowi nie doręczenia jej w 1998r. tytułów wykonawczych należy zauważyć, iż sąd administracyjny zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granicą rozpatrywanej sprawy jest kwestia dokonania oceny czy zaistniała przesłanka z art. 59 § 1 pkt 8 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowiąca podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Natomiast sprawa braku doręczenia została rozstrzygnięta przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2002r. Sygn. akt I SA/Wr 510/01. Stwierdzając, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.