I SA/Wr 841/02

WyrokWSA we Wrocławiu2004-07-09

Skład orzekający: Anna Moskała, Jerzy Strzebińczyk, Bogumiła Kalinowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu odwoławczego uchylająca decyzję organu pierwszej instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpatrzenia, oparta na stwierdzeniu nieprawidłowej klasyfikacji taryfowej towaru, ale pozbawiona uzasadnienia faktycznego i nie wskazująca konkretnych przesłanek do ponownego rozpatrzenia, narusza przepisy Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, uchylając decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, musi uzasadnić swoje rozstrzygnięcie, wskazując fakty uznane za udowodnione, dowody oraz przyczyny odmowy wiarygodności innym dowodom. Samo stwierdzenie nieprawidłowej klasyfikacji taryfowej towaru nie stanowi wystarczającej przesłanki do zastosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, jeśli nie towarzyszy mu właściwe uzasadnienie faktyczne. Brak takiego uzasadnienia stanowi naruszenie prawa, skutkujące uchyleniem decyzji organu odwoławczego.
Stan faktyczny
Spółka A S.A. (obecnie B S.A.) złożyła skargę na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji dotyczącą klasyfikacji taryfowej towaru i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu brak wskazania okoliczności do ponownego rozpatrzenia oraz naruszenie zasady wyjaśniania stronom przesłanek sprawy. Organ odwoławczy argumentował, że decyzja kasacyjna nie może wskazywać organowi pierwszej instancji konkretnego rozstrzygnięcia, a przepis art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej zezwalał na wydanie decyzji kasacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł i zasądził od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego. Orzeczono również, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NS A - Anna Moskała Sędzia WSA - Jerzy Strzebińczyk Asesor WSA - Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Protokolant - Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi A S.A. - obecnie B S.A. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie klasyfikacji taryfowej towaru I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz strony skarżącej 102,20 zł ( słownie: sto dwa złote dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 1 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...]r. Nr [...]- działając na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137 z późn. zm. ), art. 85 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny ( Dz. U. Nr 23, poz. 117 z późn.zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998 r. w sprawie ustanowienia taryfy celnej ( Dz. U. Nr 158 , poz. 1036 ) - Prezes Głównego Urzędu Ceł po rozpatrzeniu odwołania Spółki Akcyjnej " A" od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego we W. nr [...] z dnia [...]r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył, iż z akt sprawy wynika, że firma "A" S.A. działając przez przedstawiciela - Agencję Celną C Sp.z o.o., przedstawiła w Urzędzie Celnym we W. towar, określając go w polu nr 31 zgłoszenia celnego nr [...], poz. 1 jako przełącznik Ethernetowy ALS 1604, karta skrętkowa ELTP 12-H-RJ45, ELTP 12-M-RJ45, a w poz. 2 - moduł przełączający XL 1604/1605, ELTP 12 - M , 100 ELMM2 - F, ENT 20525, ELTP 12-M. Na wniosek strony towar ten objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym, po uiszczeniu długu celnego obliczonego według kodu PCN 8473 30 10 0, dla którego Rada Ministrów przyporządkowała zerową stawkę celną. Jak dalej w uzasadnieniu wskazano - postanowieniem z dn. [...]r., nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dn. [...]r. nr [...] uznał zgłoszenie celne o podanym wyżej numerze za nieprawidłowe w części dot. klasyfikacji taryfowej towarów w poz. Nr 1 i nr 2 i zaklasyfikował towar odpowiednio według kodu PCN 8517 50 90 0 oraz PCN 8517 90 88 0. Po rozpatrzeniu odwołania strony od decyzji organu pierwszej instancji - w którym strona wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia , gdyż w jej przeświadczeniu poprawne jest zaliczenie urządzeń sieciowych typu hub ( koncentrator), switch ( przełącznik) i router do pozycji 8473 - Prezes Głównego Urzędu Ceł postanowił uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, ponieważ wydanie rozstrzygnięcia w sprawie wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie klasyfikacji taryfowej importowanego towaru. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem A Spółka Akcyjna ( obecnie po zmianie nazwy : B S.A. ) złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu - Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji Sygn. akt 3 1 SA/Wr 841/02 2 i zarzucając organowi drugiej instancji , że nie wskazał jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wprawdzie przepis art. 233 Ordynacji podatkowej nie nakazuje stanowczo wskazywać takich okoliczności, jednak jeśli uzasadnienie nie ujawnia w ogóle powodów uchylenia decyzji, to istnieje zdaniem strony skarżącej realna możliwość, że ponownie wydana decyzja będzie zawierać takie same błędy lub naruszenia prawa które spowodują wydanie decyzji kwalifikującej się do uchylenia. Jak następnie wywodziła skarżąca spółka - zgodnie z przepisem art. 124 Ordynacji podatkowej organy celne powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Wydając zaskarżoną decyzję Prezes Głównego Urzędu Ceł naruszył niniejszą zasadę, co winno skutkować uchyleniem tej decyzji. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi podnosząc , że przepis art. 233 § 2 Ordynacji zezwalał na wydanie decyzji kasacyjnej w przypadku, gdy organ celny II instancji stwierdził, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Prezes Głównego Urzędu Ceł nie był zobligowany do wskazania okoliczności jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Decyzja kasacyjna będąca przedmiotem skargi , ze względu na swoją istotę , nie może organowi I instancji wskazywać rozstrzygnięcia , jakie winien on podjąć. Bezpośrednia ingerencja organu wyższego stopnia co do sposobu załatwienia konkretnej sprawy indywidualnej jest niedopuszczalna, gdyż pozbawiałaby samodzielności orzeczniczej organ niższego rzędu i sprowadzała postępowanie faktycznie do jednej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wobec powyższego niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy. Po myśli art. 3 § 1 powołanej wyżej ustawy powołanej wyżej ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub Sygn. akt 3 1 SA/Wr 841/02 2 i zarzucając organowi drugiej instancji , że nie wskazał jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Wprawdzie przepis art. 233 Ordynacji podatkowej nie nakazuje stanowczo wskazywać takich okoliczności, jednak jeśli uzasadnienie nie ujawnia w ogóle powodów uchylenia decyzji, to istnieje zdaniem strony skarżącej realna możliwość, że ponownie wydana decyzja będzie zawierać takie same błędy lub naruszenia prawa które spowodują wydanie decyzji kwalifikującej się do uchylenia. Jak następnie wywodziła skarżąca spółka - zgodnie z przepisem art. 124 Ordynacji podatkowej organy celne powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy. Wydając zaskarżoną decyzję Prezes Głównego Urzędu Ceł naruszył niniejszą zasadę, co winno skutkować uchyleniem tej decyzji. W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi podnosząc , że przepis art. 233 § 2 Ordynacji zezwalał na wydanie decyzji kasacyjnej w przypadku, gdy organ celny II instancji stwierdził, iż rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części. Prezes Głównego Urzędu Ceł nie był zobligowany do wskazania okoliczności jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy. Decyzja kasacyjna będąca przedmiotem skargi , ze względu na swoją istotę , nie może organowi I instancji wskazywać rozstrzygnięcia , jakie winien on podjąć. Bezpośrednia ingerencja organu wyższego stopnia co do sposobu załatwienia konkretnej sprawy indywidualnej jest niedopuszczalna, gdyż pozbawiałaby samodzielności orzeczniczej organ niższego rzędu i sprowadzała postępowanie faktycznie do jednej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Wobec powyższego mniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako rzeczowo i miejscowo właściwy. Po myśli art. 3 § 1 powołanej wyżej ustawy powołanej wyżej ustawy -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub Sygn. akt 3 I SA/Wr 841/02 4 omawianego przepisu art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej ( por. wyrok NSA z 22.09.1981r. sygn. II SA 400/81, ONSA 1981,Nr 2, poz.88 ). Organ rozpoznający sprawę w drugiej instancji obowiązany jest przy tym wywieść w sposób nie budzący wątpliwości w motywach decyzji , że zachodzą przesłanki do zastosowania tej formy rozstrzygnięcia, co wnosić należy także ze wskazanej słusznie przez stronę skarżącą zasady przekonywania wyrażonej w treści art. 124 , zgodnie z którą organy powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy, aby w miarę możliwości doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez stosowania środków przymusu. Mimo sformułowania w końcowej części tego przepisu, odnoszącego się do środków przymusu, należy wspomnianą zasadę odnosić również do tych kategorii decyzji , które nie pociągają za sobą konsekwencji w postaci egzekucji administracyjnej. Przede wszystkim jednak powinność organów do właściwego uzasadnienia podejmowanych rozstrzygnięć ciąży na nich wprost z racji unormowania zawartego w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, co oznacza sporządzenie w decyzji uzasadnienia faktycznego , które w szczególności zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów , którym dał wiarę , oraz przyczyn , dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. W tym kontekście przyznać należy, że zaskarżona decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł jest pozbawiona uzasadnienia faktycznego. Jego wymogu nie spełnia w żadnym wypadku przedstawienie skrótowe wyłącznie przebiegu postępowania w sprawie, gdyż w uzasadnieniu faktycznym decyzji chodzi o opis stanu faktycznego, czyli ustalonych na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego -poddanego stosownej ocenie - okoliczności (faktów) o znaczeniu prawotwórczym, to znaczy istotnych z punktu widzenia spełnienia hipotezy właściwej normy prawa materialnego, znajdującej zastosowanie w sprawie. Uzasadnienie decyzji w sprawie będącej przedmiotem niniejszego rozpoznania Sądu zostało ograniczone do przytoczenia jedynie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, tzn. treści art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Wbrew jednak temu co utrzymuje organ II instancji oraz wyjaśnia w odpowiedzi na skargę, nie sposób na podstawie akt sprawy dostrzec jakichkolwiek braków w postępowaniu dowodowym w pierwszej instancji, abstrahując nawet od okoliczności , że powinny to być braki na tyle istotne by uznać , że organ drugiej instancji nie może ich uzupełnić we własnym zakresie w trybie art. 229 Ordynacji podatkowej, gdyż nie przeprowadzono postępowania wyjaśniającego co najmniej w znacznej części (lub w całości), albowiem tylko takie warunkują podjęcie rozstrzygnięcia odwoławczego na mocy art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Przeciwnie, z akt sprawy, a szczególności pisma zatytułowanego "Do wiadomości UC" wynika, że przesłanką rozstrzygnięcia było zastosowanie przez organ pierwszej instancji, w ocenie organu odwoławczego, nieprawidłowej klasyfikacji ( różnej w odniesieniu do tego samego) towaru. Tego rodzaju stwierdzone wadliwości nie stanowią wszakże podstawy do Sygn. akt 3 I SA/Wr 841/02 5 zastosowania art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej. Działanie w tej formie organu odwoławczego należy zatem ocenić w kategoriach niewątpliwego naruszenia prawa. Wypada zauważyć , iż powyższym rozważaniom i twierdzeniom nie stoi na przeszkodzie norma prawna , o której mowa w zdaniu drugim § 2 art. 233, dotycząca fakultatywnego (a nie o obligatoryjnego, jak błędnie podaje strona skarżąca) wskazania przez organ odwoławczy okoliczności jakie powinny być wzięte pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tenże przepis nie dotyczy bowiem bezpośrednio przesłanek warunkujących rodzaj rozstrzygnięcia podejmowanego w sprawie, lecz wyłącznie możliwości wskazania organowi pierwszej instancji wskazówek co do kierunku prowadzonego ponownie postępowania wyjaśniająco-dowodowego. W tym stanie rzeczy, po myśli art. 145 § 1 pkt 1) lit.c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sąd orzekł jak w pkt I , a na mocy art. 200 i art. 152 -jak w pkt II i III sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło