I SA/Wr 843/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dagmara Dominik po rozpoznaniu w dniu 23 sierpnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym za okres od stycznia 2006 r. do lutego 2009 r. postanawia zawiesić postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu. Przedmiotem skargi A sp. z o.o. w L. (dalej: spółka, skarżąca) jest wskazana w sentencji decyzja Dyrektora Izby Celnej we W., utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] lutego 2010 r., odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym za okres od stycznia 2006 r. do lutego 2009 r. W dniu 4 stycznia 2010 r. spółka złożyła do Naczelnika Urzędu Celnego w L. wniosek o stwierdzenie nadpłaty, obejmujący okres od stycznia 2006 r. do lutego 2009 r. W uzasadnieniu wniosku podała, że jest producentem energii elektrycznej. We wskazanym okresie większość wyprodukowanej energii została wydana podmiotom posiadającym koncesję w zakresie obrotu tym dobrem. W związku z istniejącym stanem faktycznym i w oparciu o art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 ze zm.), skarżąca uiszczała podatek naliczany od wartości sprzedawanej energii elektrycznej. Dalej skarżąca powołując się na wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości (ETS) z 12 lutego 2009 r., sygn. akt C-475/07 podniosła, że poprzez zaniechanie dostosowania w terminie do dnia 1 stycznia 2006 r. krajowego systemu opodatkowania energii elektrycznej do wymogów art. 21 ust. 5 akapit pierwszy dyrektywy Rady 2003/96/WE z 27 października 2003 r., zmienionej dyrektywą Rady 2004/74/WE z dnia 29 kwietnia 2004 r., w zakresie określenia momentu, w którym podatek od energii staje się wymagalny, Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy tej dyrektywy. Stwierdzając powyższy brak implementacji, spółka, powołując się na przepisy prawa wspólnotowego, wywiodła prawo do żądania zwrotu nadpłaconego podatku akcyzowego, uiszczanego zgodnie z przepisami prawa krajowego. Jednocześnie uzasadniając zasadność żądania zwrotu nadpłaty skarżąca przedstawiła charakter prawny nadpłaty, zaznaczając również, że w świetle przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005, Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej: o.p., jej zwrot przysługuje każdemu podatnikowi, niezależnie od tego czy poniósł ekonomiczny ciężar podatku, czy też ostatecznie przerzucił go na konsumentów. W odpowiedzi na wniosek spółki Naczelnik Urzędu Celnego w L. odmówił stwierdzenia nadpłaty. Motywując swoje rozstrzygnięcie organ podniósł, że przepisy dyrektywy w zakresie istotnym dla sprawy nie są precyzyjne i bezwarunkowe, wobec czego nie mogą stanowić podstawy dla wyłączenia od dnia 1 stycznia 2006 r. opodatkowania sprzedaży energii elektrycznej przez producentów niebędących jej końcowymi odbiorcami. Ponadto organ zwrócił uwagę na kwestię prawa żądania zwrotu nadpłaty w podatku akcyzowym w przypadku, gdy jej ciężar poniósł nabywca opodatkowanego dobra. Uiszczenie podatku nie spowodowało zubożenia skarżącej, gdyż ostatecznie równowartość tego podatku została przerzucona na dystrybutora, który za nabytą energię zapłacił wyższą cenę. Tymczasem żądanie zwrotu nadpłaty należy oceniać również w kontekście tego czy uiszczenie podatku miało charakter nienależnego świadczenia w rozumieniu przepisów prawa cywilnego oraz czy jego ewentualny zwrot nie spowodowałby jedynie nieusprawiedliwionego przysporzenia podmiotowi, który nie poniósł ekonomicznego ciężaru tego podatku. Na skutek odwołania wniesionego przez skarżącą, Dyrektor Izby Celnej we W. wydał decyzję, w której podzielił stanowisko organu I instancji, a ponadto zaznaczył, że powołane orzeczenie ETS nie odnosi się do kwestii związanych z podmiotem zobowiązanym do zapłaty podatku oraz nie wyraża uprawnienia do żądania zwrotu zapłaconego podatku akcyzowego. Na powyższą decyzję spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu żądając jej uchylenia, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego. W uzasadnieniu powołała się min. na art. 72 o.p. wyjaśniając istotę nadpłaty oraz argumentowała, że jedyną przesłankę zwrotu nadpłaty stanowi fakt zapłaty podatku nienależnego. Żaden z przepisów nie daje podstawy do różnicowania na gruncie art. 72 § 1 pkt 1 o.p. sytuacji podmiotów ze względu na ewentualne przeniesienie ciężaru ekonomicznego zapłaty podatku na inne podmioty. Na mocy art. 125 § 1 pkt 1) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. W postępowaniu toczącym się pod sygn. akt I FSK 240/08, postanowieniem z dnia 15 października 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności przepisów Działu III Rozdziału 9 "Nadpłata" Ordynacji podatkowej, w szczególności art. 72 § 1 pkt 1 tej ustawy w zakresie w jakim nie uzależniają stwierdzenia nadpłaty podatku akcyzowego i jej zwrotu od tego kto poniósł ciężar ekonomiczny tego podatku z art. 2 Konstytucji RP. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie powyższego zagadnienia zgodności powołanych przepisów z przepisami ustawy zasadniczej posiada fundamentalne znaczenie dla sprawy toczącej się przed tutejszym Sądem. Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest bowiem żądanie zwrotu podatku akcyzowego przez skarżącą, przy czym prawidłowe rozstrzygnięcie o zasadności tego żądania wymaga analizy sprawy w dwóch perspektywach. Pierwszą z nich stanowią przepisy regulujące opodatkowanie czynności mających za przedmiot energię elektryczną. Drugie zagadnienie prawne obejmuje kwestie ewentualnej dopuszczalności stwierdzenia nadpłaty względem podmiotów, które pomimo uiszczenia podatku nie poniosły jego rzeczywistego ciężaru, z uwagi na przeniesienie ciężaru ekonomicznego tej zapłaty na inne podmioty. Organy podatkowe akcentowały bezzasadność zgłoszonego żądania na gruncie przepisów dotyczących opodatkowania czynności mających za przedmiot energię elektryczną podatkiem akcyzowym. Wskazywały przy tym również na wątpliwości prawne odnoszące się do stosowania przepisów prawa podatkowego procesowego, tj. art. 72 o.p. Już w decyzji organu I instancji powołano się na wydany w sprawie o sygn. P 7/2000 wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 6 marca 2002 r. akcentujący żądanie zwrotu nadpłaty na gruncie prawa podatkowego należy wiązać z okolicznością zubożenia podatnika. Swoje stanowisko w tej sprawie na każdym z etapów postępowania prezentowała również skarżąca. W ocenie Sądu, mając na uwadze zakres kognicji sądów administracyjnych, bez względu na sposób rozstrzygnięcia pierwszego ze wskazanych zagadnień prawnych, wyjaśnienia i zajęcia stanowiska przez Sąd, wymagać będzie również drugi z nakreślonych problemów prawnych. Wobec powyższego, Sąd uznał, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie o legalności zaskarżonej decyzji uzależnione jest od orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, co czyni zasadnym zawieszenie postępowania sądowego z urzędu na podstawie art. 125 § 1 pkt 1) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.