I SA/Wr 846/25
WyrokWSA we Wrocławiu2026-05-13
Skład orzekający: Dagmara Stankiewicz-Rajchman, Iwona Solatycka, Tomasz Trybuszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nabycie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w stanie surowym zamkniętym, bez uzyskania pozwolenia na użytkowanie lub dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy, korzysta ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych?Ratio decidendi
Nabycie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w stanie surowym zamkniętym, nawet bez uzyskania pozwolenia na użytkowanie lub dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy, korzysta ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Ustawa podatkowa nie definiuje pojęcia budynku mieszkalnego jednorodzinnego ani nie odsyła w tym zakresie do Prawa budowlanego, a wykładnia celowościowa przepisu wskazuje na ulgę dla osób nabywających pierwsze mieszkanie lub dom.Stan faktyczny
Skarżący nabyli w drodze aktu notarialnego budynek mieszkalny jednorodzinny w stanie surowym zamkniętym, wraz z udziałem w nieruchomości niezabudowanej. Zapłacili podatek od czynności cywilnoprawnych, a następnie złożyli wniosek o stwierdzenie nadpłaty, powołując się na zwolnienie z art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych. Organy podatkowe odmówiły stwierdzenia nadpłaty, uznając, że budynek nie spełnia definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego, ponieważ nie posiada pozwolenia na użytkowanie ani nie dokonano zawiadomienia o zakończeniu budowy.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz-Rajchman (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Iwona Solatycka Asesor WSA Tomasz Trybuszewski Protokolant: Starszy specjalista Magdalena Rogalewicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 maja 2026 r. sprawy ze skargi E. P., Ł.P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 12 listopada 2025 r. nr 0201-IOM.4104.46.2025 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych: I. uchyla zaskarżoną decyzję w całości; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu solidarnie na rzecz E. P. oraz Ł. P. kwotę 399 zł (słownie: trzysta dziewięćdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi E. P. i Ł. P. (dalej: skarżący, strona, podatnicy) jest decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: organ drugiej instancji, organ odwoławczy, DIAS) z dnia 12 listopada 2025 r., nr 0201-IOM.4104.46.2025, utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kamiennej Górze (dalej: organ pierwszej instancji, NUS) z dnia 22 lipca 2025 r., nr 0208-SPV.4104.50.2025, UNP: [...] i UNP: [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 10.000 zł z tytułu zawartej w dniu 11 kwietnia 2025 r. w formie aktu notarialnego, Rep. [...] numer [...], umowy przeniesienia prawa własności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym w stanie surowym zamkniętym, położonej w K., gmina K.(1), objętej KW nr [...].
Z akt sprawy wynika, że w dniu 11 kwietnia 2025 r. zawarto w formie aktu notarialnego umowę przeniesienia prawa własności nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym w stanie surowym zamkniętym, położonej w K., stanowiącej działkę gruntu numer [...] o powierzchni [...] ha, położonej w K., wraz z udziałem w wysokości ¼ części w prawie własności nieruchomości niezabudowanej, położonej w K., stanowiącej działkę gruntu nr [...], o powierzchni [...] ha.
Przedmiotową umowę poprzedziła warunkowa umowa sprzedaży z dnia 10 kwietnia 2025 r. Rep. [...] numer [...]. Umowa została zawarta pomiędzy S. S. jako stroną sprzedającą, a skarżącymi jako stroną kupującą. Cena sprzedaży nieruchomości ustalona została na kwotę 500.000 zł, w tym wartość zabudowanej działki numer [...] wyniosła 498.800 zł, natomiast wartość udziału w wysokości ¼ w działce gruntu numer [...] wyniosła 1.200 zł. W treści § 7 aktu notarialnego podatnicy oświadczyli, że na przedmiotowej nieruchomości na rzecz C. S.A. z siedzibą we W. ustanawiają hipotekę umowną na pierwszym miejscu do kwoty 980.000 zł na zabezpieczenie należności Banku z tytułu udzielonego kredytu mieszkaniowego z dnia 1 kwietnia 2025 r. Oświadczono ponadto, że wartość rynkowa prawa objętego tym aktem równa jest jego cenie a wydanie przedmiotu aktu już nastąpiło.
W związku z przedmiotową czynnością sprzedaży, pobrano podatek od czynności cywilnoprawnych w kwocie 10.000 zł - na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 i art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z 9 września 2000 r. o podatku od czynności cywilnoprawnych (Dz. U. z 2023, poz. 170; dalej: u.p.c.c.).
Pismem z dnia 9 maja 2025 r. skarżący złożyli wniosek o zwrot nienależnie zapłaconego podatku od czynności cywilnoprawnych w wysokości 10.000 zł, w związku z zakupem nieruchomości zabudowanej budynkiem mieszkalnym, tj. dz. nr [...] w K. Podkreślili, że dom w dniu zakupu znajdował się w stanie surowym zamkniętym, tj. posiadał fundamenty, ściany, dach i stolarkę okienno-drzwiową. Skarżący poinformowali, że są osobami fizycznymi, nieprowadzącymi działalności gospodarczej, a sprzedawcą też jest osoba fizyczna. Dla skarżącej dom jest pierwszą nieruchomością dla celów mieszkaniowych, natomiast skarżącemu, przed dniem zakupu przysługiwał udział w prawie własności do lokalu mieszkalnego w wysokości 50%, który został nabyty w drodze dziedziczenia. Zdaniem podatników, na podstawie art. 9 pkt 17 u.p.c.c. przysługuje im zwolnienie od zapłaty podatku. Podatnicy wskazali, że ustawa o podatku od czynności cywilnoprawnych nie zawiera definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zatem interpretacja ww. przepisu winna być dokonywana z uwzględnieniem celu jakiemu miało służyć wprowadzenie powyższej regulacji. Celem zaś było umożliwienie osobom fizycznym nabycie swojego pierwszego (lub gdy udział nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia) mieszkania lub domu na preferencyjnych warunkach, tj. ze zwolnieniem z obowiązku zapłaty podatku od czynności cywilnoprawnych.
Podatnicy oświadczyli ponadto, że zakupioną nieruchomość wykończą zgodnie z wydanym przez Starostę Kamiennogórskiego pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia 10 lutego 2022 r., przeniesionym na ich rzecz decyzją nr 29/22/25 zm. 1 z dnia 8 maja 2025 r. oraz przedłożonym projektem budowlanym, jak również, że zgłoszą użytkowanie obiektu do organu nadzoru architektoniczno - budowlanego. Planowany natomiast termin do oddania zgłoszenia wskazano na kwiecień 2026 r. Dodatkowo wskazali, że zakupiony budynek mieszkalny jednorodzinny w przyszłości służyć będzie zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych.
NUS stwierdził, że stan faktyczny sprawy oraz obowiązujące przepisy prawa, nie dają podstaw do uwzględnienia wniosku podatników z dnia 9 maja 2025 r. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych w kwocie 10.000 zł oraz że płatnik przy sporządzeniu aktu notarialnego z tytułu zawartej umowy sprzedaży pobrał podatek prawidłowo i tym samym w przedmiotowej sprawie nie powstała nadpłata w podatku od czynności cywilnoprawnych. W konsekwencji decyzją z dnia 22 lipca 2025 r. odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych. Uzasadniając decyzję organ pierwszej instancji wyjaśnił, że skoro skarżący nie złożyli zawiadomienia o zakończeniu budowy, nie posiadają pozwolenia na użytkowanie budynku, wydanego przez uprawnione podmioty lub innego dokumentu potwierdzającego powyższe, to taki budynek nie może być w świetle prawa użytkowany i tym samym, w ocenie organu l instancji, nie może zaspokajać potrzeb mieszkaniowych. Sprzedaż, której przedmiotem jest nieruchomość, która nie spełnia definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego, tj. nie umożliwia użytkowania budynku zgodnie z przepisami prawa, nie podlega zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych, wskazanym w przywołanym powyżej art. 9 pkt 17 u.p.c.c.
Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem NUS, podatnicy od powyższej decyzji wnieśli odwołanie.
Zaskarżoną decyzją DIAS utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, iż wobec braku w u.p.c.c. definicji "budynku mieszkalnego jednorodzinnego", uprawnione jest odwołanie się do pojęć "budynek" oraz "budynek mieszkalny jednorodzinny" zdefiniowanych w Prawie budowlanym. Następnie wskazał organ- za definicją z art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego - iż warunkiem uznania budynku za mieszkalny jednorodzinny jest przede wszystkim to, aby służył on zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych i stanowił konstrukcyjnie samodzielną całość. Za takim rozumieniem "budynku mieszkalnego jednorodzinnego" przemawia, zdaniem DIAS, wykładnia celowościowa art. 9 pkt 17 u.p.c.c. Stąd też kluczowym dla zastosowania zwolnienia z art. 9 pkt 17 u.p.c.c. jest, aby budynek, który jest klasyfikowany jako budynek mieszkalny jednorodzinny pozwalał na zaspokojenie celów mieszkaniowych oraz spełniał formalne wymagania wynikające z ustawy Prawo budowlane.
DIAS stwierdził kolejno, że skoro podatnicy nie złożyli zawiadomienia o zakończeniu budowy, nie posiadają pozwolenia na użytkowanie budynku, wydanego przez uprawnione podmioty lub innego dokumentu potwierdzającego powyższe, to taki budynek nie może być w świetle prawa użytkowany. Tym samym nie może zaspokajać potrzeb mieszkaniowych. Sprzedaż, której przedmiotem jest nieruchomość, która nie spełnia definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie umożliwia użytkowania budynku zgodnie z przepisami prawa - w związku z tym nie podlega zwolnieniu z podatku od czynności cywilnoprawnych na podstawie art. 9 pkt 17 u.p.c.c.
Następnie wskazał organ odwoławczy, iż pozwolenie na użytkowanie jest dokumentem potwierdzającym, że budynek został wykonany zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz może być bezpiecznie użytkowany. Pozwolenie na użytkowanie wydawane jest po przeprowadzeniu kontroli budynku oraz sprawdzeniu zgodności wykonania z projektem budowlanym i warunkami pozwolenia na budowę. DIAS uznał, iż skoro przepisy prawa nakładają obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie, aby budynek uznać, np. za budynek jednorodzinny mieszkalny, niedopuszczalnym jest przyjęcie, że nabyty przez skarżących budynek w stanie surowym zamkniętym bez uzyskania pozwolenia na użytkowanie, był budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym służącym zaspokajaniu celów mieszkaniowych, zdefiniowanym w art. 3 pkt 2a ustawy Prawo budowlane.
Reasumując, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do stwierdzenia nadpłaty, o której mowa w art. 72 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023 r. poz. 2383 ze zm., dalej: O.p.) i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Decyzję organu drugiej instancji z dnia 12 listopada 2025 r. podatnicy zaskarżyli do tutejszego Sądu. Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie na rzecz skarżących od organu zwrotu kosztów postępowania.
Skarżący podnieśli zarzuty naruszenia:
1) prawa procesowego – w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
a. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 191, art. 210 § 4 O.p. poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przez organ podatkowy, dokonanie oceny materiału dowodowego z naruszeniem zasad swobodnej oceny materiału dowodowego oraz uznanie, że brak jest przesłanek do stwierdzenia nadpłaty w kwocie 9976 zł, pominięcie celu wprowadzenia zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych;
b. art. 187 § 1 O.p. polegające na błędnej ocenie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w konsekwencji na nieprawidłowym przyjęciu, iż nabycie budynku mieszkalnego w stanie surowym zamkniętym nie korzysta ze zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych.
2) prawa materialnego – poprzez błędną interpretację i zastosowanie tj. przepisu art. 9 pkt 17 u.p.c.c. w zw. z art. 3 ust. 2 i 2a Prawa budowlanego w związku z art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z usuwaniem skutków powodzi, poprzez dokonanie niewłaściwego zastosowania ww. przepisów prawa materialnego, a w konsekwencji błędne przyjęcie, że:
a) wobec braku definicji budynku oraz budynku mieszkalnego jednorodzinnego w ustawie o podatku od czynności cywilnoprawnych, należy zastosować wprost definicje zawarte w art. 3 pkt 2 i 2a Prawa budowlanego,
b) art. 9 pkt 17 ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych znajduje zastosowanie wyłącznie w przypadku nabycia prawa własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, co do którego w dacie nabycia uzyskano pozwolenie na użytkowanie lub dokonano zawiadomienia o zakończeniu budowy, podczas gdy pojęcia zdefiniowane na gruncie prawa budowlanego funkcjonują w obszarze tego prawa, natomiast zastosowanie ich na gruncie prawa podatkowego wynikać musi z wyraźnego odesłania ustawodawcy, a autonomia prawa podatkowego pozwala posługiwać się własną siatką pojęciową i realizować własne preferowane przez ustawodawcę cele;
3) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 9 pkt 17 u.p.c.c. w zw. z art. 3 ust. 2 i 2a Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię skutkującą nieprawidłowym przyjęciem, że:
a) brak pozwolenia na użytkowanie budynku lub brak dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy stanowi kryterium przyjęcia, iż dana nieruchomość nie spełnia definicji budynku mieszkalnego jednorodzinnego, podczas gdy dla uznania określonego obiektu za budynek mieszkalny jednorodzinny decydującym winien być cel, któremu przedmiotowy budynek ma służyć w przyszłości, tj. zaspo kojeniu potrzeb mieszkaniowych;
b) sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego w stanie surowym zamkniętym, nie jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych, podczas gdy w rzeczywistości należałoby w tym przypadku zastosować przedmiotowe zwolnienie.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.
Skarga okazała się zasadna.
Na wstępie należy przypomnieć, że – zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz.1267, ze zm.) – sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.). Wskutek takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ewentualnie w razie naruszenia prawa w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). W przypadku kwalifikowanego naruszenia prawa sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. W myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.
Spór w sprawie niniejszej dotyczy tego, czy skarżącym przysługuje zwolnienie z opodatkowania na podstawie art. 9 pkt 17 u.p.c.c., w sytuacji gdy nabyli oni budynek mieszkalny jednorodzinny w trakcie budowy: w dacie nabycia był on w stanie surowym zamkniętym.
W ocenie skarżących mają oni prawo skorzystania ze zwolnienia, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie. Skarżący zaznaczyli, że powołany przepis ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych nie wskazuje na to, że nabywany budynek musi być w stanie umożliwiającym jego użytkowanie. Celem przepisu – zdaniem skarżących – jest wspieranie osób fizycznych, które po raz pierwszy nabywają budynek mieszkalny.
Odmienne stanowisko zostało przedstawione w zaskarżonej decyzji organu odwoławczego. Stwierdził on, że zwolnienie z opodatkowania nie dotyczy sytuacji, gdy w chwili zawarcia umowy sprzedaży nie jest możliwe użytkowanie budynku, który w konsekwencji nie służy zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych. Tym samym – stwierdził DIAS – budynek, co do którego nie uzyskano pozwolenia na użytkowanie lub nie złożono zawiadomienia o zakończeniu budowy, nie podlega zwolnieniu od podatku.
Zatem spór w niniejszej sprawie koncentruje się wokół wykładni pojęcia "budynku mieszkalnego jednorodzinnego", wymienionego w art. 9 pkt. 17 u.p.c.c. Zgodnie z treścią tego przepisu, zwalnia się od podatku od czynności cywilnoprawnych sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu dotyczące lokalu mieszkalnego albo domu jednorodzinnego, jeżeli kupującym jest osoba fizyczna lub osoby fizyczne, którym w dniu sprzedaży i przed tym dniem nie przysługiwało żadne z tych praw ani udział w tych prawach, chyba że udział ten nie przekracza lub nie przekraczał 50% i został nabyty w drodze dziedziczenia.
W ocenie Sądu, nieprawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, który odmawia skarżącym prawa do zwolnienia na podstawie ww. przepisu, z uwagi na to, że nabyty przez nich budynek, w dacie nabycia, znajdował się w stanie surowym zamkniętym.
Analogiczne stanowisko jak prezentowane przez organ w sprawie niniejszej zostało uznane za nieprawidłowe w rozpoznanych już sprawach: I SA/Łd 668/24 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zakończonej wyrokiem z 8 stycznia 2025 r., I SA/Gl 227/24 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zakończonej wyrokiem z 3 września 2024 roku czy też I SA/Po 371/26 zakończonej wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2026 r. Nie sposób pominąć również wskazywanego przez skarżących orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 stycznia 2026 r. o sygn. akt III FSK 964/25 (wszystkie wyroki w CBOSA). Sąd podziela pogląd wyrażony we wskazanych orzeczeniach.
Jak wynika z akt sprawy skarżący nabyli budynek mieszkalny jednorodzinny w stanie surowym zamkniętym. Ustawa o podatku od czynności cywilnoprawny w przepisie art. 9 pkt 17 zwalnia od podatku od czynności cywilnoprawnego sprzedaż, której przedmiotem jest m.in. prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Ustawa nie definiuje pojęcia budynku mieszkalnego jednorodzinnego, nie odsyła również do innych ustaw. Zatem w pierwszej kolejności należy dokonać wykładni językowej powołanego przepisu. Budynek mieszkalny to obiekt budowlany, trwale związany z gruntem, posiadający ściany oraz dach, który służy zaspakajaniu potrzeb mieszkaniowych. Jak wynika z aktu notarialnego skarżący zakupili budynek mieszkalny jednorodzinny. W dniu zakupu budynek ten znajdował się w stanie surowym zamkniętym, tj. posiadał fundamenty, ściany, dach i stolarkę okienno – drzwiową. Skarżący zatem nie nabyli wyłącznie gruntu z nakładami na budowę domu jednorodzinnego.
W ocenie Sądu nieuprawnione jest przy wykładni art. 9 pkt 17 u.p.c.c. przyjęcie, że wypełniona musi być przesłanka wynikająca z art. 54 ust. 1 Prawa budowlanego, tzn. że zwolnienie podatkowe przysługuje, gdy zakupiony budynek mieszkalny posiada prawo do użytkowania. Takiego warunku po prostu przepis nie przewiduje.
Należy podzielić prezentowany w doktrynie i wynikający z rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad Techniki Prawodawczej" (Dz. U. z 2016 r. poz. 283) pogląd, zgodnie z którym podstawowym zasięgiem danej definicji legalnej zawartej w ustawie jest obszar tekstu tej ustawy (zob. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2012, s. 211 i n.). Ustawa podatkowa posługuje się niejednokrotnie własną siatką pojęciową i realizuje własne preferowane przez prawodawcę cele. Skoro w przepisie podatkowym brak odesłania do Prawa budowlanego, to nie ma ono zastosowania.
Nadto odkodowując normę prawną wynikającą z art. 9 pkt 17 u.p.c.c. nie można tracić z pola widzenia ratio legis tego przepisu.
Zwolnienie z art. 9 pkt 17 u.p.c.c., wprowadzone ustawą z 26 maja 2023 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym, ustawy o społecznych formach rozwoju mieszkalnictwa, ustawy o gospodarce nieruchomościami, ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1463), która weszła w życie 31 sierpnia 2023 r., miało stanowić ulgę dla osób fizycznym nabywających pierwsze swoje mieszkanie lub dom na rynku wtórnym. Zakładając, że działalność prawotwórcza jest działalnością celową - służy ona realizacji określonych celów, to cele te musi uwzględniać interpretator. Oznacza to, że pojęcia zdefiniowane na gruncie prawa budowlanego funkcjonują w obszarze tego prawa, natomiast zastosowanie ich na gruncie prawa podatkowego wynikać musi z wyraźnego odesłania prawodawcy (por. np. wyrok NSA z 23 stycznia 2026 r., III FSK 964/25, CBOSA).
W ocenie Sądu, organ definiując pojęcie budynku mieszkalnego jednorodzinnego na potrzeby zwolnienia z art. 9 pkt 17 u.p.c.c. dokonał zawężającej wykładni, błędnie stosując regulacje Prawa budowlanego.
Konsekwencją nieprawidłowej wykładni powołanego przepisu było błędne przyjęcie, że sprzedaż, której przedmiotem jest prawo własności budynku mieszkalnego jednorodzinnego w stanie surowym zamkniętym nie jest zwolniona z opodatkowania podatkiem od czynności cywilnoprawnych. Zatem niezasadne było utrzymanie mocy decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z 22 lipca 2025 r., w której odmówiono skarżącym stwierdzenia nadpłaty w podatku od czynności cywilnoprawnych.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ II instancji zobowiązany będzie do zastosowania oceny prawnej wyrażonej przez Sąd w niniejszym rozstrzygnięciu.
W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku, tj. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach sądowych obejmujących wpis sądowy od skargi (399,00 zł), Sąd orzekł jak w pkt II sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło