I SA/Wr 847/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za styczeń, luty i listopad 2014 r., odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona skarżąca, zastępowana przez adwokata, wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując w uzasadnieniu wniosku, że z powodu licznych obciążeń kredytowych zawarła umowę konsolidacji kredytów połączonej z leasingiem domu, który wcześniej był jej własnością. Umowa ta ostatecznie okazała się oszustwem i skarżąca straciła dom. Obecnie musi spłacać kredyt, który uprzednio zaciągnęła na zakup tego domu. W sprawie tej toczy się postępowanie przed Prokuraturą Regionalną we W.. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach strona podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami i [...]-letnią córką. Nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Jej rodzice są emerytami ze świadczeniami w wysokości 1.200 i 1.500 zł. Ojciec nadto uzyskuje 800 zł z pracy zarobkowej. Skarżąca i jej córka również pracują z wynagrodzeniem 1.200 zł netto każda. Córka z zarobionych pieniędzy opłaca swoje studia. Jako zobowiązania i stałe wydatki strona wymieniła kredyty: P. 360 zł miesięcznie, w G. B. 1.900 zł miesięcznie, w S. B. 400 zł miesięcznie, w B. 640 zł miesięcznie i koszty utrzymania mieszkania 1.500 zł. Z dokumentów przedłożonych na wezwanie wynika, że w 2016 r. strona uzyskała przychody ze stosunku pracy i działalności wykonanej osobiście w wysokości 58.553,26 zł, a w 2017 r. przychody te wyniosły 69.096,05 zł. Jej córka z tych samych źródeł uzyskała przychody w ww. latach odpowiednio 17.067,69 zł i 26.457,94 zł. Skarżąca jest zatrudniona na czas określony w pełnym wymiarze na stanowisku magistra [...] 2.250 zł brutto. Zgodnie z zawiadomieniem banku z 2 stycznia 2018 r., na ten dzień strona miała zaległość na rachunku w wysokości 363,69 zł. Przedłożono kopie dowodów bieżących opłat za gaz, prąd oraz wodę i ścieki. Skarżąca oświadczyła, że ma dwa rachunki bankowe, z czego jeden został zajęty przez prokuraturę i nie ma do niego dostępu, na drugim jest saldo ujemne zgodnie z ww. zawiadomieniem banku i od daty zawiadomienia stan ten nie uległ zmianie. Nie ma żadnego samochodu, do pracy dojeżdża użyczonym samochodem zięcia (t., rocznik [...]). Pełnomocnik zastępujący stronę w sprawach w tutejszym Sądzie został opłacony ratalnie z pieniędzy otrzymanych od rodziców. W zestawieniu miesięcznych wydatków strona podała, że wynoszą one: 200 zł woda, 1.000 zł gaz, 250 zł prąd, 100-1.500 zł MPWiK. W miesiącach zimowych rachunek za gaz wynosi 2.000 zł i przegląd pieca 500 zł. Kredyt hipoteczny w kwocie 400-500 zł obciąża całą rodzinę. Pozostałe raty kredytów to 640 zł, 1.900 zł miesięcznie oraz 300 zł tygodniowo w P.. Łącznie miesięczne wydatki wynoszą około 4.200 zł (jednorazowy – rocznie – przegląd pieca nie został uwzględniony w tej sumie). Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że skarżąca jest obecnie w tutejszym Sądzie stroną w dwóch sprawach o sygn. akt I SA/Wr 846-847/18, toczących się równocześnie. Wpisy od skarg w tych sprawach zostały wyznaczone na łączną kwotę 1.000 zł (po 500 zł w każdej sprawie). W ocenie referendarza sądowego przedmiotowy wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej: p.p.s.a.) Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zaznaczenia wymaga, że co do zasady każdy ma obowiązek ponosić koszty swego udziału w sprawie, co zostało wyrażone w przepisie art. 199 p.p.s.a. Instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób będących w bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Przy czym powyższe przesłanki powinien wykazać sam wnioskodawca w sposób logiczny i wiarygodny, poprzez dokładne wyjaśnienie całokształtu sytuacji finansowej, majątkowej i rodzinnej, nie ograniczając się tylko i wyłącznie do tych okoliczności, które miałyby uzasadnić jego żądanie i tylko takich, które są udokumentowane. W interesie wnioskodawcy jest jak najobszerniejszy opis stanu majątkowego, finansowego i rodzinnego oraz realnych możliwości płatniczych, a także jak najściślejsza współpraca z sądem, który dąży do tego, aby sytuację strony w pełni wyjaśnić. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanego wniosku w pierwszej kolejności zaznaczyć należy, iż skarżąca nie odniosła się w sposób rzetelny do wezwania, pomijając dokumenty mające potwierdzać aktualną sytuację finansową jej córki. Nie zostało złożone zaświadczenie pracodawcy córki o wysokości wynagrodzenia ani wydruki historii rachunków bankowych, które do niej należą. Nie zostały też złożone jakiekolwiek oświadczenia w tym zakresie. Jakkolwiek strona wyjaśniała, że z zarobków córka opłaca studia, niemniej nie podała żadnych kwot, które są w związku z tym ponoszone w celu wykazania, że kwota 1.200 zł będąca wynagrodzeniem córki, jest całkowicie pożytkowana na potrzeby pokrycia kosztów studiów. Zakładając natomiast, że córka nie partycypuje w utrzymaniu gospodarstwa domowego, pozostałe dane należy uznać za niewiarygodne. Zgodnie z oświadczeniami skarżącej bowiem, dochody gospodarstwa domowego pochodzące z jej wynagrodzenia oraz emerytur i zarobków rodziców wynoszą 4.700 zł netto. Miesięczne wydatki tylko na utrzymanie domu i kredyty to kwota 4.200 zł. Brak jest danych co do sum wydatkowanych na wyżywienie, środki higieny, ewentualne lekarstwa rodziców (oboje skończyli 70 lat) czy na paliwo do samochodu, który strona użycza. Dodatkowo strona wskazuje, że tylko kredyt hipoteczny w wysokości 400-500 zł miesięcznie obciąża całą rodzinę, co wskazywałoby, że skarżąca z wynagrodzenia 1.200 zł opłaca pozostałe raty kredytowe, których łączna kwota wynosi 3.740 zł. Poza tym – przy oświadczonych miesięcznych dochodach wszystkich członków rodziny skarżącej, wydatkach na utrzymanie domu i raty kredytowe i przy uwzględnieniu wydatków na wyżywienie w kwocie około 1.500-2.000 zł na 4-osobową rodzinę – trudno dać wiarę, że rodzice skarżącej byli w stanie zgromadzić środki i wesprzeć finansowo w opłaceniu wynagrodzenia dla profesjonalnego pełnomocnika. Reasumując, udostępnione przez stronę dane są nielogiczne, przez co budzą wątpliwości co do ich wiarygodności. Dodatkowo referendarz ustalił na podstawie danych Krajowego Rejestru Sądowego, że skarżąca jest jedynym wspólnikiem i samoistnym prokurentem spółki z o.o., prowadzącej działalność w szerokim zakresie: mi.in. budowlanym, samochodowym, wydawniczym, wynajmu i dzierżawy, itd. Wobec spółki nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne, z KRS nie wynika też, aby spółka miała zawieszoną działalność gospodarczą. Skarżąca tymczasem we wniosku o przyznanie prawo pomocy, w rubryce dotyczącej posiadanych papierów wartościowych i innych praw majątkowych (w tym udziałów) oświadczyła, że takich brak. W tak ustalonych okolicznościach brak jest podstaw do dokonania oceny rzeczywistych możliwości płatniczych skarżącej. Co za tym idzie, nie jest możliwe uznanie przedmiotowego wniosku za uzasadniony. W związku z powyższym, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.