I SA/Wr 849/18

Starszy referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 29 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2014 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując w uzasadnieniu wniosku, że od marca 2015 r. do końca września 2017 r. pozostawał zarejestrowany jako bezrobotny bez prawa do zasiłku. Nagła śmierć dorosłego syna spowodowała depresję. Mimo starań wnioskodawca nie był w stanie znaleźć pracy. Od 1 października 2017 r. jest na emeryturze ze świadczeniem w wysokości 2.607,09 zł, przy czym komornik potrąca z tej kwoty 792,88 zł. Wnioskodawca nie ma innych źródeł dochodów. Niezbędne jest wsparcie jego partnerki, u której mieszka i ponosi w związku z tym połowę opłat. W okresie, gdy pozostawał bezrobotny, wnioskodawca był całkowicie na jej utrzymaniu. Ponadto wnioskodawca opiekuje się [...]-letnim ojcem, do którego musi dojeżdżać 2-3 razy w tygodniu samochodem. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym tylko z partnerką i nie posiada jakiegokolwiek majątku, w tym nieruchomości, zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Jego emerytura po potrąceniu komorniczym wynosi 1.814,21 zł. Jako zobowiązania i stałe wydatki wymienione zostały: energia elektryczna 50 zł, gaz 127 zł, woda 55 zł, telefon i internet 63,29 zł, czynsz i śmieci 100 zł, leczenie i leki 270 zł, wyżywienie 450 zł, środki higieny 50 zł, odzież 70 zł, ubezpieczenie 72 zł, paliwo 250 zł, komornik 800 zł. Do wniosku załączone zostały dokumenty potwierdzające wysokość emerytury, bieżących wydatków i potrącenie komornicze. Na wezwanie do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów wnioskodawca oświadczył, że ma tylko jeden rachunek bankowy, nie ma wkładów oszczędnościowych ani żadnych lokat pieniężnych. Nie ma akcji i udziałów w spółkach ani innych wierzytelności. Nie ma pojazdów mechanicznych ani żadnych innych ruchomości, które mogłyby przedstawiać realną wartość. Nie prowadzi działalności gospodarczej. Wyjaśnił, że nie jest w stanie przedłożyć zeznań podatkowych jego partnerki ani jakiegokolwiek dokumentu potwierdzającego jej zarobki, ponieważ partnerka nie wyraża na to zgody. Wnioskodawca zaznaczył, iż od 2014 r. do października 2017 r. pozostawał na jej wyłącznym utrzymaniu. Obecnie dokłada się do utrzymania i nie może wymagać od partnerki dodatkowego wsparcia finansowego. Przedłożone zostały wydruki rachunku bankowego z historią za lipiec, sierpień i wrzesień 2018 r., na którym utrzymuje się saldo ujemne na poziomie około 2.000 zł oraz zeznania podatkowe wnioskodawcy za lata 2016 i 2017 potwierdzające jego oświadczenia o uzyskiwanych dochodach w tym okresie. Nadesłane zostało także oświadczenie partnerki wnioskodawcy, która powtórzyła jego oświadczenia co do sytuacji finansowej, majątkowej i zdrowotnej oraz o relacjach finansowych partnerów. Do akt sprawy złożono również tytuły wykonawcze. Wpis od skargi w niniejszej sprawie został wyznaczony na kwotę 500 zł. Podstawą prawną rozpoznania przedmiotowego jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli w zakresie częściowym, przyznaje się osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Powyższe zostało wykazane. Wnioskodawca uzyskuje jedynie emeryturę, która po potrąceniu komorniczym wynosi niewiele ponad 1.800 zł, zaś jego miesięczne stałe wydatki około 1560 zł. W istocie w takim stanie rzeczy pozostaje jeszcze nadwyżka w kwocie około 240 zł. Niemniej jednak przy takich dochodach, jakie uzyskuje wnioskodawca uiszczenie przede wszystkim wpisu od skargi w wysokości 500 zł może stanowić znaczne obciążenia dla budżetu domowego. Tym bardziej, że wnioskodawca w rzeczywistości nie ma jakichkolwiek oszczędności, ujemne saldo na rachunku i zobowiązania wobec partnerki, na utrzymaniu której pozostawał przez [...] lata. Referendarz przyjął bowiem jako wiarygodne wyjaśnienia co do relacji finansowych pomiędzy wnioskodawcą i jego partnerką. Na marginesie wyjaśnienia jedynie wymaga, iż instytucja prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana wobec osób będących w bardzo trudnej sytuacji materialnej, czyli takich, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są jakichkolwiek środków do życia lub środki te są tak bardzo ograniczone, iż wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Koszty sądowe są bowiem formą daniny publicznej, a te – zgodnie z konstytucyjną zasadą wyrażoną w art. 84 Konstytucji – każdy jest obowiązany ponosić. Jednocześnie też każdy ma zagwarantowane konstytucyjnie prawo do obrony swoich praw przed sądem. W tym stanie rzeczy zadaniem rozpoznającego wniosek referendarza jest wyważenie tych dwóch konstytucyjnych reguł w oparciu o dokładnie wyjaśnione wszelkie okoliczności, które mają wpływ na możliwości płatnicze wnioskodawcy. Z tych też przyczyn wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych obejmowało również dane dotyczące partnerki wnioskodawcy. Jak to już wyżej zostało powiedziane, wyjaśnienia wnioskodawcy i jego partnerki zostały ocenione jako wiarygodne. W związku z powyższym, na podstawie powołanych przepisów oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.