I SA/Wr 85/97

Postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym, wobec czego nabywca rzeczy sprzedanych w jego toku nie może domagać się dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu, wskazując na interes prawny, który jest instytucją procedury administracyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył: Według przepisu art. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /t.j. Dz.U. 1991 nr 36 poz. 161/, ustawa ta określa postępowanie i środki przymusowe, stosowane przez organy administracji rządowej i organy gminy w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym /uiszczenia należności pieniężnych/ lub obowiązków o charakterze niepieniężnym a także sposób zabezpieczenia wykonania tych obowiązków. Z przepisu tego wynikają dwa podstawowe cele postępowania egzekucyjnego: doprowadzenie do realizacji przez zobowiązanego jego obowiązków jak również, w określonej sytuacji faktycznej i prawnej, zabezpieczenie wykonania obowiązków podlegających egzekucji. Stosownie do przepisu art. 5 omawianej ustawy uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków, które mogą być jej poddane jest wierzyciel. Wierzyciel ma obowiązek podjęcia czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, jeżeli zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązków /art. 6 par. 1 ustawy/. Powołane wyżej przepisy, we wzajemnym ze sobą powiązaniu, dają podstawę do stwierdzenia, że w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym biorą udział jedynie dwa podmioty: wierzyciel oraz zobowiązany. Pozycja wierzyciela jest jedynie zbliżona do pozycji strony w postępowaniu egzekucyjnym, zaś charakter prawny tej pozycji uzależniony jest od rodzaju obowiązków egzekwowanych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji /art. 5 pkt 1 i 2 ustawy/. Natomiast zobowiązanemu przysługuje z reguły status strony w postępowaniu egzekucyjnym, obejmujący szereg uprawnień zmierzających do ochrony jego interesów. Charakter układu stosunków między stronami postępowania egzekucyjnego w administracji wyklucza przyjęcie poglądu, że może istnieć inny jeszcze podmiot, działający w tym postępowaniu na prawach analogicznych jak wierzyciel czy zobowiązany. W szczególności nie przysługuje przymiot strony w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym osobie, która stała się nabywcą rzeczy należących do zobowiązanego a sprzedanych w toku egzekucji dla zrealizowania obowiązku obciążającego zobowiązanego. Brak jest bowiem przepisów w powołanej ustawie, które pozwoliłyby nabywcy rzeczy sprzedanych w wyniku egzekucji na uczestniczenie w postępowaniu i korzystanie ze środków prawnych przewidzianych w przepisach ustawy. Stąd też nie istniał obowiązek organu egzekucyjnego oraz organu nadzoru do zawiadamiania Krzysztofa P. o toczącym się postępowaniu egzekucyjnym oraz o postępowaniu wszczętym skargą zobowiązanego na czynność organu podjętą w tym postępowaniu. Nie może skarżący wywodzić swego przymiotu strony z przepisu art. 28 Kpa. Przepis ten wprawdzie przewiduje przyznanie statusu strony każdej osobie, której interesu prawnego dotyczy postępowanie, ale dotyczy to postępowania administracyjnego. Postępowanie egzekucyjne jest postępowaniem odrębnym, wobec czego nabywca rzeczy sprzedanych w jego toku nie może domagać się dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu, wskazując na interes prawny, który jest instytucją procedury administracyjnej. Niezależnie od tego interes prawny skarżącego dotyczy w istocie ustalenia istnienia umowy sprzedaży rzeczy ruchomej, zaś bez znaczenia jest fakt, że sprzedaży tej dokonano w drodze egzekucji administracyjnej. Doszło bowiem do zawarcia między skarżącym i organem egzekucyjnym umowy prawa cywilnego, ze wszystkimi konsekwencjami stąd wynikającymi. Stąd też jedyną drogą, na której skarżący może dochodzić swego interesu prawnego, jest droga procesu cywilnego przed właściwym sądem powszechnym. W tej zaś sytuacji nie sposób przyjąć, by przysługiwało Krzysztofowi P. prawo do wniesienia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie Izby Skarbowej, rozstrzygające zażalenie wniesione przez zobowiązanego w toku postępowania egzekucyjnego. Stwierdzając niedopuszczalność skargi Krzysztofa P., Naczelny Sąd Administracyjny skargę tę odrzucił po myśli przepisu art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/.