I SA/Wr 856/11
WyrokWSA we Wrocławiu2011-08-24
Skład orzekający: Marek Olejnik, Dagmara Dominik-Ogińska, Zbigniew Łoboda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zaliczeniu nadpłaty na poczet zaległości podatkowej, wydane po upływie terminu do zwrotu nadpłaty, jest prawidłowe, jeśli zaległość istniała w momencie powstania nadpłaty?Ratio decidendi
Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej jest czynnością materialnotechniczną, a postanowienie organu podatkowego jedynie ją potwierdza. Postanowienie to wywołuje skutki wsteczne, a dla skuteczności zaliczenia istotne jest, aby zaległość istniała w dacie powstania nadpłaty. Prawo do zwrotu nadpłaty wygasa po 5 latach, ale złożenie wniosku o zaliczenie przerywa bieg terminu. Jeśli zaległość istniała w momencie powstania nadpłaty, a prawo do zwrotu nadpłaty nie wygasło, zaliczenie jest prawidłowe, nawet jeśli postanowienie zostało wydane później.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zaliczenia przez organ podatkowy nadpłaty w kwocie 10,30 zł na poczet zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. Nadpłata powstała w wyniku pobrania kwoty na nieistniejące zobowiązanie z tytułu zaliczki na podatek za marzec 2004 r. Strona skarżąca kwestionowała prawidłowość rozliczenia, domagając się kompleksowego rozliczenia wszystkich wpłat i zajęć oraz powołania biegłego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując na prawidłowość zaliczenia zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Olejnik, Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska (sprawozdawca) Sędzia WSA Zbigniew Łoboda, Protokolant Agnieszka Wróblewska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2011 r. przy udziale - sprawy ze skargi L. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie: zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002 r. oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] 2010r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. zaliczył nadpłatę z dnia 9 czerwca 2005r. w kwocie 10,30 zł na poczet zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. na należność główną w wysokości 8 zł oraz odsetki w wysokości 2,30 zł (liczone od dnia 1 maja 2003r. do 9 czerwca 2005r.) w oparciu o treść art. 76a § 1 i § 2, art. 76 § 1, art. 62 § 1, art. 53 § 1 i § 4 oraz art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm. zwanej dalej "O.p."). Z uzasadnienia postanowienia wynika, że w dniu 9 czerwca 2005r. zrealizowano tytuł wykonawczy obejmujący zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za okres marzec 2004r., w wyniku czego przekazano kwotę 10,30 zł pozostającą do rozliczenia. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. na podstawie prowadzonej ewidencji stwierdził zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. w kwocie 906,68 zł. Zauważył, że dokonane zaliczenie nie uregulowało w całości zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. i na dzień wydania niniejszego postanowienia pozostaje do zapłaty kwota 898,68 zł plus należne odsetki.
Na skutek wniesionego zażalenia z dnia 14 stycznia 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. postanowieniem z dnia [...] 2011r. [...] utrzymał w mocy postanowienie organu podatkowego pierwszej instancji. W uzasadnieniu zauważył, że w dniu 30 kwietnia 2003r. podatnik złożył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu (straty) za 2002r. (PIT-36) w podatku dochodowym od osób fizycznych w którym podatnik wykazał kwotę do zapłaty 142,20 zł. Dnia 26 czerwca 2003r. podatnik dokonał wpłaty w wysokości 145,22 zł. Wpłata ta została zarachowana na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. na należność główną w kwocie 142,20 zł i na odsetki za zwłokę w kwocie 1,22 zł oraz na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu zaliczki miesięcznej na podatek dochodowy (PIT-5) za kwiecień 2002r. na należność główną w kwocie 1,80 zł.
W dniu 2 maja 2005r. podatnik złożył korektę zeznania podatkowego PIT-36 dotyczącego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. w której wykazał kwotę do zapłaty 2.442,60 zł. Dnia 28 lipca 2005r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] na zaległość w kwocie 2.300, 40 zł z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. W dniu 1 sierpnia 2005r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. zawiadomieniem Nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącej bankiem – A L. /doręczenie 1 sierpnia 2005r./, pl. [...] [...]L., którym objął zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. zawiadomieniem Nr [...] . dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą – B s.a. w upadłości, ul. [...], [...] C., którym objął zaległość m.in. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. – na podstawie ww. tytułu wykonawczego.
Decyzją z dnia [...] 2007r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. określił zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. w wysokości 11.270 zł. W uzasadnieniu ww. decyzji wskazano, że po uwzględnieniu pobranych zaliczek w kwocie 8.368 zł oraz wpłaty z dnia 26 czerwca 2003r. w kwocie 142,20 zł do zapłaty pozostaje kwota w wysokości 2.759,80 zł. Na skutek wniesionego odwołania Dyrektor Izby Skarbowej we W. OZ w L. utrzymał w mocy ww. decyzję organu podatkowego pierwszej instancji decyzją z dnia [...] 2007r. Nr [...]. Strona nie wniosła skargi do sądu administracyjnego.
Dnia 16 kwietnia 2007r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. wystawił tytuł wykonawczy Nr [...] na zaległość w kwocie 459,40 zł z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. /różnica 2759, 80 zł /wynikająca z decyzji/ a kwotą 2300, 40 zł /wynikającą z korekty zeznania/.
W dniu 7 maja 2008r. organ egzekucyjny uzyskał kwotę w wysokości 4.145, 89 zł tytułem zajęcia wynagrodzenia L. M. nr zaj. [...], którą organ egzekucyjny zarachował m.in. na poczet przedmiotowej zaległości za 2002r.: na należność główną kwotę w wysokości 1.291,90 zł, na odsetki za zwłokę kwotę w wysokości 842,89 zł i koszty upomnienia kwotę w wysokości 8,80 zł.
Dnia [...] lipca 2008r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. wydał postanowienie Nr [...](doręczenie w dniu 13 sierpnia 2008r.), którym dokonał zaliczenia nadpłaty z dnia 30 [...] kwietnia 2008r. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2007r. w kwocie 385 na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. na należność główną w kwocie 233, 35 zł i na odsetki za zwłokę w kwocie 151,56 zł. W postanowieniu wskazano m.in., że do zapłaty pozostała zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 1.234,55 zł plus odsetki za zwłokę.
W dniu [...] czerwca 2009r. na wniosek Naczelnika urzędu Skarbowego w L. dokonano wpisu hipoteki przymusowej m.in. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] obejmujących zaległość L. M. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r.
Dnia [...] lipca 2009r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. wydał postanowienie Nr [...] (doręczone [...] sierpnia 2009r.), którym dokonał zaliczenia nadpłaty z dnia 3 marca 2009r. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008r. w kwocie 586 na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. na należność główną w kwocie 327,87 zł i na odsetki za zwłokę w kwocie 258,13 zł. W postanowieniu wskazano m.in., że do zapłaty pozostała zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. w kwocie 906,68 zł plus należne odsetki za zwłokę.
W dniu [...] grudnia 2010r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. wydał postanowienie Nr [...], którym dokonał zaliczenia nadpłaty z dnia 9 czerwca 2005r. w kwocie 10,30 zł na poczet zaległości z tytułu podatku dochodowego za 2002r. w tym na należność główną 8 zł i na odsetki za zwłokę w kwocie 2,30 zł. Powyższa kwota została pobrana od zobowiązanego w dniu 9 czerwca 2005r. na poczet zaległości z tytułu zaliczki na podatek dochodowy według stawki 19% za miesiąc marzec 2004r. organ odwoławczy wskazał, że po zakończeniu roku podatkowego zobowiązanie z tytułu zaliczki na podatek wygasa. W zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2004 (PIT-36L), które wpłynęło do Urzędu Skarbowego w L. w dniu 4 maja 2005r. wykazano nadpłatę w wysokości 79,60 zł. Stąd też organ odwoławczy podkreślił, że kwota 10.30 zł została wyegzekwowana od strony w dniu 9 czerwca 2005r. na nieistniejące , w momencie pobrania, zobowiązanie a więc stanowi ona nadpłatę zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 O.p. Powołując się na treść art. 80 § 1 i 3 O.p. prawo do zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 9 czerwca 2005r. w kwocie 10,30 zł nie wygasło w dniu wydania zażalonego postanowienia, tj. w dniu 21 grudnia 2010r., bowiem można było zaliczyć z urzędu rzeczoną nadpłatę na poczet zaległości podatkowej, stosownie do treści art. 76 § 1 O.p. Na dzień zażalonego postanowienia tj. w dniu 21 grudnia 2010r. najstarszą zaległością strony była zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. w kwocie 906,68 zł. Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowej następuje z dniem powstania nadpłaty. Na gruncie przepisów Ordynacji podatkowej nie ma określonego terminu do wydania postanowienia w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych. Charakter materialnotechniczny (deklaratoryjny) postanowienia powoduje, że orzeczenie to nie tworzy, nie znosi i nie zmienia istniejącego stosunku prawnego lecz potwierdza istniejące z mocy prawa zaliczenie. Tak więc zaliczenie nadpłaty następuje z mocy prawa, natomiast postanowienie potwierdza tylko zaistniałe ex lege zaliczenie na poczet zaległego zobowiązania podatkowego. W kwestii żądania rozliczenia podatnika przy pomocy biegłego – o co wnosiła strona skarżąca w odwołaniu – organ odwoławczy zauważył, ze Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. dwukrotnie kierował do strony pisma z dnia [...] listopada 2004r. Nr [...] oraz z dnia [...] października 2009r. Nr [...], jako odpowiedzi na wnioski podatnika, z wykazami kwot wyegzekwowanymi od L. M., w tym w piśmie z dnia 7 października 2009r. wskazano również kwoty zaliczonych nadpłat. Brak jest podstaw do powołania biegłego skoro okoliczności mogą być ustalone na podstawie materiału zebranego w sprawie. Ponadto nie można w sprawie dotyczącej zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości za 2002r. rozliczyć innych zobowiązań podatkowych – nie dotyczących przedmiotowej sprawy.
Dodatkowo w dniu [...] marca 2011r. (doręczono [...] marca 2011r.) Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. wydał postanowienia nr [...], którym dokonano zaliczenia nadpłaty z dnia 1 czerwca 2004r. ( z wpłaty kwocie 65 zł) dokonanej za pośrednictwem banku w kwocie 8,80 zł na poczet zaległości z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. na należność główną w kwocie 7,80 zł i na odsetki w kwocie 1 zł. W postanowieniu wskazano, że do zapłaty pozostała zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. w kwocie 890,88 zł plus należne odsetki.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i orzeczenie co do istoty sprawy. Strona wskazała, że postanowienie oparte jest na błędnych ustaleniach albowiem nie jest prawdą, że Urząd Skarbowy w L. dokonał rozliczenia kwot uzyskanych w okresie od 1 grudnia 2004r. do 5 października 2009r. na podstawie tytułów wykonawczych, zaliczonych nadpłat i korekt deklaracji. Gdyby tak było to nie zachodziłaby potrzeba wydawania postanowienia w przedmiotowej sprawie.
Po drugie zdaniem strony skarżącej z rozliczeniem mamy do czynienia jeśli jest wykazane nie tylko to, co wynika z wystawionego tytułu wykonawczego ale również rozliczenie powinno uwzględniać kwoty pobrane od podatnika poprzez zajęcia jego wierzytelności czy tez dokonanych przez niego wpłat co nie miało miejsca. Zdaniem strony skarżącej nie ma racji Dyrektor Izby Skarbowej pisząc, że w przedmiotowym postępowaniu Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. dokonał zaliczenia nadpłaty z 2002r. na poczet najstarszej zaległości, a zatem nie należy dokonywać całkowitego rozliczenia dokonanych wszystkich wpłat oraz kwot przekazanych Urzędowi przez wierzycieli oraz ich rozliczenia. Bez prawidłowego dokonania rozliczenia podatnika nie można ustalić czy dokonywane zaliczenia nadpłat są uzasadnione, czy wyliczone nadpłaty są wyliczone prawidłowo. Dlatego strona wniosła o powołanie biegłego celem dokonania całkowitego rozliczenia.
W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie i podtrzymała swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Skarga jest bezzsadna.
Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej "p.p.s.a"), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. W wyniku takiej kontroli postanowienie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a.). Sąd może także stwierdzić nieważność postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że Sąd ma prawo ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.
Z powyższych przepisów wynika, że sąd administracyjny jest wyposażony - co do zasady – wyłącznie w uprawnienia do kasatoryjnego orzekania. Uchylając zaś zaskarżoną decyzję Sąd administracyjny I instancji przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania przez organ podatkowy, nie orzeka zaś co do istoty sprawy.
W przedmiotowej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które dają podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia tym bardziej stwierdzenia jego nieważności.
Należy wpierw podkreślić, że zarzuty sformułowane w skardze dotyczą kompleksowego rozliczenia strony skarżącej kwot w okresie od 1 grudnia 2004r. do 5 października 2009r. i mają charakter bardzo ogólny. Strona skarżąca co do zasady nie zgadza się z dokonanym rozliczeniem nie wskazując jednak dokładnie w czym upatruje ewentualne źródło nieprawidłowości. Stwierdza jedynie, że nie można ustalić czy dokonywane zaliczenia nadpłat są uzasadnione i czy zostały wyliczone prawidłowo wnosząc jednocześnie o powołanie biegłego celem dokonania całkowitego jej rozliczenia.
Mając na względzie treść art. 134 § 1 p.p.s.a. należy podkreślić, że Sąd dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia orzeka w granicach danej sprawy. Ustawodawca mówiąc o rozstrzyganiu przez sąd w granicach sprawy, używa pojęcia "sprawa" w rozumieniu sprawy, w której został wydany zaskarżony akt (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis Warszawa 2005r. s. 426). W przedmiotowej sprawie mowa o zaliczeniu nadpłaty, która powstała na skutek pobrania przez poborcę skarbowego na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za marzec 2004r. w wysokości 10, 30 zł na poczet zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. Sąd nie może zatem w jej granicach dokonać kontroli legalności wszystkich rozliczeń podatnika z Urzędem Skarbowym w L..
Niewątpliwym jest, że stosownie do treści art. 76 § 1 O.p. nadpłaty wraz z ich oprocentowaniem podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, odsetek za zwłokę określonych w decyzji, o której mowa w art. 53a, oraz bieżących zobowiązań podatkowych (...). Zgodnie z art. 76a § 1 O.p. w sprawach zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych wydaje się postanowienie, na które służy zażalenie. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych przepisy art. 55 § 2 i art. 62 § 1 stosuje się odpowiednio. Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych następuje z dniem: powstania nadpłaty - w przypadkach, o których mowa w art. 73 § 1 pkt 1-3 i 5 oraz § 2 (art. 76a § 2 O.p.). Stosownie zatem do art. 73 § 1 pkt 1 O.p. nadpłata powstaje (...) z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Natomiast zgodnie z treścią art. 55 § 2 O.p. jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Art. 62. § 1 O.p. stanowi, że jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku, począwszy od zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże, na poczet którego zobowiązania dokonuje wpłaty.
Z powyższego wynika, że zaliczenie nadpłaty podatku na poczet zaległości jest czynnością materialnotechniczną, a postanowienie, o którym mowa w art. 76a § O.p. jest warunkiem formalnym zaliczenia nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań podatkowych. Dla skutecznego zaliczenia nadpłaty istotne jest to, aby zaległości na poczet których nadpłata ma zostać zarachowana istniały (nie były przedawnione) w dacie dokonania zaliczenia. Data wydania postanowienia, o którym mowa w art. 76a § 1 O.p. nie ma w tym względzie decydującego znaczenia. Postanowienie to wywołuje bowiem skutki wsteczne, w tym sensie, iż na dzień zaliczenia nadpłaty przestaje istnieć zaległość podatkowa.
Zaliczenie nadpłaty na poczet zaległych oraz bieżących zobowiązań może być dokonane jedynie w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. W postanowieniu przyjmuje się wysokość nadpłaty wynikającą albo z zeznania (deklaracji), albo też z decyzji organu podatkowego. Nie ma podstaw do określania w nim wysokości nadpłaty. Dzień wydania postanowienia nie jest dniem dokonania zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych. Zaliczenie bowiem następuje, co do zasady, z dniem powstania nadpłaty - w przypadkach, o których mowa w art. 73 § 1 pkt 1-3 i 5 oraz § 2 O.p. lub z dniem złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. Z treści § 2 wynika, że zaległość podatkowa musi istnieć w momencie powstania nadpłaty. Brak zaległości podatkowej w momencie powstania nadpłaty uniemożliwia bowiem zaliczenie tejże nadpłaty na zaległość, której nie ma (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 3 lutego 2009r. sygn. akt I SA/Kr 1585/08).
W literaturze wskazuje się jednakże, że gdy zaległość powstanie po powstaniu nadpłaty, zaliczenie powinno nastąpić z dniem powstania zaległości. Odpowiednie stosowanie art. 55 § 2 O.p. oznacza, że jeżeli kwota nadpłaty nie wystarcza na pokrycie zaległości wraz z odsetkami za zwłokę, zalicza się ją proporcjonalnie na poczet zaległości i odsetek. Jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania z różnych tytułów, nadpłatę zalicza się na poczet podatku o najwcześniejszym terminie płatności, chyba że podatnik wskaże na jaki podatek ma być zaliczona nadpłata. (vide R. Dowgier. L. Etel, C. Kosikowski, P. Pietrasz, S. Presnarowicz Komentarz do ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa LEX, 2007).
Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że organ odwoławczy w treści zaskarżonego postanowienia w sposób bardzo szczegółowy przedstawił sytuację strony skarżącej w odniesieniu do zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. Z treści skargi nie wynika, że strona skarżąca kwestionuje istnienie zaległości podatkowej. Na przedmiotową zaległość podatkową wystawiono dwa tytuły wykonawcze Nr [...] z dnia [...] lipca 2005r. i [...] z dnia [...] kwietnia 2007r. Dodatkowo organ podatkowy zawiadomieniem Nr [...] z dnia 1 sierpnia 2005r. na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącej bankiem – A L., jak też zawiadomieniem Nr[...] dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie u dłużnika zajętej wierzytelności będącego pracodawcą – B s.a. w upadłości. Dodatkowo w dniu 5 czerwca 2009r. na wniosek Naczelnika Urzędu Skarbowego w L. dokonano wpisu hipoteki przymusowej m.in. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] obejmujących zaległość L. M. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2002r. W przedmiotowej sprawie nie ma mowy o przedawnieniu zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. Stosownie do treści art. 70 § 4 O.p. bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Natomiast art. 70 § 8 O.p. stanowi, że nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu.
Co się zaś tyczy przedmiotowej nadpłaty to z akt sprawy wynika, że powyższa kwota została pobrana od zobowiązanego w dniu 9 czerwca 2005r. na poczet zaległości z tytułu zaliczki na podatek dochodowy według stawki 19% za miesiąc marzec 2004r. W zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym 2004 (PIT-36L), które wpłynęło do Urzędu Skarbowego w L. w dniu [...] maja 2005r. wykazano nadpłatę w wysokości 79,60 zł. Stąd też organ odwoławczy podkreślił, że kwota 10.30 zł została wyegzekwowana od strony w dniu 9 czerwca 2005r. na nieistniejące, w momencie pobrania zobowiązanie podatkowe albowiem po zakończeniu roku podatkowego zobowiązanie z tytułu zaliczki na podatek wygasa. Zasadnie organ podatkowy uznał powyższą wpłatę za nadpłatę zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 O.p. Dodatkowo należy przypomnieć, że zgodnie z art. 80 § 1 O.p. prawo do zwrotu nadpłaty podatku wygasa po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin jej zwrotu. Zaś złożenie wniosku o stwierdzenie nadpłaty, zwrot nadpłaty lub zaliczenie jej na poczet przyszłych zobowiązań podatkowych przerywa bieg terminu do zwrotu nadpłaty (art. 80 § 3 O.p.). Stąd też prawo do zaliczenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 9 czerwca 2005r. w kwocie 10,30 zł nie wygasło w dniu wydania postanowienia przez organ podatkowy pierwszej instancji, tj. w dniu 21 grudnia 2010r. Powyższa nadpłata zasadnie została zaliczona na poczet zobowiązania o najwcześniejszym terminie płatności, w tym przypadku zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r. proporcjonalnie na należność główną 8 zł i na odsetki za zwłokę w kwocie 2,30 zł, zgodnie z treścią art. 55 § 2 i art. 62. § 1 O.p.
Odnosząc się do wniosku strony skarżącej w przedmiocie powołania biegłego to należy zauważyć, że stosownie do treści art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może jedynie z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Sąd administracyjny na etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie powołuje biegłych.
Rozważając rzeczoną kwestię w odniesieniu do organów podatkowych należy zauważyć, że zgodnie z art. 197 § 1 O.p. w przypadku gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ podatkowy może powołać na biegłego osobę dysponującą takimi wiadomościami, w celu wydania opinii. Przesłanką powołania biegłego jest potrzeba zasięgnięcia wiadomości specjalnych. Podstawowym zagadnieniem przy analizie tego przepisu jest odpowiedź na pytanie, co oznacza pojęcie "wiadomości specjalne". Generalnie ujmując, są to takie wiadomości, które pozostają poza wiedzą i doświadczeniem pracowników organów podatkowych (por. H. Dzwonkowski, A. Huchla, C. Kosikowski, Komentarz do art.197 ustawy - Ordynacja podatkowa, opubl. LEX). Rozliczenie przedmiotowej nadpłaty na poczet zaległości podatkowych nie wymaga wiadomości specjalnych. Jest to bowiem czynność materialnotechniczna dokonywana w oparciu o dokumenty, w tym dokumenty płatności będące w posiadaniu organu podatkowego.
Należy także zauważyć, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w L. dwukrotnie kierował do strony skarżącej pisma: z dnia 10 listopada 2004r. Nr [...] oraz z dnia 7 października 2009r. Nr [...] w których wykazał wyegzekwowane kwoty od strony skarżącej, zaś w ww. piśmie z dnia 7 października 2009r. wskazano również kwoty zaliczonych nadpłat. Na podstawie ww. dokumentów strona skarżąca może zorientować się w przedmiocie rozliczeń z Urzędem Skarbowym w L..
Mając na uwadze powyższe Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło